Çin ve Rusya temsilcileri bugün (Perşembe) İran karşıtı karar tasarısını veto ederek “Tetik Mekanizması”nın (Snapback) yürürlüğe girmediğini ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yaptırımlarının İran’a geri dönmediğini vurguladı.
Çin’in BM Güvenlik Konseyi Temsilcisi Fu Cong, bugün İran karşıtı karar tasarısını reddederek Konsey’i İran’ın nükleer programına ilişkin konularda “sorumlu bir şekilde hareket etmeye” çağırdı. ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının “mevcut krizin asıl nedeni” olduğunu vurgulayan Fu Cong, yaptırımların gerilimi tırmandırmaktan başka bir işe yaramayacağını belirtti.
Rusya’nın BM Güvenlik Konseyi Temsilcisi Vassily Nebenzia ise ABD tarafından 1737 Sayılı Komite Uzmanlar Paneli’nin görev süresini uzatmak amacıyla sunulan karar tasarısına ilişkin yaptığı açıklamada, söz konusu komiteyi “gayrimeşru” olarak niteledi. Nebenzia, Tetik Mekanizması’nın (Snapback) aktifleşmediğini ve BMGK’nin İran karşıtı eski kararlarının yeniden yürürlüğe girmediğini altını çizerek vurguladı.
Karar tasarısına çekimser oy kullanan Pakistan Temsilcisi de diplomasi kanallarının önemine dikkat çekerek, İran’ın taahhütlerine uyumu hususunda Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) kilit rolünü vurguladı.
1737 Sayılı Komite Tartışması
Nükleer anlaşma (JCPOA) yürürlüğe girmeden önce BMGK, 2006 yılında kabul edilen 1737 sayılı karar kapsamında İran’a yönelik yaptırımların takibi ve uygulanması amacıyla “1737 Komitesi” adıyla bir mekanizma kurmuştu. Bu komite olmadan İran’a yönelik kısıtlama ve ambargoların pratik olarak yürütülmesi imkansız görülüyordu.
Üç Avrupa ülkesinin (E3) Tetik Mekanizması’nı harekete geçirme çabalarının ardından Rusya ve Çin, İran’ın JCPOA kapsamındaki taahhütlerine bağlılığını hatırlatarak bu komitenin yeniden faaliyete geçmesine izin vermeyeceklerini defalarca dile getirmişti.
İki ülke bugün de ellerindeki veto hakkını kullanarak ABD’nin hazırladığı İran karşıtı karar tasarısını resmen reddetti.
