desteğinin ülkeyi zor bir sürece sokabileceği ifade ediliyor.
Rusya-Ukrayna krizi ABD’nin ve AB’nin de desteğiyle
büyürken, Batı basını konuya ilişkin çeşitli haber ve analizlere yer vermeye
devam ediyor.
BirGün’ün haberine göre Financial Times’tan Laura Pitel’in
analizinde, “Erdoğan’ın Kiev’i desteklemesi ve insansız hava aracı (İHA)
sağlaması Moskova’yı kızdırdı” yorumunda bulundu. Kremlin Sözcüsü Dmitry
Peskov’un, Rusya ile Ankara’nın “gerçekten iyi bağları” olduğunu, lakin Türk
İHA’larının cepheyi “istikrarsızlaştırdığı” yorumunu alıntılayan Laura Pitel,
Moskova’nın bu yanıtının Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ukrayna desteği, Vladimir
Putin ile ilişkisi ve Rusya’nın Türkiye üzerindeki etkisiyle
değerlendirildiğinde durumun karmaşıklaştığını dile getirdi.
Analizde “Batı tarafında yıllar içerisinde Moskova’ya
yönelmek ve NATO’yu terk etmekle suçlanan Erdoğan, Rusya’yı Ukrayna’ya girmesi
konusunda uyarmakla beraber Ukrayna’ya da İHA’lar da dahil olmak üzere silah
sağlayarak, zorlu bir dengeleme sürecine girdiği” belirtildi. Analistlerin
yorumlarında, Türkiye’nin Rusya ile girift ekonomik bağımlığı, doğalgaz,
turizm, ticaret ve Suriye konularını Erdoğan’a karşı siyasi koz olarak kullanma
riski göz önüne alındığında, Ankara’nın NATO’yu memnun ettiği, ancak bu konumun
da Türkiye için riskler barındırdığını eklediler.
Erdoğan’ın bugün yapacağı Ukrayna ziyaretinin sebebi Ukrayna
ile ilişkilerin otuzuncu yıl dönümünü kutlama olarak açıklanırken, Erdoğan
geçen hafta Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmalara arabuluculuk teklifinde
bulunmuştu. Birçok analizde bu teklifinin gerçekleşmesinin muhtemel gözükmediği
de ifade edilmişti. Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Vasyl Bodnar Türkiye’nin
Ukrayna desteğini önemsediklerini belirtmişti.
Laura Pitel analizinde, 2016’daki darbe girişimi sonrasında
Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri satın alma kararının Türkiye’nin
NATO’dan uzaklaşması ve ABD’nin Türkiye’yi F-35 savaş uçağı projesinden
çıkarması ile sonuçlandığını söylerken, Erdoğan ve Putin’in de aralarında sıcak
ilişkiler geliştirip, özellikle dış politikada uyumlu hamleler yaptığını öne
sürdü.
Türkiye’nin Ukrayna ile olan savunma sanayisi ticaret
ilişkilerine de odaklanan haberde, 2020’de 20 milyon dolar seviyesinde olan
silah ticaretinin, 2019’a benzer şekilde 2021’de 120 milyon doları bulduğu
belirtiliyor. Ayrıca Erdoğan’ın damadı Selçuk Bayraktar’ın savunma sanayi
şirketi Baykar’ın da önümüzdeki aylar içerisinde Ukrayna’da yerel üretim için
fabrika üzerinde çalışacağı belirtiliyor.
Laura Pitel yazısını, “Ancak, Ankara için gerçek meydan
okuma, 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile savaş gemilerinin Karadeniz’e
geçişini denetleyen Türkiye’nin, NATO’nun daha fazla askeri destek sağlaması
çağrısında bulunması durumunda ne yapacağı olacaktır.” diyerek sonlandırdı.
