Rasthaber – AB ile Rusya arasında Ukrayna savaşı nedeniyle başlayan
gerilimin en fazla hissedildiği alanların başında geldiği enerji konusunda, AB
Komisyonu beş maddelik bir plan hazırladı.
Evrensel’in haberine göre AB Komisyonu Başkanı Ursula von
der Leyen öncülüğünde hazırlanan ve cuma günü yapılacak AB enerji bakanları
toplantısına sunulması beklenen plan konusunda asıl kararın ise önümüzdeki
hafta verilmesi bekleniyor. Almanya’da yayınlanan Handelsblatt gazetesine
konuşan von der Leyen, AB’nin Rusya lideri Putin’in baskılarına karşı bir
“Birlik ve dayanışma sınavından geçtiğini” söyledi. Von der Leyen, Putin’in
doğal gazı bir silah gibi kullanarak enerji piyasasını manüple etmesine izin
vermeyeceklerini de sözlerine ekledi.
AB Komisyonu tarafından hazırlanan ve ilk olarak geçtiğimiz
çarşamba günü AB üyesi ülkelere gönderilen beş maddelik planda, enerji
tüketiminde tasarruf, yenilenebilir enerji üreten şirketlere tavan kâr sınırı
belirleme, bu süreçte aşırı kâr yapan enerji tekellerinden “dayanışma vergisi”
alma, iflasla karşı karşıya olan enerji tekellerine mali destek ve Rusya’dan
alınacak doğal gaza bir üst sınır fiyatı belirleme. Söz konusu AB iç
yazışmasında, AB’nin Rus doğal gazına bir üst sınır belirlemesi durumunda,
Rusya’nın buna sert tepki verebileceği de yer alıyor.
Aynı belgede AB ülkelerinin birlikte doğal gaz satın alması
da öneri olarak yer aldı. AB Komisyonu tarafından daha önce yapılan bu öneride,
tıpkı Koronavirüs aşısında olduğu gibi, AB’ni doğal gazı satın alarak bunu üye
ülkelere paylaştırılması yer alıyor. Ancak bir çok ülke buna sıcak bakmıyor.
Önerilerin AB Enerji Bakanları toplantısında ele alınarak
üzerinde durulması bekleniyor.
Rusya ile AB arasında yaşanan yaptırım ve enerji krizi, en
fazla doğal gaz ithalatını etkilemiş görünüyor. Daha önce en fazla doğal gazı
Rusya’dan alan Almanya, bu yılın ilk yarısında, geçen yılın aynı dönemine göre
Norveç’ten aldığı doğal gazı yüzde 55, sıvılaştırılmış doğal gaz LNG’yi
(Liquified Natural Gas) yüzde 83 artırdı. Almanya’da gaz depolarının kışa
yetecek şekilde yüzde 86 dolu olduğu hükümet tarafından açıklandı. Aynı dönemde
Rusya’dan gelen doğal gaz ise yüzde 8 azaldı. Belçika aynı dönemde aldığı
LNG’yi yüzde 83, İspanya yüzde 70,
Polonya yüzde 30, Fransa yüzde 74 arttırdı. Avrupa’ya LNG satan
ülkelerin başında ise Norveç ve ABD geliyor.
Özellikle Doğu Avrupa ülkelerinin Rusya’dan aldığı doğal gaz
ise azaldı. Polonya’nın Rusya’dan aldığı doğal gaz yüzde 84, Slovakya’nın yüzde
31 azaldı. İkinci yarıda bu oranların çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.
Rusya ile AB arasındaki gerilimin enerji boyutunda en fazla
kârlı çıkan ülkelerden birisi Norveç oldu. Avrupa’da en fazla doğal gaz
rezervlerine sahip olan Norveç bu yanıyla adeta Avrupa’nın Katar’ı olmaya aday
görünüyor. Norveç ile AB’nin ekonomi motoru Almanya arasında üç doğal gaz
taşıyıcısı boru hattı var. Bu nedenle Almanya’nın ihtiyacını tedarikte öncelik
verdiği ülkeler arasında geliyor. Norveç, yaklaşık 115 milyar metreküp ile
dünya gaz rezervleri sıralamasında 9. sırada bulunuyor. Avrupa’da ise birinci.
Doğal gaz rezervleri bakımında ABD birinci, Rusya ikinci,
İran üçüncü, Çin dördüncü, Katar beşinci sırada.
