İran Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Şehram İrani, Direniş Ekseni’nin önemine değinerek, “Direnişin artık coğrafi sınırları yoktur” dedi.

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, ABD ve İran arasında gerçekleşen son gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, İran’a önemli zarar verdiklerini ve ülkesini ‘nükleer yıkım tehlikesinden’ kurtardıklarını iddialarını yineledi.

Açıklamasında Netanyahu, şu ifadeleri kullandı:

İranlılara çok büyük zarar verdik ve İsrail’i nükleer yıkım tehlikesinden kurtardık. Eğer İran’a karşı hızlı bir şekilde harekete geçmeseydik, İran nükleer bomba elde etmiş olurdu

ABD Başkanı Donald Trump ile zaman zaman görüş ayrılıkları yaşadığını da dile getiren Netanyahu Washington ile Tahran arasında yürütülen anlaşma sürecine ilişkin ayrıntılardan emin olmadığını söyledi:

Bazen Trump ile aramda görüş ayrılıkları oluyor. Washington ve Tahran arasındaki anlaşmanın ayrıntılarından emin değilim. İran nükleer silaha sahip olmayacak ve bu hedefe ulaşmak için kendimi kısıtlamayacağım.

Netanyahu ayrıca, İran ile yapılan anlaşmanın ABD tarafından yürütüldüğünü belirterek, “İran ile anlaşmayı Trump imzaladı ve bu onun kararı. Bizim ise kendi çıkarlarımız var” değerlendirmesinde bulundu.

Kurulda 21 ülke evet, 3 ülke hayır oyu kullanırken 10 üye çekimser kaldı. Venezuela ise mali yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle oy kullanamadı.

UAEA Yönetim Kurulu’nun yeni kararına İran’dan tepki geldi

İran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Viyana Ofisi Nezdinde Daimi Temsilciliği, kararı “siyasi” olarak nitelendirdi.

Temsilciliği, sosyal medya platformu X hesabından tasarıya ilişkin yapılan açıklamada, “Bugün Yönetim Kurulu, İran’ın barışçıl nükleer faaliyetlerine ilişkin teknik kurumdan beklenen profesyonellikten yoksun, tedirgin oylamayla bir başka siyasi kararı kabul etti.” ifadelerine yer verildi.

UAEA’nın, “savaş kışkırtıcıları” tarafından “araçsallaştırıldığı” belirtilen açıklamada, bir ülkenin “barışçıl ve güvenli” nükleer tesislerine yönelik saldırılar konusunda basit bir endişeyi bile dile getiremeyecek şekilde etkisiz hale getirilen UAEA’ya nasıl güven duyulacağının sorgulandığı kaydedildi.

Açıklamada, kararın, ABD’nin İran sivil altyapısına yönelik daha fazla saldırılara giriştiği bir dönemde, diplomatik çözüme destek verdiğini “iki yüzlü” şekilde ifade ettiği değerlendirmesine yer verildi.

İsviçre hükümeti İran İslam Cumhuriyeti ile yaşanan savaş süresince çatışmaya taraf olan ülkelere askeri ekipman ihracatına izin verilmeyeceğini açıkladı.

Hükümet açıklamasında, “Mevcut lisanslar ve diğer ürün ihracatları bundan böyle kurumlar arası ortak bir uzman ekip tarafından düzenli olarak gözden geçirilecektir” ifadelerine yer verildi.

Sri Lanka da topraklarının savaşta kullanılmasına yönelik ABD talebini reddetti.

Sri Lanka Devlet Başkanı Anura Kumara Dissanayake, Cuma günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Orta Doğu’da devam eden çatışmada tarafsızlığını korumak amacıyla Mart ayı içinde iki Amerikan savaş uçağının kendi topraklarında konuşlandırılmasına izin vermeyi reddettiğini duyurdu.

Dissanayake parlamentoda yaptığı konuşmada, “ABD, Cibuti’deki bir üsten iki savaş uçağını, her biri sekiz gemisavar füzeyle donatılmış şekilde, 4-8 Mart tarihleri arasında Sri Lanka’nın güneyindeki Mattala Uluslararası Havalimanı’na yeniden konuşlandırmak istedi” dedi.

Cumhurbaşkanı ayrıca, “Bunu reddettik” ifadelerini kullandı.

Öte yandan Bahreyn’in Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Cemal er-Ruveyi, Manama’nın BM Güvenlik Konseyi’nin toplanmasını talep ettiğini açıkladı.

Avrupa Birliği liderleri de dün (Perşembe) Brüksel’de düzenlenen zirvenin ardından yaptıkları açıklamada, enerji ve su tesislerine yönelik saldırıların durdurulması çağrısında bulundu.

AB, bu saldırıların bölgesel güvenlik ve küresel istikrar üzerindeki olası etkilerine ilişkin gerilimin düşürülmesi, itidal çağrısı yapılması, sivillerin ve altyapının korunması ve uluslararası hukuka uyulması gerektiğini söyledi.

AB ülkeleri ABD ve soykırımcı israili görmezden gelerek İran İslam Cumhuriyeti’nin meşru müdafaa hakkını sorguladı, Körfez ülkeleriyle dayanışmalarını ilan etti.

Uluslararası analiz grubuna göre, dün gece İran’ın Güney Pars bölgesinin bazı kısımları hedef alındı. Buna karşılık İran, bölgedeki Amerikan enerji altyapısının önemli bölümlerini, özellikle Katar’daki gaz altyapısını hedef aldı.

İsrail kaynakları, Güney Pars’a yönelik saldırının ABD’nin koordinasyonu ve desteğiyle gerçekleştirildiğini vurgularken, Donald Trump İran’ın misilleme saldırılarının ardından yaptığı açıklamada, saldırının yalnızca İsrail tarafından gerçekleştirildiğini ve tekrarlanmayacağını iddia etti. Ayrıca İran’dan daha fazla altyapıyı hedef almamasını istedi.

Buna rağmen İran, bölgede ve işgal altındaki topraklarda karşılık vermeye devam etti. Bugün öğleden sonra, sıkı sansüre rağmen İbranice kaynaklar Hayfa rafinerisinde meydana gelen isabet ve yangına ait görüntüler yayımladı. Ayrıca kentin elektrik şebekesinin hedef alınması sonucu bazı bölgelerde elektrik kesintileri yaşandı.

Aynı zamanda Devrim Muhafızları, “Sadık Vaat 4” operasyonunun 65’inci dalgası kapsamında yeni sistemler ve füzeler kullanılarak işgal altındaki topraklara saldırılar düzenlendiğini duyurdu. Açıklamada, orta menzilli Kıyam ve Zülfikar füzeleriyle el-Harç Üssü (ABD savaş uçaklarının yakıt ikmal merkezi), Şeyh İsa Üssü (komuta-kontrol ve veri merkezleri) ve ez-Zafra Üssü gibi hedeflerin vurulduğu belirtildi. Ayrıca çok başlıklı, sıvı ve katı yakıtlı Kadir, Hayberşiken, Kıyam ve Zülfikar füzelerinin kullanıldığı ifade edildi.

Bu operasyonlarda saldırı üstünlüğünün İran’da olduğu belirtilirken, ABD’li yetkililerden dikkat çekici bir açıklama geldi: İran hava savunma sistemlerinin bir F-35 savaş uçağını hedef aldığı, uçağın hasar görerek acil iniş yapmak zorunda kaldığı bildirildi.

Bu gelişmeyle eş zamanlı olarak ABD Başkanı Donald Trump bir basın toplantısı düzenledi. Trump, Güney Pars’a yönelik saldırıda hiçbir rolü olmadığını yineleyerek geri adım attığını vurguladı. Ayrıca İran’ın tepkisinden çekindiğini ima ederek, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya İran altyapısına yönelik saldırıları durdurması yönünde çağrıda bulunduğunu belirtti.

Trump ayrıca, İran’ın hava savunma sistemlerinin tamamen yok edildiğini ve İran’ın Amerikan uçaklarına karşı koyamayacağını iddia etti. Buna göre ABD savaş uçaklarının istedikleri her yerde uçabildiğini savundu.

Bölgeyi eşi benzeri görülmemiş bir kaosun içine çeken sürecin sorumlusunu açıkça işaret eden Fidan, İsrail’in kışkırtmalarının küresel istikrarı sarstığını vurguladı.

Türkiye’den Diplomasi Vurgusu

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Doha’da Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu. Türkiye’nin barış için yoğun çaba içinde olduğu ifade edildi.

“Türkiye, savaşın durması için elinden geleni yapıyor. Hem Amerikalılarla hem İranlılarla konuşuyoruz. Bölgedeki savaş daha da kötü bir duruma evrilmeden nasıl durdurulabilir, onun arayışı içerisindeyiz.”

Devam eden savaşın bölgedeki tüm ülkelerin güvenliğini tehdit ettiği, huzuru sarstığı vurgulandı.

Katar’a Destek Mesajı

Katar’ın ara buluculuk yürüttüğü sırada saldırıya uğradığına dikkat çeken Fidan, sert tepki gösterdi. Sivil hedeflere yönelik saldırıların kabul edilemez olduğu ifade edildi.

“Sivillerin hayatını hiçe sayan ve sivil altyapıyı hedef alan saldırıları kınıyor ve reddediyoruz. Bu tür saldırılar hiçbir gerekçeyle meşrulaştırılamaz. Türkiye, kardeş Katar’ın her zaman yanındadır ve yanında olmaya devam edecektir.”

Ayrıca Katarlı yetkililere Türk halkı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan adına geçmiş olsun dileklerinin iletildiği aktarıldı.

“Bu Savaşın Birinci Müsebbibi İsrail”

Bölgedeki krize ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, dikkat çeken bir tespitte bulundu. Diplomatik sürecin devam ettiği bir dönemde saldırıların genişlediği ifade edildi.

“Açıkça ifade etmek gerekir ki bölgemizi eşi benzeri görülmemiş bir krizin içine çeken bu savaşın birinci müsebbibi malumunuz İsrail’dir.”

Riyad’da yapılan toplantılara da değinen Fidan, saldırıların durdurulması, ateşkesin sağlanması ve çatışmaların yayılmasının önlenmesi için ortak irade ortaya konulduğunu belirtti. Diplomatik çözüm arayışının sürdüğü kaydedildi.

İslam Devrimi Lideri Ayetullah Seyyid Mücteba Hamaney, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’nin şehadeti üzerine bir taziye mesajı yayımladı.

Devrim Lideri, ABD-İsrail saldırıları sırasında şehit olan İranlı üst düzey güvenlik yetkilisinin şehadeti dolayısıyla duyduğu üzüntüyü dile getirdi.

Mesajda, Laricani’nin suikasta uğramasının, kişiliğinin önemini gösterdiği ve düşmanların bu suçun bedelini ödeyeceği vurgulandı.

Ali Laricani’nin, 17 Mart’ta Tahran’da İsrail rejimi tarafından gerçekleştirilen terör saldırısında oğluyla birlikte şehit düştüğü belirtildi.

Ayetullah Hamaney’den Şehit General Süleymani için başsağlığı mesajı

İslam Devrimi Lideri ayrıca, Besiç Mustazaflar Teşkilatı Başkanı Tümgeneral Gulamrıza Süleymani’nin şehadeti dolayısıyla bir taziye mesajı yayımladı.

Ayetullah Hamaney, General Süleymani’nin şehadeti dolayısıyla yayımladığı mesajda, “Bu mücahit Komutanın suikastı, Besiç gücünün önemini ve düşmanın onunla yüzleşmekten duyduğu büyük korkuyu hatırlatıyor” dedi.

mehr

Washington’dan gelen mesajlar hiç olmadığı kadar karışık. ABD Başkanı Donald Trump, iç kamuoyunu ve piyasaları sakinleştirmek adına ısrarla “Savaş bitti”, “Hedeflere ulaşıldı” minvalinde açıklamalar yapsa da, sahadaki veriler başka sonuçlara işaret ediyor. Trump, Orta Doğu’da bir zafer kazanmaktan ziyade, İsrail tarafından bileklerine ağır bir pranga vurularak sonu belirsiz bir bölgesel savaşın içine sürüklendi.

Sarayda Maga Çatlağı: ‘Amerika Değil, İsrail Öncelikli’

Trump’ın bu “rehin” hâli, sadece dışarıdan değil, bizzat yönetiminin en kritik noktasından gelen bir istifayla tescillendi. ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent, görevinden istifa ettiğini duyururken, Trump’ın “Önce Amerika” (MAGA) vaadine bizzat kendi eliyle ihanet ettiğini ilan etti.

Kent, istifa mektubunda Trump’ın bir liderden ziyade, İsrail çıkarları için kullanılan bir figüre dönüştüğünü şu sözlerle vurguladı:

“Yüksek rütbeli İsrailli yetkililer ve Amerikan medyasının etkili üyeleri, ‘Önce Amerika’ platformunuzu tamamen baltalayan bir dezenformasyon kampanyası yürüttü. Bu yankı odası, sizi İran’la savaşa sürüklemek için kullanıldı. Bu, bizi Irak savaşına sokan aynı taktik ve biz bu hatayı tekrar yapamayız.”

Joe Kent’in mektubu, Washington koridorlarında Trump’ın “İsrail lobisinin piyonu” hâline geldiği yönündeki eleştirilerin artık bir fısıltıdan öte, yönetim içindeki bir isyana dönüştüğünü kanıtlıyor.

ABD’nin Kaçış Biletini Yırttı

Trump ne zaman frene basıp “savaşı bitirme” imajı çizmeye çalışsa, İsrail gerilimi bilinçli olarak tırmandırıyor. Bunun son ve en çarpıcı örneği, dün İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani ve Besic Komutanı Gulam Rıza Süleymani’ye yönelik düzenlenen suikastlar oldu. Kent’in de belirttiği gibi, İran ABD için yakın bir tehdit oluşturmazken, İsrail’in dayatmasıyla Washington’ın kaçış bileti bizzat müttefiki tarafından yırtıldı.

Washington’a Gizli Şantaj

Bu hamle, diplomatik bir çıkış yolu arayan ve savaşın maliyetinden ürken ABD’yi kelimenin tam anlamıyla köşeye sıkıştırdı. İsrail, bu suikastlarla sadece İran’ın sinir uçlarına basmakla kalmadı, aynı zamanda “Ben durmadan sen de duramazsın” diyerek Washington’a açık bir şantaj yaptı. Trump yönetimi, kendi tabanına verdiği “savaşlardan çıkma” sözünü tutmaya çalıştıkça, müttefikinin hamleleriyle kendini daha derin bir bataklıkta buldu.

İsrail’de De İşler İyi Gitmiyor

İsrail, kışkırttığı ve sınırlarını genişlettiği bu savaşın bedelini, kendi halkını da ateşe atarak ödüyor. Trump “Savaş bitti” derken, İsrail’de ölü sayısı 19’a ulaştı ve yaralı sayısı hızla 3 bin 500 barajını aştı. İsrail, ABD’yi arkasına alarak başlattığı bu kumarın faturasını her gün artan siren sesleri ve sığınaklara taşınan yaralılarla ödüyor.

İran’daki Sivil Katliamları

Savaşın en karanlık yüzü ise İran’daki sivil yerleşimlerde yaşanıyor. Hedef alınan okullar ve eğitim kurumlarında hayatını kaybeden çocuklar, bu savaşın gerçek kurbanları oldu.

Sınıfların enkaz hâline geldiği bir tabloda, Joe Kent’in Trump’a son uyarısı aslında tüm Washington’ın sessiz çığlığı niteliğinde.

odatv