Kongre üyelerine ardından Yunanistan, Ermenistan ve PKK/PYD’ye bu uçakların
kendilerine karşı kullanılmayacağına dair güvenceler verdi. silah ambargosunu
kaldırdığını açıklayan Kanada Türkiye’ye bazı şartlar öne sürmeye devam
edeceğini duyurdu.
ABD Dışişleri Bakanlığının Türkiye’ye F-16 satışına ilişkin
Kongre’ye yaptığı bildirim, 15 günlük itiraz sürecinde herhangi bir engelle
karşılaşmadı. Böylece toplamda 23 milyar doları bulan 40 adet F-16 Blok 70
savaş uçağı, 79 adet modernizasyon kiti ve yüksek adetli mühimmat tedariki için
Lockheed Martin ile pazarlık süreci başladı. Teklif ve Kabul Mektubu (LOA)’nun
hazırlanmasıyla birlikte nihai satış miktarı ve teslimat tarihleri de ortaya
çıkacak. Ancak Kongre Araştırma Servisi tarafından 31 Mart 2023’te hazırlanan
rapora göre, söz konusu yeni F-16’ların 3 yıldan önce teslim edilmesi
beklenmiyor. Elinde halihazırda 148 adet F-16 Blok 70 siparişi olan Lockheed
Martin firması, Güney Carolina’daki fabrikasında ayda 4 adet F-16 üretebiliyor.
Dolayısyla nihai teslimat gününe kadar ABD Kongresi, Türkiye’nin pozisyonunu
takip edecek.
SENATÖR VAN HOLLEN GÜVENCELERİ AÇIKLADI
Satış onayının kilit isimlerinden olan Dış İlişkiler
Komitesi Üyesi, Senatör Chris Van Hollen, geçen günlerde dikkat çeken bir
açıklama yapmıştı. F-16 satışına onay vermek için Biden yönetiminden bazı
güvenceler aldığını söyleyen Van Hollen, Türk Hava Kuvvetlerinin Ege’deki
uçuşlarından Suriye’nin kuzeyindeki askeri harekâtlara, hatta Azerbaycan’ın
Ermenistan’a karşı tutumuna kadar bir dizi konuya değinmiş, ardından da
“Önümüzdeki haftalarda Türkiye’yi yakından izlememiz gerektiği açıktır.”
ifadelerini kullanmıştı.
ABD’li Senatör, önceki gün de Yunan Kathimerini gazetesinin sorularını
yanıtladı. Türkiye’nin F-16’ları “Yunan hava sahasında” kullanması durumunda
Kongre’nin elinde bunu engelleyebilecek çeşitli araçlar olduğunu belirten Van
Hollen, “Eğer bu F-16’lar amaçlarına uygun bir şekilde kullanılmazlarsa, ki bu
kesinlikle başka bir NATO müttefikinin hava sahasını ihlal etmek değildir,
gerekli önlemler alınabilir.” dedi. Biden yönetiminden ilave iki konuda daha
güvence istediğini belirten ABD’li Senatör, bu konuları şöyle sıraladı:
“Türkiye’nin, Suriye’de DEAŞ’a karşı mücadelemizde öncü rol oynayan Kürt
müttefiklerimize saldırmaması ve Erdoğan’ın, Dağlık Karabağ’a yönelik
saldırısında Azerbaycan’a destek vermemesi.”
TERÖR ELEBAŞINDAN İTİRAF
ABD yönetiminin, söz konusu güvenceleri Kongre üyeleri
dışında PKK/PYD’ye de ilettiği ortaya çıktı. Şark’ul Avsat’ın bildirdiğine
göre; önceki gün çevrim içi bir toplantıda konuşan Suriye Demokratik Güçleri
(SDG)’nin sözde genel komutanı “Mazlum Kobani” kod adlı Ferhat Abdi Şahin,
“ABD, Türkiye’ye satılan F-16’ların bize karşı kullanılmayacağı konusunda
güvence verdi.” dedi. Son zamanlarda Türkiye’nin yanı sıra İran destekli
milisler ve Suriye Ordusu tarafından da hedef alındıklarını vurgulayan terör
elebaşı, “ABD, ne şimdi ne de yakın gelecekte Suriye’den çekilmeyeceğine dair
de güvence verdi.” ifadelerini kullandı.
KANADA’DAN YENİ ŞART
Diğer yandan, İsveç’in NATO üyeliğine onayla birlikte
Türkiye’ye yönelik silah ambargosunu kaldırdığını açıklayan Kanada, bu kez
Ermenistan’a koştu. Armenian News’in haberine göre Uluslararası Ermeni Ulusal
Komitesi Başkanı Hagop Der Khatchadourian, Erivan’da Kanada Büyükelçisi Andrew
Turner ile bir araya geldi. Habere göre Khatchadourian’ın gündeme getirdiği ana
konular; “Dağlık Karabağ’da yaşanan etnik temizlik ve Azerbaycan’ın Ermenistan
topraklarına yönelik tehditleri nedeniyle Kanada’dan beklentiler” oldu.
Görüşmede, Kanada Hükûmeti’nin Türkiye’ye askeri ihracat yasağını kaldırma
kararına ilişkin de endişeler dile getirildi. Büyükelçi Turner ise verdiği
yanıtta, Kanadalı ihracatçıları Türkiye’den gelen siparişler konusunda
uyardıklarını söyledi. Turner, Türkiye’den yeni siparişler aldıklarında, bu
ürünlerin NATO üyesi olmayan bir ülkeye gönderilip gönderilmeyeceği ve bir
silah sistemine dahil edilip edilmeyeceğini belirten beyanlar talep
edeceklerini bildirdi/aydınık
