Arap analist Abdulbari Atvan, ABD ve İsrail rejiminin art arda yaşadığı başarısızlıkların ardından İran’ın savaş sahasını galip tarafın konumundan değerlendirdiğini belirterek, Tahran’ın önümüzdeki günlerde büyük bir sürprizini açıklamasının muhtemel olduğunu yazdı.
Bölgesel strateji uzmanı Abdulbari Atvan, elektronik gazetesi Rey el-Youm’da yayımlanan son makalesinde, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran’ın nükleer programını yeniden gündeme getirmesini ve yüzde 60’ın üzerinde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılması gerektiğini tekrar vurgulamasını değerlendirdi.
Atvan’a göre, İsrail rejiminin baskısıyla gündeme getirilen bu talepler, askerî seçeneğin, en azından geçici olarak, başarısızlığının kabul edildiği anlamına geliyor. Zira bu seçenek, ABD’nin Batı Asya ve Hint Okyanusu’ndaki uçak gemileri ile savaş gemileri açısından büyük riskler barındırıyor.
Atvan, İran’ın nükleer doktrinini hiçbir şekilde müzakereye açık olmayan bir kırmızı çizgi olarak gördüğünü belirtti. İran’ın farklı cephelerdeki direnişi ve elde ettiği başarılarla ABD’nin baskılarını sonuçsuz bıraktığını ifade eden yazar, ülkenin yüksek askerî iradesi, gelişmiş füze ve insansız hava aracı sistemleri sayesinde ABD ve İsrail’in hava üstünlüğünü etkisiz hâle getirmeyi başardığını kaydetti.
Yazara göre, İranlı liderlerin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin ülkenin nükleer tesislerine yeniden girişine karşı çıkması da bu tutumu doğrulayan bir başka gelişme.
Aynı zamanda İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’ndan (NPT) çekilmesi ve nükleer silah edinilmesini meşru kabul eden yeni bir fetva yayımlanması yönünde taleplerin gündeme geldiğine ilişkin iddialar bulunuyor. Böyle bir silahın, ABD veya İsrail’in olası nükleer saldırılarına karşı bir kalkan işlevi görebileceği öne sürülüyor.
Bu taleplerin, Trump’ın nükleer saldırıları son seçenek olarak kullanma ihtimalinden söz etmesinin ardından gündeme geldiğine dikkat çeken Atvan, ABD yönetiminin İran’a karşı yürüttüğü savaşta rejimi devirmek, Fars Körfezi’ni kalıcı olarak ele geçirmek, adını değiştirmek ve İran’ın nükleer stoklarını ABD’ye taşımak gibi hedeflerine ulaşamadığını belirtti.
İran’ın Pakistanlı ve Katarlı arabuluculara da nükleer dosyanın müzakereye açık olmadığını bildirdiğini aktaran Atvan, Tahran’ın Fars Körfezi’ni uluslararası deniz taşımacılığına yeniden açmadan önce Washington’dan yedi şartını kabul etmesini istediğini yazdı.
Bu şartlar arasında savaşın durdurulması, abluka ve yaptırımların sona erdirilmesi, kısıtlamaların kaldırılması ve İran’ın ABD ile Avrupa bankalarında dondurulmuş bulunan tüm varlık ve mali kaynaklarının serbest bırakılması yer alıyor.
Atvan, İran’ın ABD ile galip bir tarafın ya da en azından askerî tehditler karşısında boyun eğmemiş bir ülkenin konumundan konuştuğunu ifade etti. Tahran’ın, ABD ve İsrail’in olası yeni saldırılarına karşı koymak ve bu saldırıları başarısızlığa uğratmak için gerekli tüm hazırlıkları tamamladığını kaydetti.
Makalede, İran’ın yeni stratejisinin askerî karşılığın coğrafi kapsamını genişletmek olduğu belirtildi. Buna göre İran, Fars Körfezi bölgesi ve Ürdün’deki ABD üslerinin hedef alınmasının ardından Avrupa’daki ABD üslerini de hedef menziline alabilir.
Atvan, ABD’deki siber ağlarda yaşanan aksaklıklara da değinerek siber saldırıların, ABD’nin gizli iletişim araçlarını devre dışı bıraktığını ve Microsoft teknoloji şirketini mali ve operasyonel sorunlarla karşı karşıya getirdiğini ileri sürdü. Trump yönetimi ve ABD istihbarat kurumlarının bu saldırıları gizleme ve inkâr etme çabalarına rağmen yaşanan gelişmelere ilişkin bilgilerin giderek daha fazla ortaya çıktığını belirtti.
Hürmüz Boğazı’nın tamamen kontrol altında olduğu yönündeki iddiaları da eleştiren Atvan, İran Silahlı Kuvvetleri’nin kurallara aykırı hareket eden gemilere yönelik füze saldırıları düzenlediğini ve deniz mayınları döşediğini yazdı. Atvan, bölgede her gün beşten fazla petrol tankeri veya ticari geminin hedef alındığını ya da imha edildiğini öne sürdü.
Büyük sürpriz internet kablolarına saldırı olabilir
Atvan, önümüzdeki günlerde yaşanabilecek büyük sürprizin, siber savaşın devam etmesi ve Hürmüz Boğazı’nın deniz tabanından geçen yediden fazla internet kablosunun tahrip edilmesi olabileceğini öne sürdü.
İran’ın böyle bir eylemi gerçekleştirebilecek kapasiteye sahip olduğunu iddia eden yazar, bunun gerçekleşmesi hâlinde küresel iletişimde büyük bir krizin ortaya çıkabileceğini ve dünya genelinde internet ile sosyal medya ağlarında geniş çaplı kesintilere yol açabileceğini savundu.
Arap analist, makalesinin sonunda İran’ın nükleer programının hâlâ güvende olduğunu ve ülke için stratejik bir kalkan işlevi gördüğünü vurguladı.
Atvan, yaklaşık 500 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun İran’daki dağların derinliklerinde muhafaza edildiğini ileri sürdü. İsfahan yakınlarındaki Kuh-i Tebr Dağı’nın, bu stokların ve bunlara ilişkin sırların saklandığı muhtemel yerlerden biri olduğunu belirtti.
Yazara göre İran, galip, güçlü ve direnişçi bir ülke olarak ne nükleer programından geri adım atacak ne de yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumundan tek bir gram bile verecek. Tahran ayrıca Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı uzmanları ve müfettişlerinin nükleer tesislerini ziyaret etmesine de izin vermeyecek.
