Cevad Zarif ile Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde bir araya geldi.
Görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında
konuşan Çavuşoğlu, Türkiye ile İran arasındaki uçuşların 1 Ağustos itibarıyla
açılmasının planlandığını söyledi.
Türkiye virüs vakalarının ve ölümlerin daha fazla olduğu
Avrupa ülkelerine uçuşları açarken İran’a uçuşların 1 Ağustos’ta başlayacağını
açıkladı.
Suriye’ye kalıcı
barışı getirmek için neler yapmamız gerektiğini somut konuşup adımları atmamız
lazım’
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Kovid-19
salgını başlamadan önce Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey Toplantısı için İran
ziyareti planladıklarını anımsatan Çavuşoğlu, ertelenen bu ziyareti pandemi
sonrası en kısa sürede yapmak istediklerinin altını çizdi.
Astana formatına İran’ın dönem başkanlığı yaptığına işaret
ederek bu toplantıyı da en kısa sürede gerçekleştirmek istediklerini vurgulayan
Çavuşoğlu, şöyle konuştu:
“Bölgemizde terör var. Terör, hepimizin düşmanıdır.
Terörle mücadele dahil güvenlik konularını da ele aldık. Bu konularda
önümüzdeki süreçte de çalışmaya devam etmemiz lazım. Suriye’deki durumu
biliyorsunuz. Bundan sonraki süreçte Suriye’ye kalıcı barışı getirmek için
neler yapmamız gerektiğini somut konuşup adımları atmamız lazım. Bunlardan bir
tanesi de anayasa komisyonu. Ağustos ayında toplanması öngörülüyor ve bunun da
başarılı olması gerekiyor.”
‘İran’a yönelik tek
taraflı yaptırımlara karşıyız’
İran’ın istikrar ve huzurunun kendileri için de önemli
olduğunu belirten Çavuşoğlu, “Biz her zaman söylüyoruz, İran’a yönelik tek
taraflı yaptırımlara karşıyız. Pandemi bize şunu öğretti ki; bugün dünyanın her
zamankinden daha fazla iş birliği ve dayanışmaya ihtiyacı var” ifadesini
kullandı.
Çavuşoğlu, tek taraflı adımlar yerine, birlikte çalışma ve
hoşgörü kültürüyle dayanışmayı ön plana çıkarmaları gerektiğini söyleyerek
pandemi sonrası bu ihtiyacın daha çok ortaya çıkacağını kaydetti. Çavuşoğlu,
gelecek süreçte İran ile bu dayanışmayı sürdüreceklerinin altını çizerek,
şunları söyledi:
“Sadece Suriye değil, bölgede diğer sorunlar da var.
Libya, Yemen var. Diğer taraftan yeni kurulan İsrail hükümetinin Filistin
topraklarını işgal etme planı ve kararı var. Gerek İslam İşbirliği Teşkilatı
bünyesinde gerekse diğer platformlarda, uluslararası toplumla birlikte bunlarla
mücadeleyi Türkiye ve İran olarak birlikte sürdüreceğiz ve iş birliğimizi daha
da güçlendireceğiz.”
İki mevkidaş, toplantının başında, Türkiye ve İran arasında
‘Diplomatik ve Konsüler Misyonların Taşınmazları Hakkında Mutabakat Zaptı’nı
imzaladı. Çavuşoğlu, imzalanan mutabakat zaptıyla, her iki ülkenin de bundan
sonra vatandaşlarına daha iyi hizmet verme imkanına sahip olacağını belirterek,
iş birliği için mevkidaşına teşekkür etti.
‘Rusya ile hiçbir
görüş ayrılığımız yok’
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Savunma Bakanı Sergey
Şoygu ile Rus askeri ve güvenlik makamlarından oluşan heyetin Türkiye ziyaretinin
ertelenmesine ilişkin sorusu üzerine Çavuşoğlu, “Rusya ile daha önce de
Libya’da ateşkes için birlikte çalıştık ve çalışmaya da devam ediyoruz. Bu
süreçte de yine, Sayın Cumhurbaşkanımız Erdoğan ile (Rusya Devlet Başkanı
Vladimir) Putin, Libya’da kalıcı bir ateşkes tesis edilmesi için birlikte
çalışmaya devam etme konusunda mutabık kaldılar” dedi.
Çavuşoğlu, “Dışişleri, savunma bakanları ve
istihbaratlar olarak bizlerin de bir araya gelerek bu konuda çalışma yapmamızı
talimatlandırdılar. Bu doğrultuda biz de Rusya ile temasa geçtik. Önce, bakan
yardımcısı ve uzman düzeyde, teknik düzeyde toplantılar gerçekleştirildi. Bu toplantılarda
gördük ki, temel prensipler konusunda hiçbir görüş ayrılığımız yok Rusya ile.
Ama burada, özellikle ateşkesin kalıcı olması için, ayrıca ateşkes sonrasında
atılacak adımların modalitelerinin detaylı bir şekilde belirlenmesi için
görüşmelere teknik düzeyde devam edilmesinin daha faydalı olacağına karar
verdik.”
Çavuşoğlu, bu görüşmelerin sadece Türkiye ile Rusya arasında
devam etmesinin değil, özellikle Libya’yı yönetenlerin ne dediğinin önemli
olduğunu belirterek, “Libya’da ateşkes olduğu zaman tabii bu tek taraflı
bir şey olmaz. Çatışan taraflar var. Bunun içinde kabileler, farklı görüşler,
farklı tutumlar var. Oturup da tarih ve diğer konularda Türkiye ile Rusya’nın,
hiç müzakere etmeden ya da Libyalıların, özellikle meşru yönetimin olurunu almadan
karar vermesi gerçekçi olmayabiliyor, uygulaması bakımından. Bunu geçmişte
gördük mü, evet gördük” ifadesini kullandı.
‘Ruslarla
görüşmelerimizde temel prensipler konusunda herhangi bir sıkıntı yok’
Daha önce Erdoğan ve
Putin’in vardığı mutabakat doğrultusunda Libya’daki tarafların Moskova’ya davet
edildiğini hatırlatan Çavuşoğlu, “Orada meşru yönetim, Serrac bu ateşkes
belgesini imzaladı, ama Hafter imzalamadı” dedi.
Çavuşoğlu, Türkiye’nin de desteğiyle daha sonra Berlin
Konferansı’nın düzenlendiğini, ancak Hafter’in oradan çıkan ortak açıklamaya da
desteklemediğini ve saldırganlığını artırdığını, kaybetmeye başladığında ise
ülke yönetimine el koyduğunu iddia ettiğini vurguladı.
Bu nedenlerle, Libya konusunda ortaya konulan tüm bu
çabaların sonuçsuz kaldığını hatırlatan Çavuşoğlu, Rus heyetin Türkiye’ye
yapacağı ziyaretin ertelenmesine ilişkin, şunları kaydetti:
“Dolayısıyla, temel prensipler konusunda Ruslarla
görüşmelerimizde herhangi bir sıkıntı yok. ‘Şu sebepten bu sebepten masa
sallandı’ diye bir şey yok. Ama bu sefer, kalıcı bir ateşkes ve Libya’yı siyasi
sürece götürebilecek bir süreç, bunun da detaylarını biraz daha konuşmamız
lazım. Bunlar netleştikten sonra bakanlar düzeyinde bir araya gelip ortak bir
belgeyi imzalamamız lazım ya da ortak bir belgeyi açıklamamız gerekiyor. O
nedenle teknik düzeyde biraz daha hem kendi aramızda hem de Libyalılarla görüşme
konusunda hemfikir kaldık.”
‘Rus heyetin
ziyaretinin ertelenmesinin başka yere çekilmesine gerek yok, bunun Suriye ile
hiçbir ilgisi yok’
Çavuşoğlu, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile dün iki kez
telefonda görüştüğünü belirterek, “Bu erteleme kararını da birlikte aldık.
Önümüzdeki süreçte yine, bunlar netleşince bir araya gelme konusunda
teyitleştik. Bunun başka bir yere çekilmesine gerek yok. Bunun Suriye ile,
İdlib ile hiçbir ilgisi yok” dedi.
Türkiye ve Rusya’nın Libya konusunda farklı görüşlerde
olduğunu ancak temel prensipler konusunda bir sıkıntı yaşanmadığını işaret eden
Çavuşoğlu, “Ateşkes konusunda çok farklı görüşler ortaya çıktı ya da kriz
çıktı da o yüzden (Rus heyetin Türkiye ziyareti) ertelendi gibi
değerlendirmeler yapılmasın. Bu doğru değil” ifadesini kullandı.
Zarif: Türkiye’yle
bilimsel ve tıbbi anlamda iş birliğine hazırız
Çavuşoğlu’nun ardından konuşan İran Dışişleri Bakanı
Muhammed Cevad Zarif, salgında İran halkına verdiği destek için Türkiye’ye
teşekkür etti.
İran halkının koronavirüs salgınının ilk kurbanlarını veren
milletlerden biri olduğunu aktaran Zarif, İran’ın ulusal güçleri ve bölgedeki
dostlarının yardımlarıyla büyük oranda salgını atlattığını belirtti.
Zarif, İran’da ve tüm dünyada nihai çözüme daha mesafe
olduğunu kaydederek, “Türkiye’yle bilimsel ve tıbbi anlamda iş birliğine
hazırız” dedi ve şöyle devam etti:
“Bu pandemi gösterdi ki ülkeler birbirlerine bağlılar
ve tek taraflı politikalar kalıcı bir çözüm değil. Büyük görünen güçler bile
salgın karşısında çaresiz kalabiliyor. Dünyayı yönetebilirim düşüncesine
kapılmışlardı ama yanlış olduğunu gördüler. Bazı ülkeler insanların canı
pahasına kısa vadeli siyasi politikalarını takip ediyorlar. Maalesef ABD hem
kendi iç meseleleri hem de salgın konusunda kötü bir geçmiş bıraktı. Salgın
sürecinde İran ekonomisine zarar vermek için ambargolarını daha da
sıkılaştırdı. ABD’nin ambargolarının karşısında durdukları ve salgında İran
halkına verdiği destek için Türkiye’ye teşekkür ediyorum.”
Zarif, salgın süresince iki ülke arasında azalan diyaloğu
bugün arttırdıkları için memnun olduğunu vurguladı.
Zarif: Türkiye, ABD ambargosuna
karşı yanımızda oldu
İran Dışişleri Bakanı Zarif, “Salgında İran halkına
verdiği destek için Türkiye’ye teşekkür ediyorum. Türkiye, ABD’nin ambargosuna
karşı bizim yanımızda oldu. Libya konusunda İran ve Türkiye aynı bakış açısına
sahip” diye konuştu.’
‘İran ve Türkiye,
Libya’da ortak bakış açısına sahipler’
Mevkidaşıyla imzaladığı ‘Diplomatik ve Konsüler Misyonların Taşınmazları
Hakkında Mutabakat Zaptı’na değinen Zarif, yıllardır süren bir sorunun bu
anlaşmayla çözüme kavuştuğunu söyledi.
Zarif, koronavirüs salgını nedeniyle kapatılan iki ülke kara
sınırlarının ticari geçişlere açılmasına işaret ederek, “Karayollarımız
ticari geçişlere açıldı, inşallah yolcu geçişleri için de kara ve hava yolları
açılır” diye konuştu.
Enerji alanında yapılan iş birliğine ilişkin görüşme
gerçekleştirdiklerini de ifade eden Zarif, “Türkiye’nin çabaları sonucunda
bu ayın sonu itibarıyla İran’ın doğalgaz akışı Türkiye’ye yeniden başlayacak ve
yaz aylarında Türk halkı ve sanayisi İran doğalgazını kullanabilecek” dedi.
Zarif, farklı alanlarda ticari konuların ve ikili ticaretin
nasıl geliştirilebileceğinin de görüşmede ele alındığını aktardı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, salgın nedeniyle iptal edilen
ancak yapılması tekrar planlanan İran ziyaretine de değinen Zarif, bu ziyarette
Stratejik İş Birliği Zirvesi’nin yapılamasının öngörüldüğünü söyledi.
Türkiye, Rusya ve
İran video konferansla Suriye’yi görüşecek
Türkiye ile İran arasında Astana Süreci gibi bölgesel
konularda yapılan iş birliğinin devam edeceğini vurgulayan Zarif, Suriye’nin geleceğinin belirlenmesi ve
ülkede kalıcı barışın sağlanması için Türkiye, İran ve Rusya’nın yeniden masaya
oturacağını ifade etti.
Üç ülkenin önce video konferansla bir toplantı
gerçekleştireceğini belirten konuk bakan, pandemi sürecinin el verdiği ölçüde
toplantının yüz yüze yapılmasının planlandığını da kaydetti.
Zarif, görüşmede Afganistan’daki barış süreci ile Yemen
konusunun da masaya yatırıldığını söyleyerek, “Yemen halkının ne kadar
kötü bir durumda olduğunu ve ülkedeki savaşın bir an önce bitmesi gerektiği
vurguladık. İran ve Türkiye her zaman Yemen’de şiddetten uzak bir yöntemle
sorunun çözülmesinden yana olmuşlardır” dedi.
Toplantıda Libya’daki son gelişmelerin de görüşüldüğünü
söyleyen Zarif, “İran ve Türkiye Libya’da ortak bakış açısına sahipler.
Umarız ki Libya halkının da acıları bir an önce biter ve uluslararası desteğe
sahip meşru hükümet tam olarak sorunları çözme yoluna girer” diye konuştu.
Zarif, bölgesel konuların görüşülmesinin de önemine dikkati
çekerek, “Bölgesel konuları görüşmek bölgemiz için çok önemli ve bunun
için komşularımızla iletişimimizi geliştirmeye ihtiyacımız var. Bu şekilde
bölgemiz terörle, radikalizmle ve istikrarsızlıkla mücadelede daha başarılı
olacak, halklarımız için daha güzel bir gelecek hazırlanacaktır” dedi.
İki ülke arasındaki seyahatlerin başlamasına ilişkin soruya
yanıt veren Zarif, İran’a turist ve yolcu giriş çıkışlarına hala müsaade
edilmediğini belirterek, “İçişleri, Sağlık ve Kültür ve Turizm
bakanlıkları kuracakları komisyonla komşularımıza kapıları açma konusunda görüş
belirtecekler” ifadesini kullandı.
