Pakistan’ın, İran ile ABD arasındaki çatışmaları sona erdirmek amacıyla iki aşamalı bir girişim üzerinde yoğun diplomatik temaslar yürüttüğü bildirildi.
Söz konusu planın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve kapsamlı bir anlaşmaya zemin hazırlamak üzere derhâl ateşkes ilan edilmesini içerdiği ifade edildi.
Reuters, İran ve ABD’ye sunulan bu planın bugün itibarıyla uygulanabilir olduğunu ileri sürerken, Pakistan’ın hazırladığı çerçevenin taraflarla paylaşıldığını belirtti. Planın ilk aşamasında acil ateşkes, ikinci aşamasında ise kapsamlı bir anlaşma öngörülmektedir.
Haberde, taraflar arasındaki ilk mutabakatın, bu süreçte ana iletişim kanalı olarak öne çıkan Pakistan aracılığıyla elektronik ortamda şekillendirilebileceği ifade edildi.
Öte yandan, Axios’un ABD ve bölgesel kaynaklara dayandırdığı haberine göre, taraflar 45 günlük bir ateşkesi de içeren iki aşamalı bir plan üzerinde görüşmeler yürütmektedir.
Diplomatik Temaslar ve “İslamabad Planı”
Reuters, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir’in, ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve diğer Amerikan yetkililerle; ayrıca İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yoğun görüşmeler gerçekleştirdiğini aktardı.
Bu temaslarda gündeme gelen plana göre, ateşkesin derhâl yürürlüğe girmesi ve 15 ila 20 gün içinde daha kapsamlı bir anlaşmanın şekillendirilmesi öngörülmektedir.
Geçici olarak “İslamabad Planı” olarak adlandırılan bu çerçevenin, Hürmüz Boğazı’na ilişkin bölgesel düzenlemeleri de kapsayacağı ve nihai görüşmelerin İslamabad’da yüz yüze yapılmasının planlandığı belirtildi.
Olası Anlaşmanın İçeriği ve Tarafların Tutumu
Haberde, olası nihai anlaşmanın; İran’ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdü karşılığında yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını içerebileceği ifade edildi.
İranlı yetkililerin daha önce, kalıcı bir ateşkes için güvenlik garantileri talep ettikleri ve benzer saldırıların tekrarlanmamasını şart koştukları hatırlatıldı.
Ayrıca İran’ın nükleer programının barışçıl olduğu yönündeki resmi söylemlerine ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın bu konuda kesin bir askerî amaç tespiti yapmadığına dikkat çekildi.
Ekonomik ve Bölgesel Etkiler
Haberde, Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar ve bölgedeki çatışmaların, küresel enerji piyasalarında fiyat dalgalanmalarına yol açtığı, ABD borsaları ve uluslararası tüketici maliyetleri üzerinde etkiler oluşturduğu ifade edildi.
İran Silahlı Kuvvetleri’nin ise ülkenin sivil altyapısına yönelik olası yeni saldırılara karşı güçlü şekilde karşılık verileceğini vurguladığı aktarıldı.
