süreci işlemeden Şam’la normalleşmeye karşı olduğu ve buna karşı yürürlükteki
Suriye yaptırımlarını kullanacağına dair açıklamaları, Arap Birliği ülkeleri ve
Türkiye’nin ayrı ayrı adımlarını önlemeye yetmezken, devreye ABD Kongresi
girdi.
Kongre’nin alt kanadı Temsilciler Meclisi’nde hem Demokrat
Parti hem Cumhuriyetçi Parti’den milletvekillerinin oluşturduğu bir grup, Esad
yönetimiyle ilişki kuranları tehdit eden bir yasa tasarısı sundu.
Tasarının ana hatları şöyle:
* ABD hükümetinin Beşar Esad’ı Suriye’nin Devlet Başkanı
olarak tanımasını engellemeyi ve Washington’ın yaptırım uygulama yeteneğini
artırmayı hedefliyor.
* Washington’ın ABD yaptırımları altında bulunan Esad’ın
liderliğindeki herhangi bir Suriye hükümetiyle ilişkileri tanıması veya
normalleştirmesini yasaklıyor.
* 2020’de Suriye’ye ağır yaptırımlar getiren Sezar Yasası’nı
genişletiyor.
* ABD Dışişleri Bakanı’nın 5 yıl boyunca her yıl Kongre’ye
Esad hükümetiyle normalleşmeye karşı koymak için bir strateji sunması şartı
getiriyor. Buna Suriye hükümeti ile Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE),
Mısır ve diğerleri arasındaki diplomatik toplantıların bir listesinin sunulması
da dahil.
* Suriye Arap Havayolları ile diğer havayolu Cham Wings’in
iniş yapmasına izin veren havalimanlarına yaptırım uygulanmasının önünü açıyor.
* Türkiye, BAE, Mısır ve diğer ülkelerdeki kişilerin
Suriye’nin Esad hükümeti tarafından kontrol edilen bölgelerinde 50 bin doların
üzerindeki bağışları da dahil olmak üzere her türlü mali işleminin gözden
geçirilmesini istiyor.
2000’lerin başından beri ABD yaptırımlarının kıskacında
ABD’nin Suriye’ye sırasıyla 1979, 2003, 2004, 2005′,
2012-2013’te getirdiği ağır yaptırımların çıtası, halihazırdaki Başkan Joe
Biden’ın selefi Donald Trump’ın Haziran 2020’de çıkardığı Sezar Yasası’yla daha
da yükseldi. Sezar yaptırımlarının öncekilerden farkı, Esad yönetimiyle
ilişkileri olan veya ilişki geliştirmek isteyen ülkeleri ve şirketleri hedef
alması.
Tasarının mimarına göre normalleşenler yanlış yolda
Temsilciler Meclisi Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya Alt
Komisyonu Başkanı Joe Wilson, “Pişmanlık duymayan katliamcı ve uyuşturucu
kaçakçısı Beşar Esad ile normalleşmeyi seçen ülkeler yanlış yolu tutuyor”
dedi.
Tasarıyı sunan milletvekilleri arasında Cumhuriyetçi
Parti’den Joe Wilson, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı
Michael McCaul, French Hill, Demokrat Parti’den Özgür, Demokratik ve İstikrarlı
Suriye Grubu Eşbaşkanı Brendan Boyle var.
‘Türkiye ve Arap ülkelerine uyarı’
Batı medyasında tasarının ‘Türkiye ve Arap ülkelerine, Esad
hükümetiyle muhatap olmaları halinde ağır sonuçlarla karşılaşabileceklerine
dair uyarı’ olduğu değerlendirmelerine yer verildi.
Değerlendirmelerde “Suriye’nin Arap Birliği’ne geri
kabulü (Kongre) üyelerini gerçekten çileden çıkardı ve bir sinyal göndermek
için hızla harekete geçme ihtiyacını açıkça ortaya koydu” denildi.
ABD Dışişleri: Washington’ın tavrı çok net
ABD Dışişleri’nin günlük basın toplantısında sorular üzerine
tasarıyla ilgili yorum yapmaktan kaçınan Bakanlık Sözcü Yardımcısı Vedant
Patel, Washington’ın ‘Esad hükümetiyle ilişkileri normalleştirmek istemediği ve
müttefikleriyle ortaklarının bunu yapmasını desteklemeyeceği konusunda çok net’
olduğunu söyledi.
