yatırımcıların eğilim ve beklentilerini ölçümlemek için yaptığı saha
araştırmasının sonuçlarını açıkladı.
48 ülkeden yatırımcıların katıldığı araştırmanın Türkiye’de
yabancı yatırımcıların gayrimenkule ilgisini ölçen araştırmaya göre; Türkiye’de
gayrimenkul alan yatırımcıların yüzde 92.7’si gayrimenkullerini elinde tutmayı
sürdürüyor.
Ortalama mülkiyet süresinin 5.7 yıl olduğu ortaya çıkan
araştırmaya göre, Türkiye’ye yatırım yapan 4 yabancıdan sadece 1’i vatandaşlık
amaçlıyor. Bu veriler, yabancıların her şeye rağmen,Türkiye’de gayrimenkule
güvenle yatırım yaptığını, vatandaşlığın ise yatırım kararını belirleyen tek
faktör olmadığını gösteriyor.
Araştırmada yabancı
yatırımcıların Türkiye’de satın aldığı gayrimenkul türlerinde ödedikleri
ortalama tutar ise 161.500 dolar olarak belirtilirken, rakam sadece konut
segmentinde 150.750 dolar olarak yer alıyor.
‘Yabancılar Türkiye gayrimenkul piyasasına güvenle
bakıyor’
GİGDER’den yapılan açıklamada, “Yabancı yatırımcıların
Türkiye’de geçirdikleri süre 2.8 ay/yıl, gayrimenkul sayısı ise 1.66 adet. Bir
başka deyişle yabancılar global piyasalarda yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen
Türkiye gayrimenkul piyasasına güvenle bakıyor” ifadeleri yer aldı.
Verileri değerlendiren GİGDER Başkanı Ömer Faruk Akbal,
“Bugüne kadar sektörde yabancıya satışla ilgili TÜİK’in aylık ve yıllık
satış verileri ile sektör profesyonellerinin deneyimlerinin dışında yabancı
yatırımcıların eğilimlerini, tercihlerini, karar alma mekanizmalarını detaylı
olarak analiz eden, bunları bilimsel bir dayanağa oturtan bir saha
araştırmasının olmaması GİGDER olarak bizi harekete geçirdi” diye konuştu.
‘İngiltere hem rakip hem ilham veren bir pazar’
Araştırma ile literatürleri tarayarak bir dizi analizle ülke
ve pazar dinamiklerini ve yatırımcı eğilimlerini görerek sektörün ve
Türkiye’nin tanıtımına yön verecek stratejileri ve pazarları belirlediklerini
kaydeden Akbal, şu ifadeleri kullandı:
“Araştırmamıza ‘Rekabet ve İlham’ diyerek başlamamızın
nedeni, dünyada gayrimenkul yatırımları açısından en cazip pazarların başında
gelen İngiltere’nin olgunlaşmış bir gayrimenkul pazarı olmasından dolayı hem
bir rakip hem de ilham veren bir örnek olarak araştırmada yer alması oldu. Bu
pazarı her yönüyle detaylı olarak inceledik ve karşılaştırmalı analizler
yaparak önemli stratejiler çıkardık. GİGDER olarak uluslararası gayrimenkul
pazarında önümüzdeki 10 yılın yol haritasını çizme hedefimiz doğrultusunda çok
çarpıcı sonuçlar edindiğimiz bu araştırmamızın gelecek bölümlerini önümüzdeki
süreçte yine kamuoyuyla paylaşmaya devam edeceğiz.”
‘Yatırımcıların yaş ortalaması 50.6’
belirten AGS Global Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Güler ise
Türkiye’den en çok konut alan Irak, İran, Rusya, Suudi Arabistan, Kuveyt, Ürdün
ve Almanya başta olmak üzere geniş bir coğrafyanın ele alındığı araştırmada,
yönetici, mühendis, iş insanı, doktor ve emeklilerin ağırlıkta olduğu
yatırımcıların yaş ortalamasının 50.6 olarak belirlendiğini söyledi.
‘Yabancıya konut satış payı yüzde 2.7’ye çıktı’
Araştırma verileri arasında diğer önemli 6 başlık ise şöyle
yer alıyor:
Yaklaşık 400 milyar doları bulan dünya gayrimenkul pazarı
içerisinde yabancı yatırımlarının payı yüzde 2.6-3 civarında seyrediyor.
İngiltere bu pazar içinde 48 milyar dolarlık yatırım çekerek yüzde 13.9 pay
alırken, Türkiye 6.85 milyar dolar ile yüzde 10.6 seviyesinde paya sahip
bulunuyor. Türkiye’de 2015 yılında yüzde 1.7 olan yabancıya konut satışı oranı
ise 2020 yılı sonunda yüzde 2.7 olarak gerçekleşti.
Türkiye’ye gayrimenkul yatırımlarının son yıllarda
artmasının bir diğer sebebi vatandaşlık edinimi. Bununla birlikte Türkiye’ye
yatırım yapan 4 yabancıdan sadece 1’inin vatandaşlık amaçladığını gösteren
araştırma, Türkiye’de gayrimenkul satın alma kararını etkileyen en büyük
faktörün vatandaşlık edinmek olmadığını gösteriyor.
Verilere göre, katılımcıların yüzde 75.4’ü Türkiye’ye
yatırım sürecinde herhangi bir vatandaşlık başvurusu yapmadığını ya da
vatandaşlık almadığını ifade ederken, Türkiye’den gayrimenkul satın alan
yatırımcıların yüzde 14.6’sı ‘Türk vatandaşlığına’ başvuru sürecinde olduğunu
ifade ediyor. Araştırmaya katılan her 10 yatırımcıdan 1’i, gayrimenkul
yatırımları sonucunda T.C. vatandaşlığı alma sürecini tamamladığını belirtiyor.
‘Yabancı için ilk yatırım yüzde 61 ile en fazla
İstanbul’a’
Araştırmada yabancıların Türkiye’den ilk gayrimenkulü satın
aldıkları şehirler sıralamasında yüzde 61 ile İstanbul ilk sırada yer alırken,
onu yüzde 27.4 ile Antalya, yüzde 3.7 ile Trabzon takip ediyor. İlk 5’teki
sıralamayı yüzde 2 ile Kemer ve Alanya ve yüzde 1.2 ile Yalova izliyor.
İlk satın alınan gayrimenkul türünün yüzde 90.4 oran ile
‘daire’ olarak belirtildiği araştırmada, onu sırayla müstakil ev-villa, ticari
gayrimenkul, bina, öğrenci yurdu ve arazi izliyor. Yabancı yatırımcıların
Türkiye’de satın aldığı gayrimenkul türleri ışığında, ödedikleri ortalama tutar
161 bin 500 dolar olarak belirtilirken, rakam sadece konut segmentinde 150 bin
750 dolar olarak yer alıyor.
Araştırmaya göre, yatırımcıların bu noktada ilgisi ise
ağırlıkla yeni projelerde. Araştırmaya katılanların yüzde 57.2’sinin sahip
olduğu gayrimenkuller ‘yeni’ iken, yüzde 31.8’inin gayrimenkulü inşaat halinde,
yüzde 11’i ise ikinci el.
‘Yatırımda Ürdün, tatilde Rusya, kalıcı hayat kurmada
İngiltere zirvede’
Türkiye’den gayrimenkul satın alma amaçları incelendiğinde
yüzde 45.40 ile ‘yatırım’ın, ilk neden olduğu görülüyor. Katılımcılara çoklu
seçim imkânı tanınarak sağlanan verilere göre, onu ilk 5’te sırayla yüzde 30.50
ile kısa süreli tatil, yüzde 27.80 ile kalıcı hayat, yüzde 27.60 ile
vatandaşlık, yüzde 23.70 ile emeklilik izliyor. Sıralamada oturma izni üzde
13.90 ile, eğitim yüzde 9.5 ile, iş-ticari nedenler yüzde 68 ile ve diğer
nedenler yüzde 8.10 ile ifade ediliyor.
Araştırma kapsamında ülke bazlı yatırım amaçları
incelendiğinde ise, Ürdün’ün yüzde 89,5 ile yatırım amacıyla, yüzde 84.2 ile
vatandaşlık almak için gayrimenkul satın alan ülkeler sıralamasında başı
çekmesi dikkat çekiyor.
Rusya yüzde 76.5 ile kısa süreli tatil, yüzde 35.3 ile
emeklilik, yüzde 23.5 ile sağlık nedeniyle gayrimenkul satın alan ülkeler
arasında liderken, İngiltere yüzde 50 ile kalıcı hayat kurma ve yüzde 25 ile
eğitim amacıyla gayrimenkul satın alan ülkeler arasında önde yer alıyor.
Araştırmada İran ise yüzde 46.2 ile oturma izni, yüzde 23.1 ile iş/ticari
nedenlerle gayrimenkul satın alan ülkeler arasında ilk sırada.
Yabancı yatırımcılar yüzde 53.9’unun 2014-2018 yılları
arasında Türkiye’den gayrimenkul satın aldı, yüzde 37.6’sı ise 2019-2020
yılları arasındaki yatırım trendini takip etti.
