Uluslararası ilişkiler uzmanı Seyyid Muhammed Merendi, savaşın ABD üzerindeki ekonomik etkilerine dikkat çekerek, bu ülkenin uzun süreli bir savaşı sürdürebilecek kapasiteye sahip olmadığını vurguladı.
Üniversite öğretim üyesi ve uluslararası ilişkiler analisti Merendi, bir televizyon programında yaptığı açıklamada şunları söyledi:
Son gelişmeler, ABD ve İsrail’in başarısızlığının giderek daha açık hale geldiğini gösteriyor ve bu durum artık farklı medya organları ve siyasi çevrelerde de görülüyor.
ABD medyasının performansına değinen Merendi, bazı medya kuruluşlarının Trump’ı eleştirmelerine rağmen İran’ın güçlü performansından şaşkınlık duyduklarını belirterek, İran’da iç kriz çıkmasını beklediklerini ancak bu beklentinin gerçekleşmediğini ifade etti.
Son günlerde ülke içindeki duruma da değinen Merendi, günlük yaşamda aksama yaşanacağı yönündeki tahminlere rağmen yakıt dağıtımı ve temel ihtiyaçların temini gibi alanlarda sürecin sorunsuz yönetildiğini söyledi.
Bu akademisyen, İran’ın askerî kapasitesine ilişkin iddialara da değinerek, füze ve İHA gücünün zayıfladığı yönündeki söylemlerin gerçeği yansıtmadığını ve bunun karşı taraf tarafından da anlaşıldığını ifade etti.
Kara savaşı ABD için olumlu sonuç vermez
Merendi, birçok gözlemcinin değerlendirmesine göre kara savaşının ABD için olumlu sonuç doğurmayacağını belirtti. Bununla birlikte, bu tür bir kararın yalnızca Donald Trump tarafından verilmediğini, Benjamin Netanyahu gibi diğer aktörlerin de etkili olduğunu ifade etti.
İran’ın çatışmaları başlatan taraf olmadığını vurgulayan Merendi, asıl amacın karşı tarafı caydırmak ve benzer eylemleri tekrar etmesini engellemek olduğunu söyledi.
Hürmüz Boğazı’nın stratejik etkisi
Merendi, Hürmüz Boğazı’nın stratejik önemine dikkat çekerek, bu bölgenin kontrolünün küresel enerji piyasası üzerinde ciddi etkiler oluşturduğunu ve bunun karşı taraflar için önemli bir endişe kaynağı olduğunu ifade etti.
Bazı uzmanlara göre gerilimin sürmesi halinde kriz birkaç hafta içinde çok daha geniş boyutlara ulaşabilir ve geri dönülmesi zor sonuçlar doğurabilir.
İran’ın bu geçiş noktasını kontrol edebilme kapasitesinin, ABD ve Batı ülkeleri üzerinde ekonomik baskı oluşturduğunu belirten Merendi, enerji ihracatındaki aksaklıkların küresel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
İran savaş sonrası daha güçlü çıkacak
Merendi, bu baskıların ABD içinde toplumsal memnuniyetsizliği artırabileceğini, özellikle ekonomik ve sosyal sorunların zaten mevcut olduğu bir ortamda bunun daha da belirginleşeceğini ifade etti.
Savaş sonrası sürece ilişkin değerlendirmesinde ise İran’ın zayıflamayacağını, aksine daha güçlü bir konuma ulaşacağını, buna karşılık rakiplerinin bölgesel ve küresel konumunun zayıflayacağını söyledi.
Ayrıca son gelişmelerin, farklı ülkelerde özellikle Sünni toplumlar arasında İran ve direniş eksenine yönelik ilgi ve desteği artırdığını, bunun da İran’ın “yumuşak gücünü” güçlendirdiğini belirtti.
Merendi, İran’ın bölgesel konumunun özellikle Körfez ve Kafkasya bölgelerinde güçleneceğini ve bunun caydırıcılığı artıracağını da sözlerine ekledi.
Olası karşılık ve ekonomik sonuçlar
Trump’ın tehditlerine değinen Merendi, İran altyapısına yönelik herhangi bir saldırıya karşılık olarak, düşmanın Körfez’in her iki yakasındaki hedeflerinin vurulabileceğini ifade etti.
Bu bölgelerin enerji altyapısı açısından kritik olduğunu belirten Merendi, burada yaşanacak herhangi bir aksamanın küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratacağını söyledi.
Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapanmasına gerek olmadığını belirten Merendi, yalnızca güvenlik riskinin artmasının bile petrol ve gaz akışını aksatabileceğini ve bunun özellikle ABD ekonomisi üzerinde ağır baskı oluşturacağını ifade etti.
Bu durumda ABD ekonomisinin ciddi bir durgunlukla karşı karşıya kalabileceğini, hatta bunun tarihsel krizlerden daha ağır sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Hürmüz’deki güvensizlik bile küresel şok yaratır
ABD’li yetkililerin çelişkili açıklamalarına da değinen Merendi, hem müzakere hem de askerî tehdit söylemlerinin güçten ziyade zayıflığın göstergesi olduğunu söyledi.
Enerji fiyatlarındaki artış ve savaşın ekonomik sonuçlarına ilişkin endişelerin Washington’un karar alma süreçlerini zorlaştırdığını belirtti.
Çatışmaların genişlemesi halinde İran’ın karşılık vereceğini ve bu süreçte rol oynayan bazı bölge ülkelerinin de sonuçlardan etkilenebileceğini ifade etti.
ABD’nin iç durumuna da değinen Merendi, uzun süren bir savaşın ekonomik ve sosyal sorunlar nedeniyle halk memnuniyetsizliğini artıracağını ve hükümet üzerindeki baskıyı büyüteceğini söyledi.
Merendi sözlerini şöyle tamamladı:
Ekonomik, siyasi ve askerî göstergeler, ABD’nin uzun süreli bir savaşı sürdürebilecek kapasiteye sahip olmadığını ve bu sürecin devam etmesi halinde giderek artan maliyetlerle karşı karşıya kalacağını açıkça göstermektedir.
