ABD Başkanı Donald Trump’ın, Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) tarafından yürütülen Suriye programlarını bitirme kararı Washington’un Suriye’deki iflası olarak değerlendiriliyor.
İstihbarat örgütlerine yakınlığı dolayısıyla ‘Gölge CIA’ olarak adlandırılan Stratfor kuruluşu Trump’ın kararını “Programın bitmesi ABD’nin Suriye savaşındaki pozisyonunu değiştirmesi ve Esad’ı görevden indiremeyeceğini kabul etmesi anlamına geliyor” diye yorumladı.
VEKALET DÖNEMİ BİTERKEN
Pentagon’un aksine CIA’nın Suriye sahasında ‘ılımlı’ gruplar aracılığıyla vekelat savaşı yürüttüğünü anımsatan Strafor, bu grupların siyasi anlamda Şam yönetimine alternatif olmayacağını duyurdu. Washington yönetimin Irak’takine benzer bir yönetim boşluğundan kaygılandığını ifade eden ABD merkezli kurum “ Suriye’deki kriz yönetimi zayıflattı ve Avrupa’ya göçmen akınına yol açtı. Ülkede yaşanan güç boşluğu IŞİD gibi aşırılıkçı örgütler tarafından istismar edildi.” ifadelerini kullandı.
‘RUSYA VE İRAN’LA YARIŞAMADIK’
ABD’nin 2013 yılında başladığı silah ve eğitim programının 2015 yılına kadar başarıyla devam ettiğini ileri süren Stratfor, Rusya ve İran’ın sahada giderek aktif gelmesinden sonra programın anlamsızlaştığını dile getirdi. Stratfor, Moskova ve Tahran karşısında alınan yenilgiye dair şunları kaydetti:
“ Suriye hükümetinin üzerindeki baskı 2015 yılında doruk noktasındayken bile onlardan hangi imtiyazların isteneceği netleştirilmedi. Buna karşın İran, Şam’a verdiği desteği dramatik biçimde arttırırken Rusya da Suriye’nin yanında sahaya indi. İsyancıların CIA programları da dahil olmak üzere desteklenme biçimleri Rusya Hava Kuvvetleri ve İran’dan emir alan militanların sayısı ile yarışamadı. Tahran ve Moskova güçlerini Esad hükümetine sunmakta istekliyken ABD ve onun bölgesel ortakları isyancıları desteklemek noktasında aynı isteğe sahip değildi”
TÜRKİYE VE KATAR’IN GÜNDEMİ FARKLI
Stratfor ‘ABD, Suriye’de genel eğilimin tersinde’ başlığını taşıyan son raporunda CIA eliyle yürütülen programların artık Türkiye ve Katar gibi ülkeleri kontrol altına almak maksadıyla da kullanılmayacağını itiraf etti. Raporda “Türkiye hala YPG ile mücadeleyi ilk sıraya koyarken Katar’da Körfez İşbirliği Konseyi ile krize yuvarlanıyor. İsyancıların diğer ortakları da rejime ve aşırılıkçılara karşı destek sunmada yetersiz” denildi.
MOSKOVA’NIN KAPISINI ÇALALIM
Perşembe günü yayımlanan raporun son bölümünde ise ABD’nin yapması gerekenler tartışıldı. ABD merkezli kurum Moskova ile anlaşmanın tercih edilebilir olduğunu kaydederek şöyle devam etti:
“Bu ABD’ye iki seçenek bırakır. Ya asi gruplara verdiği desteği arttırarak Suriye hükümetini ödün vermeye zorlayabilir ya da Esad’ın gidişinden vazgeçip Rusya ile ateşkes müzakerelerini başlatabilir. Bu krizi sonladırmasa da dengeyi sağlar. İlk seçenek uzak. Yıllar sonra artık belli oldu ki ABD Suriye’de Rusya ve İran’a karşı başa baş gidemez.. İkincisi ABD’nin Suriye’de Rusya ile işbirliği yapma olanağı en azından Moskova için Suriye’deki krizi azaltarak hedeflerini güvence altına alması konusunda ona avantaj sağlar.
EDERİ 125 DOLAR
Trump yönetiminin, CIA’nın Suriye’deki terör örgütlerine sağladığı yardımları kesme kararı sahada savaşan gruplar arasında paniğe neden oldu. ABD merkezli Dailybeats haber sitesinin aktardığına göre terör örgütlerinden kimileri haziran ayının başından beri maaş alamadıklarını kaydederken, başka örgütler ise kendilerine herhangi bir bilgilendirme yapılmadığından yakındı. Suriye’deki Izza ordusunun üyelerinden Mahmud el Mahmud 3.300 savaşçısının 125 dolarlık maaşını alamadığını belirterek “İslami grupların farklı gelir kaynakları var. Kimileri sınır geçişlerini kontrol edereken kimileri petrolden pay alır. Ancak Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) tamamen dışarıdan gelen desteğe bağlı. Eğer bu yardımlarda durursa ÖSO büyük ölçüde zayıflayacaktır” diye konuştu.
CIA’nın Suriye’nin kuzeyinde toplamda 15 bin militana maddi yardımda bulunduğunu iddia eden Dailybeats, bu yardımların kesilmesiyle el Kaide ile ilişkili Hayat Tahrir el Şam grubunun Idlip gibi bölgelerde güçleneceğini ve bu durumun Türkiye’nin operasyonuna zemin hazırlayacağını kaydetti.
RUSYA KARARDAN MEMNUN
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) tarafından yürütülen ve Suriye ordusuna karşı savaşanlara eğitim ve silah temin eden programı bitireceği yönündeki haberleri değerlendiren Rus yetkililer, Moskova’nın bu karardan memnun olacağını ve Rusya-ABD işbirliği için fırsat yaratacağını belirtti.Rusya Dışişleri Bakanlığı Yetkilisi Artyom Kojin, Moskova’nın Ortadoğu’daki gerilimi düşmesine katkı sunacak her adımı desteklediğini söyledi. Kojin,”Temel olarak söyleyebilirim ki, Rusya gerilimi düşürme ve Ortadoğu’da güvenliği pekiştirme hedefi taşıyan her adımı memnuniyetle karşılamaktadır” dedi.
Rusya Federasyon Konseyi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Konstantin Kosaçev de, Trump’ın bu adımının Rusya ve ABD arasında Suriye’de teröre karşı ortak mücadele konusunda diyalog kurulması için bir fırsat oluşturacağını kaydetti. Kosaçev, “Bu değişim, hiç şüphe yok ki, Rusya ve ABD’nin Suriye’de terörle mücadele alanında işbirliği yapması için yeni bir fırsat yaratır” diye konuştu.
aydınlık
