Trump’ın İsrail işbirliği ile İran’a yaptığı saldırı, Washington’da belirsizlik tartışmasını büyüttü. Operasyonun amacı, kapsamı ve yönetim değişikliği ihtimali hem Kongre’de hem kendi tabanında bölünme yaratıyor.
İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırısının ardından Washington’da asıl tartışma dış politikadan çok iç siyasete kaydı. Başkan Donald Trump’ın İran konusunda izlediği çizgi hem Kongre’de hem de kendi siyasi tabanında belirgin bir bölünmeye yol açmış durumda. Tartışma operasyonun amacı, kapsamı ve sınırlarının ne olduğunda düğümleniyor.
KONGRE DEVRE DIŞI BIRAKILDI
New York Times editoryal kurul yazısında Trump’ın İran politikasının pervasız olduğu vurgulanırken, en temel eleştiri Kongre’nin devre dışı bırakılması üzerine kuruldu. Anayasa gereği savaş ilan yetkisi Kongre’ye ait olmasına rağmen Beyaz Saray’ın daha kapsamlı bir operasyon ihtimali konuşulurken yasama organıyla açık bir yetki süreci yürütmemesi eleştiriliyor. Gazete ayrıca Trump’ın daha önce İran’ın nükleer programının yerle bir edildiğini söylemiş olmasına rağmen şimdi yeni ve daha geniş bir operasyon başlatmasının ciddi bir güven sorunu yarattığını savunuyor.
“NE İSTEDİĞİ BELİRSİZ”
Economist ise meseleye daha stratejik bir açıdan yaklaşıyor ve Trump’ın İran’dan tam olarak ne istediğinin belirsiz olduğunu yazıyor. Başkan farklı günlerde farklı hedefler dile getirdi: İran’ın nükleer programını sınırlamak, füze kapasitesini yok etmek, yönetimi baskılamak ya da doğrudan yönetim değişikliği. Bu hedeflerin her biri farklı bir askeri ve siyasi yol haritası gerektiriyor. Economist’e göre Washington büyük bir askeri güç yığmış durumda ancak bu gücün hangi nihai siyasi amaç doğrultusunda kullanılacağı net değil.
NEDİR BU WAR POWERS
Kongre’de de net bir fikir birliği yok. Cumhuriyetçi kanadın bir bölümü Trump’ın hamlesini güçlü bir caydırıcılık olarak görürken, bazı Cumhuriyetçiler ve Demokratlar özellikle yönetim değişikliği ihtimaline kapı aralanmasından rahatsız. War Powers* tartışması yeniden gündemde. Başkanın sınırlı bir operasyon mu yürüttüğü yoksa ABD’yi uzun soluklu bir bölgesel çatışmaya mı sürüklediği sorusu hem Temsilciler Meclisi’nde hem Senato’da yüksek sesle dile getiriliyor.
*War Powers, ABD’de başkanın askeri güç kullanma yetkisini sınırlayan ve Kongre’nin savaş ilan etme yetkisini korumayı amaçlayan hukuki çerçeve. 1973 tarihli War Powers Resolution’a göre başkan Kongre onayı olmadan asker gönderebilir ancak bunu 48 saat içinde Kongre’ye bildirmek zorundadır ve 60 gün içinde yetki alınmazsa askeri güçleri geri çekmelidir.
MAGA ÇATIRDIYOR
Trump’ın kendi tabanında da sessiz ama dikkat çekici bir huzursuzluk var. MAGA hareketinin America First kanadı, Trump’ın 2024 kampanyasında verdiği ‘yeni savaş başlatmayacağım’ vaadini hatırlatıyor. Charlie Kirk’ün geçmişte İran’da rejim değişikliği savaşına karşı yaptığı açıklamalar yeniden dolaşıma sokuluyor. MAGA tabanının gençlik liderleri sayılan Kirk, 10 Eylül 2025 günü Utah Üniversitesi’nde konuşma yaptığı sırada öldürülmüştü. İran’a karşı sınırlı ve hedefli operasyonlara tamamen karşı olmayan Kirk, uzun süreli bir Orta Doğu savaşının felaket olacağını savunuyordu. Bu sözler mevcut gündemde, Trump’ın mevcut hamlesinin sınırlarının sorgulanmasında referans noktası haline gelmiş durumda.
*America First kanadı, MAGA hareketi içinde ABD’nin dış müdahalelere ve özellikle Orta Doğu’daki uzun süreli askeri operasyonlara karşı çıkan, ülkenin kaynaklarının yurtdışındaki savaşlar yerine iç güvenlik, ekonomi ve sınır politikalarına ayrılması gerektiğini savunan kesimi ifade ediyor.
Economist’in aktardığı kamuoyu araştırmaları tabloyu netleştiriyor: Amerikalıların çoğunluğu İran’la geniş çaplı bir savaşı desteklemiyor. Cumhuriyetçi seçmenler arasında dahi Orta Doğu’da yeni ve açık uçlu bir askeri angajmana mesafe koyan ciddi bir kesim bulunuyor. İran dosyası artık yalnızca dış politika başlığı değil; Trump’ın hem Kongre’yle hem de kendi siyasi koalisyonuyla aynı anda sınandığı bir iç siyasi mesele haline gelmiş durumda.
Odatv
