Lübnan basını, Irak hükümetinin Suriye’de yönetimi elinde bulunduran isyancı hükümete, Lübnan Hizbullahı’na karşı herhangi bir adım atmaması konusunda uyarıda bulunduğunu bildirdi.
Lübnan merkezli El-Ahbar gazetesi, Suriye’de yönetimi elinde bulunduran isyancıların lideri ve ülkenin devlet başkanlığını ilan eden Ebu Muhammed el-Colani’nin (Ahmed eş-Şeraa) geçtiğimiz günlerde Irak hükümetinden bir tavsiye mektubu aldığını yazdı. Habere göre bu tavsiye; “Şam’ı Hizbullah ile karşı karşıya getirmeyi amaçlayan ABD ve Suudi Arabistan baskılarının tırmandığı bir gölgede, Lübnan dosyasına müdahale edilmemesi” yönündeydi.
Mevcut bilgilere göre Irak’ın mesajı, “Suriye’nin Lübnan arenasına herhangi bir şekilde dahil olmasının, doğrudan Suriye’nin kendisi için ağır sonuçlar doğuracağına dair bir uyarı” içeriyordu. Irak tarafı Şam yönetimine, “Suriye topraklarından kaynaklanacak, Lübnanlı Şiilere veya Hizbullah’a yönelik herhangi bir tehlike durumunda Irak direniş gruplarının eli kolu bağlı durmayacağını ve Suriye’nin Lübnan’a doğru atacağı her adıma, Irak’ın da Suriye’ye doğru karşılık veren bir adımla yanıt verebileceğini” iletti.
El-Ahbar gazetesinin kaynaklarına göre Bağdat, Şam’ın bu yola girmesinin, Suriye’nin kesinlikle çıkarına olmayan, iç istikrarı sağlama veya komşularıyla ilişkileri yeniden inşa etme hedeflerine hizmet etmeyecek bölgesel ve güvenlik odaklı sonuçlara kapı aralayacağını vurguladı.
Söz konusu kaynaklar, Colani’nin Iraklı yetkililere, ABD hükümetinin kendisinden gerçekten de Lübnan dosyasına müdahale etmesini ve Hizbullah’a karşı bir tutum almasını talep ettiğini aktardığını belirtti. Ancak Colani, Şam’ın ne Lübnan arenasına girmeye niyeti olduğunu ne de geçmişteki müdahaleci politikalara dönmek istediğini belirterek bu talebi reddettiğini vurguladı. Colani, Suriye’nin istikrarını korumanın ve yeni cepheler açmaktan kaçınmanın mevcut aşamada yönetimlerinin temel önceliği olduğunu ifade etti.
Bu doğrultuda kaynaklar, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi‘nin bu ay içinde Şam’ı ziyaret etmeyi planladığını ve burada Suriye devlet başkanlığını ilan eden Colani ile ikili ilişkilerin geleceğinin yanı sıra mezhebi ve siyasi dosyaları görüşeceğini ifşa etti.
Bu kaynaklar, Zeydi’nin Colani ile Suriye’ye petrol sağlanması, Banyas Rafinerisi bor hattının yeniden faaliyete geçirilmesi ve Irak pazarının Suriye ürünlerine açılması gibi bir dizi ekonomik önlemi masaya yatıracağını belirtiyor.
Ayrıca bu Iraklı yetkili, Colani ile “Suriye’deki Şii toplumunun durumu, haklarının korunması ve başta Hz. Zeynep (s.a.) Türbesi olmak üzere kutsal mekanların güvenliğinin sağlanması için gerekli güvencelerin oluşturulması yollarını” konuşacak. Buna ek olarak, Suriye’deki tüm kesimlerin ve mezheplerin devlet kurumlarına katılımının, Şam’ın arzuladığı istikrar süreciyle uyumlu olacak şekilde güçlendirilmesi mekanizmaları da gündemde yer alıyor.
Zeydi, eski rejimin düşmesinin ardından Humus kırsalındaki köylerden edilen veya göç ettirilen Lübnanlılar ve Suriyelilerin durumunu da Colani ile görüşerek, onların geri dönüşü için uygun şartların sağlanması imkanlarını inceleyecek.
Zeydi’nin ziyaret programında Emevi Camii ve Hz. Zeynep (s.a.) Türbesi’ni ziyaret etmek de yer alıyor. Yetkilinin bu kutsal mekana yönelik dini ziyaretlerin yeniden başlatılacağını ve iki ülke arasındaki dini hareketliliği canlandırmak adına Iraklı ziyaretçilerin geri dönüşünü ilan etmesi bekleniyor.
El-Ahbar gazetesinin haberine göre Irak’ın bu mesajı, Washington’ın Lübnan dosyasında Şam’ı rol oynamaya zorlamak için baskılarını artırdığı bir dönemde geldi.
Aynı bağlamda müttefik kaynaklar, ABD Başkanı Donald Trump‘ın son dönemde Suriye’nin Hizbullah’a karşı müdahalede bulunması talebiyle ilgili yaptığı imaları, uygulanabilir ve pratik seçeneklerden ziyade “siyasi gürültü koparma” ve “medya baskısı” çerçevesinde değerlendirdi.
Bu kaynaklar, Türk kanalları ve bölgesel taraflar aracılığıyla daha önce Hizbullah’a iletilen Suriye mesajlarının, Şam’ın Lübnan işlerine karışma niyetinde olmadığını ve geçmişin dosyasını kapatmak istediğini doğruladığını belirtti.
El-Ahbar‘ın raporuna göre bu duruşlar, Suriye’nin bu tür bir katılımının arkasında açık bir Türkiye desteği olmadan mümkün olamayacağını gösteren öngörülerle de örtüşüyor. Zira Ankara, İsrail’in Suriye ve Lübnan’daki nüfuzunu güçlendirecek her türlü olası düzenlemeye endişeyle bakıyor ve şu ana kadar böyle bir yeşil ışık yakmış değil.
Kaynaklar ayrıca, “Irak’ın mesajının, şehit lider Ayetullah Seyyid Ali Hamaney’in Irak’taki görkemli cenaze töreninin ardından bölgede oluşan atmosferden bağımsız düşünülemeyeceğine” dikkat çekti. Bu atmosfer, bölgedeki Şii çevrelerdeki seferberlik ve dayanışmanın boyutunu gösteren bir işarettir.
Bu analize göre, “Suriye’nin Hizbullah ile bir çatışmaya girmesi yalnızca Lübnan veya Suriye’yi ilgilendiren yerel bir mesele olarak görülmeyecek, aksine çatışma çemberinin genişlemesi ve bölgede yeni meydanlara sıçraması için bir tehlike çanı olacaktır.”
