İran medyası, ABD ile çatışmayı kalıcı olarak sonlandırmayı hedefleyen 14 maddelik anlaşma taslağını dünya kamuoyuna duyurdu.
İran ile ABD arasında gündeme gelen yeni taslak metnin detayları netleşmeye başladı. Söz konusu taslağın ana hatları şu şekildedir:
- Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde derhal ve kalıcı bir ateşkesin sağlanması.
- ABD’nin, İran’ın iç işlerine karışmayacağına ve İslam Cumhuriyeti’nin egemenlik haklarına saygı duyacağına dair taahhüdü.
- Mevcut deniz ablukasının 30 gün içerisinde tamamen kaldırılması.
- ABD’nin, İran çevresindeki askeri varlığını sonlandırma taahhüdü.
- Hürmüz Boğazı’nın 30 gün içerisinde İran tarafından belirlenen düzenlemeler çerçevesinde yeniden açılması.
6. Petrol ve petrokimya ürünleri satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran’ın finansal kaynaklarına tam erişiminin sağlanması. - ABD ve müttefiklerinin, İran’ın yeniden inşası için en az 300 milyar dolarlık bir ekonomik destek paketi sunması.
- Nükleer konular, tüm ABD yaptırımlarının kaldırılması, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararlarının ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) yönetim kurulu kararlarının iptali amacıyla 60 günlük bir müzakere sürecinin başlatılması.
- İran’ın, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) çerçevesinde nükleer silah üretmeyeceğine dair taahhüdünün yinelenmesi.
- Müzakere süresince ABD’nin bölgedeki askeri varlığını artırmayacağı ve yeni yaptırımlar uygulamayacağı taahhüdü.
- 60 günlük nihai müzakere süresinde İran’ın dondurulan 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılması; bu tutarın yarısının müzakereler başlamadan önce İran’ın erişimine açılması.
- Anlaşmanın uygulanmasını takip etmek üzere bir denetim mekanizmasının oluşturulması.
- Nihai anlaşmanın, BM Güvenlik Konseyi kararı ile tescil edilmesi.
- Nihai müzakereler; dondurulan varlıkların yarısının serbest bırakılması, petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının kaldırılması gerçekleşmeden başlamayacaktır. Nihai anlaşma; zenginleştirilmiş maddeler, zenginleştirme faaliyetleri, yaptırımların kaldırılması ve İran ekonomisinin yeniden inşası konularıyla sınırlı kalacaktır. Öte yandan, İran’ın füze programı ve bölgedeki direniş gruplarına verdiği destek konuları ise müzakere gündeminden kesin olarak çıkarılmıştır.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin açıkladığı gibi, bu metnin İran’daki ilgili kurumlar tarafından incelenip son haline getirilmesi gerekiyor.
mehr
