ABD eski ordu subayı ve kıdemli ulusal güvenlik uzmanı David Pyne, Donald Trump’ın “başka bir Jimmy Carter’a dönüşmekten korktuğunu” açıkladı; yani İran’a kara saldırısı düzenleyerek yüzlerce ya da binlerce askerini geri dönüşü olmayan bir bataklıkta kaybedecek bir başkan olmaktan endişe ettiğini belirtti. Buna karşılık İran’ın stratejisini değiştirdiği ve artık düşman için acı seviyesini kendisinin tasarladığı ifade edildi.
Batı Gözlemevi Grubu’na göre, “Wall Street Journal”da yayımlanan son makaleye dayanarak, Trump’ın gerçekten de “başka bir Jimmy Carter’a dönüşmekten korktuğu” belirtilmektedir. Bu uyarı, ABD eski ordu subayı ve ulusal güvenlik uzmanı David Pyne tarafından 1405 yılı Ferverdin ayının son günlerinde dile getirildi.
Trump’ın korktuğu senaryo, 1980’deki “Kartal Pençesi Operasyonu”nun tekrarıdır; Carter’ın Tabas’ta rehineleri kurtarmak için başlattığı bu operasyon, birkaç helikopterin düşmesi ve 8 Amerikan askerinin ölümüyle sonuçlanmış ve ABD tarihinin en büyük askeri skandallarından biri haline gelmiştir.
Şimdi Trump benzer bir senaryoyla karşı karşıyadır: Irak’ın dört katı büyüklüğünde ve iki katı nüfusa sahip bir ülkeye kara saldırısı. Pyne’a göre bunun sonucu, “bir yıl veya daha uzun sürecek ve binlerce Amerikan askerinin ceset torbalarına konulacağı bir savaş” olacaktır.
Acı ve yıpratma stratejisi
Ancak Pyne’a göre bugünün İran’ını 1980 İran’ından ayıran temel unsur tek bir kelimedir: “irade”.
Pyne analizinde şu noktaya dikkat çekmektedir:
“İran bu savaştan kaçınmak için çok çaba gösterdi, ancak savaş başladıktan sonra onu sona erdirmekten kaçındı. Amaç, ABD için acı seviyesini öyle bir noktaya çıkarmak ki Trump bir daha saldırmayı düşünmesin.”
Pentagon verilerine göre ABD, 55 günlük savaşta:
- hassas güdümlü mühimmatlarının yaklaşık %45’ini,
- THAAD önleyicilerinin yarısını,
- Patriot stoklarının yaklaşık %50’sini tüketmiştir.
Buna karşılık İran’ın, 30 bin dolarlık insansız hava araçlarıyla milyonlarca dolarlık ABD savunma sistemlerini tükettiği belirtilmektedir. Bu durum, İran’ın savaşta zafer kazanmaktan ziyade, “yenilginin maliyetini düşman için katlanılamaz hale getirme” stratejisini benimsediği şeklinde yorumlanmaktadır.
“İkinci Carter” mı, Trump mı?
Pyne, daha kritik bir noktada Trump’a şu hatırlatmayı yapmaktadır:
“George W. Bush, ABD ordusunu Devrim Muhafızları’nın çıkarlarına hizmet eden bir araca dönüştürdü ve Irak’ta 8 yıl savaştı. Şimdi Trump, ABD ordusunu İsrail’in genişlemeci hedefleri uğruna feda ediyor; bu, ulusal güvenlik çıkarları için değil. Bu, azil gerektiren bir suçtur.”
Veriler, Trump’ın iç durumun farkında olduğunu göstermektedir:
- ABD’de evsiz sayısı 770 bini aşmıştır
- Nisan ayı anketlerine göre Amerikalıların %60’ı İsrail’e olumsuz bakmaktadır
Buna rağmen Washington’un, iç sorunlar yerine milyarlarca doları bu savaşa harcadığı ve kamuoyunda bu savaşın ABD ulusal çıkarlarından ziyade dış bir aktörün talepleri doğrultusunda yürütüldüğü algısının güçlendiği belirtilmektedir.
“Tam bir felaket” uyarısı
Pyne, başka bir röportajında bu savaşı ABD, İsrail ve Arap müttefikleri için “tam bir felaket” olarak nitelendirmiştir.
Ona göre İran:
- sahada yenilmemiş,
- Hürmüz Boğazı’nı kapatarak
- bölgedeki ABD üslerini hedef alarak
- hatta “Tel Aviv’in elektriğini keserek”
ciddi bir karşılık vermiştir.
Pyne ayrıca, ABD’nin Vietnam deneyimine atıfla,
“ABD her savaşı kazanabilir, ancak savaşı kaybeder; ancak yarım milyon askerle kara harekâtı başlatırsa durum değişir” değerlendirmesinde bulunmuştur.
Washington’un açmazı
Bugün Washington için temel ikilem şudur:
- Trump kara saldırısı yapmazsa, İran’ı yok etme yönündeki söylemleri boş retorik olarak kalacaktır.
- Eğer saldırı yaparsa, sonucunun “ikinci Carter” olmak olacağını kabul etmek zorunda kalacaktır.
İran ise stratejisini savunmadan “saldırgan caydırıcılığa” dönüştürmüştür.
Pyne’a göre, savaşın hızlı şekilde sona ermemesi ve artan kayıplar durumunda, ABD ara seçimleri sonrasında Demokratların Trump’ın üçüncü kez azlini gündeme getirmesi ihtimali bulunmaktadır.
