gerçekleştirdi. Rus lider Putin’le Rusya’nın çekildiği tahıl anlaşması hakkında
konuşan Erdoğan, Putin’in anlaşmanın devamı için 2 şartı olduğunu açıkladı.
Erdoğan, konuyla ilgili olarak şu açıklamalarda bulundu: ‘Rusya’nın
iki tane özel isteği var. Birisi Rusların tarım bankasının, Ziraat Bankasının
SWIFT sistemine bağlanması. Şu anda yaptırımlardan dolayı Rus bankaları SWIFT
sisteminden çıkmış durumda. Biliyorsunuz bu ülke, senede 120-130 milyon ton
tahıl ihracatı yapıyor. Sayın Putin’de basın toplantısında söyledi, 62 yıldır
satıyorlar. Satışın devamı için iki şeyin hayata geçmesi lazım. Birincisi satış
sonucu parayı alması gerekiyor, ikincisi de taşımada kullanılan gemilerin
sigortalanması gerekiyor. Gemilerin Avrupa veya başka limanlara mal taşıyabilmesi
için sigorta edilmesi şart. Yaptırımlardan dolayı İngiliz merkezli sigorta
şirketi, gemilerin sigortasını yapmıyor. Rus bankalarının SWIFT sisteminden
çıkartılması nedeniyle de para transferi olmuyor, bunun ikisinin mümkün
olmasını Ruslar şart koşuyorlar.
Şimdi Birleşmiş Milletler biraz geriden başlayan bir
pozisyonla Türkiye’nin de sürekli katkısıyla süreci bir noktaya getirdi. En son
28 Ağustos’ta BM Genel Sekreteri Gutteres, gönderdiği mektupta, Rusların
istediği gibi direkt SWIFT değil ama SWIFT işleminden kaynaklanacak bir
aracılık mekanizması teklif etti. Sigorta meselesi için de çalışmaları olduğunu
söylediler. Sayın Putin’in Soçi’ye hareketinden önce Amerika Dışişleri
Bakanlığı bir açıklama yaptı. “ABD ve Birleşmiş Milletler, hayat kurtaran
tahıl girişimine aracılık çalışmaları nedeniyle Türkiye’ye minnettardır”
diye bir açıklaması var. Ancak gerek SWIFT olayı gerekse sigorta konusunda,
Batı, Rusya’ya çok değişik bir bakış sergiliyor.
Değişik bakış sergileyişi sebebiyle de şu anda Sayın Putin
“bana karşı bunlar edimlerini yerine getirmiyor, getirmediği için de ben
bu konuda bunlarla müşterek bir çalışmanın içine girmem” diyor. Bir de
tahılın yüzde 44’ü Avrupa’ya gidiyor. Afrika’ya ise yüzde 14’ü gidiyor. Sayın
Putin, “Avrupa zaten bana düşman. Avrupa verdiği sözleri yerine getirmeden
bende bu konu da adım atmayacağım” diyor. Ama şimdilik 1 milyon ton tahılı
6 ülkeye göndermeyi düşündüğünü söyledi. “Katar ile beraber bunu bir
görüşelim” dedi.
Kerkük’teki olaylara da değinen Erdoğan şunları söyledi: ‘Kerkük
konusuyla ilgili olarak gerek Dışişleri Bakanım Hakan Fidan gerekse istihbarat
birimlerimiz konuyu sıkı takip ediyorlar. İşin sıkı sıkıya takibi neticesinde
gerek Irak Başbakanı Sayın Sudani ile yapılan görüşmeler gerekse oradaki
muhataplarıyla yapılan görüşmeler neticesinde şu anda Kerkük’te nispeten sakin
bir hava var. Dışişleri Bakanım Hakan Fidan’a ve MİT Başkanı İbrahim Kalın’a
durumu yakından takip etmeleri gerektiğini de söyledim.. Barzani ailesiyle
görüşmeler yapıldı, Sudani ile görüşmeler yapıldı. Dün de Dışişleri Bakanım
Hakan Fidan’ın İran’da yaptığı açıklamalar neticesinde bugün itibariyle hava
sakin gözüküyor. Konuyu takip ediyoruz. Bölgenin barış ve huzuru için Kerkük’ün
yapısını bozacak faaliyetlerden uzak durulmalı. Kerkük’ün yapısını bozacak her
eylem, Irak’ın bütünlüğünün bozulması demektir. Türkmen yurdu Kerkük, yüzlerce
yıldır farklı kültürlerin bir arada barış içinde yaşadığı coğrafya olmuştur. Bu
coğrafyanın huzurunun, bütünlüğünün bozulmasına izin vermeyeceğiz.’
