Rasthaber – CHP’nin güçlendirilmiş parlamenter sisteme ilişkin seçim
yasasında yapılacak düzenlemeleri içeren raporu hazırlandı.
Milliyet’ten Mehtap Gökdemir’in haberine göre, CHP
tarafından hazırlanan Demokratik Hukuk Devleti İçin Güçlendirilmiş Parlamenter
Sistem-Bağımsız ve Tarafsız Yargı Raporu’nda, ‘Siyasal partiler ve seçim
yasaları hazırlığı’ başlığı altında şu öneriler yer aldı:
Her iki yasa, siyasal davranış ve tercihlerin hukuki
güvencesi olarak, esasen seçmenlerin iradelerinin demokratik biçimde temsili
organa yansıyacak şekilde düzenlenmelidir. Bu yasalar, diğer yasalardan ayrı
olarak, TBMM üye tamsayısının salt veya nitelikli çoğunluğu ile kabul
edilmelidir.
Dağınık seçim yasaları, ‘Seçim Kanunu’ adı altında tek bir
yasada birleştirilmelidir. Seçim barajı, demokratik olmadığı gibi yönetimde
istikrarın da bir gereği değildir. Bu nedenle seçim barajı kaldırılmalıdır.
Siyasal partilerin ve seçimlerin finansmanı, çağdaş
demokratik rejimlerin en ayrıntılı biçimde düzenlemeye tabi tuttukları
alanlardır. Mali saydamlık ilkesi ve harcamalara ilişkin kuralların ihlali,
partilere yaptırımı, milletvekilliğinin düşmesi ve aday olamama vb. etkili
yaptırım uygulamalarını beraberinde getirmektedir.
Milletin vekilini genel başkanlar değil, millet seçmelidir.
Önseçimler, tümüyle siyasal partilerin tercihlerine bırakılmamalı, sınırlı
yüzdeler çerçevesinde kalsa da, bütün partiler için önseçim yükümlülüğünün
öngörülmesi, örgüt içi demokrasinin işleyişi kadar, siyasal partilerin
demokratik siyasal yaşamın vazgeçilmez ögeleri olmasının da bir gereğidir.
Yüksek Seçim Kurulu’nun bir yüksek yargı organı olarak
yeniden yapılandırılması çerçevesinde, seçim yasası, seçim hukukunun belirli
bir dönemde sayısal çoğunluğu elde etmiş siyasal partinin manipülasyonlarına
olanak tanımayan bir biçimde düzenlenmelidir. Bu çerçevede, güvenilir, saydam
ve denetime açık bir alt yapı oluşturularak, sandığa giderek oy kullanma
yönteminin yanı sıra internet yoluyla da oy verme olanağı sağlanmalıdır.
