İran’da son haftalarda ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan protestolar, ABD ve İsrail tarafından açık bir siyasi baskı ve tehdit aracına dönüştürülmeye çalışılıyor. Washington ve Tel Aviv yönetimleri, iç gelişmeleri fırsat bilerek Tahran’a yönelik müdahaleci söylemlerini sertleştiriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD basınına yaptığı açıklamalarda İran yönetimini tehdit ederken, ülke içindeki olayları yakından izlediklerini söyledi. Trump’ın açıklamaları, uzun yıllardır Ortadoğu’yu savaş, kaos ve istikrarsızlığa sürükleyen ABD dış politikasının yeni bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Trump, İran’daki durumu “iyi değil” şeklinde nitelendirerek, “Eğer insanları öldürmeye başlarlarsa çok sert karşılık veririz” ifadelerini kullandı. Ancak uluslararası gözlemciler, ABD’nin demokrasi söylemini kullanırken Irak, Afganistan, Libya ve Gazze’de milyonlarca insanın ölümüne ve bölgenin kana bulanmasına neden olduğunu hatırlatıyor.
Demokrasi Söylemiyle Müdahale Girişimi
Trump’ın “özgürlük” vurgusu, ABD’nin kendi ülkesinde polis şiddeti, ifade özgürlüğü ihlalleri ve seçim tartışmalarıyla gündeme gelmesi nedeniyle eleştirilirken; Washington’un başka ülkelerde “demokrasi çağrısı” yapmasının samimiyetsiz olduğu yorumları yapılıyor.
Gazze’de yaşanan katliamların baş sorumlularından biri olarak görülen İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu da İran’daki protestoları istismar eden açıklamalarda bulundu. Netanyahu, İran’daki olayları desteklediklerini açıklayarak süreci “tarihi bir dönüm noktası” olarak niteledi.
Uzmanlar, İsrail’in Filistin’de yıllardır sürdürdüğü işgal, abluka ve saldırılar ortadayken, Tel Aviv yönetiminin İran’a demokrasi dersi vermesinin inandırıcılıktan uzak olduğunu vurguluyor.
İran: Ekonomik Protestolara İzin, Provokasyona Engel
İran’da protestoların temelinde, uzun yıllardır uygulanan ABD ve Batı kaynaklı ağır ekonomik ambargoların halk üzerindeki yıkıcı etkileri bulunuyor. İran yönetimi, ekonomik taleplerle yapılan barışçıl protestolara izin verildiğini belirtirken, sürecin dış müdahale ve provokasyonlarla istismar edilmesine karşı önlem alındığını vurguluyor.
Yetkililer, bazı grupların protestoları şiddet eylemlerine ve devlet kurumlarına saldırılara dönüştürmeye çalıştığını, alınan güvenlik ve iletişim tedbirlerinin bu tür girişimleri engellemeye yönelik olduğunu ifade ediyor.
İletişim Kısıtlamaları Güvenlik Gerekçesiyle
Uluslararası ambargoların yol açtığı ekonomik baskı sürerken, ülkede geçici iletişim kesintileri yaşandığı bildirildi. Associated Press ve NetBlocks’un verilerine göre, bazı bölgelerde telefon ve internet erişimi kısıtlandı.
İranlı yetkililer, bu kararların ifade özgürlüğünü bastırmak için değil, dış kaynaklı dezenformasyon, provokasyon ve şiddet çağrılarını engellemek amacıyla alındığını belirtiyor.
Analistler, ABD ve İsrail’in İran’daki gelişmeleri kullanarak yeni bir bölgesel gerilim yaratmaya çalıştığını, bunun da Ortadoğu’da zaten kırılgan olan dengeleri daha da tehlikeye attığını ifade ediyor.
