Suriye iç savaşı çıktığında ABD’nin Şam Büyükelçiliği görevinde bulunan Robert Ford, ABD Başkanı Trump’ın PYD’ye silah vermesinin ‘aptalca’ bir karar olduğunu söyledi. Ford, “Kısa vadede iyi olabilir ama orta ve uzun vadede çok kötü sonuçlar yaşanabilir. PYD çok hırslı, bu Sünni radikal hareketlere desteği artırabilir. Rakka’yı DEAŞ’tan alabiliriz ama El Kaide 4.0 sürümü karşımıza çıkabilir” dedi. Habertürk’ten Nalan Koçak’a konuşan Ford, Esad’ın kendisine “İnsan hakları konusunda ders dinleyeceğim son ülke Amerika Birleşik Devletleri” diye bağırdığını söyledi. Ford, “dürüst olayım, Esad’ın bu süreçten canlı çıkacağını hiç beklemiyordum” ifadelerini kullandı.
İşte o röportajın ilgili bölümleri:
– Suriye’de protestolar başladığında ilk değerlendirmeniz ne oldu? “Esad birkaç ay içinde gider” dediniz mi?
Atandığımda Suriye’de herkes televizyonlardan Mısır’daki gösterileri izliyordu. Suriye’de benzer bir tablo beklemiyorduk. Bahar süresince eylemciler ve hükümet arasında diyalog yürütülmesini bekledik. Ancak ağustos gibi bunun mümkün olmadığını, iç savaşın patlak vereceğini anladık. Dürüst olayım, Esad’ın bu süreçten canlı çıkacağını hiç beklemiyordum.
– Bugüne gelecek olursak… Trump, YPG’yi silahlandırmaya başladı. Bu doğru karar mıydı?
Hayır, hatta çok aptalca bir karardı. Kısa vadede iyi olabilir ama orta ve uzun vadede çok kötü sonuçları olabilir. PYD çok hırslı, bu Sünni radikal hareketlere desteği artırabilir. Rakka’yı DEAŞ’tan alabiliriz ama buna karşılık El Kaide 4.0 sürümü karşımıza çıkabilir. Halihazırda El Kaide 3.0 versiyonu İdlib’de.
– Esad’la birkaç kez bir araya geldiniz. İç savaş çıktığı zaman görüştüğünüz için soruyorum. Panik içinde miydi? Sizde nasıl bir izlenim bıraktı?
Sohbet ettiğinizde çok etkileyici olabiliyor, ikili ilişkileri iyi. Tanıştığım diğer Arap liderlerden hayli farklı. Mesela Mübarek’ten.. Onun gibi ağır bir duruşu yok. Daha mütevazı, daha çok Ürdün Kralı Abdullah’a benziyor. İç savaş başlamadan önceki görüşmemizde insan hakları meselesinden bahsettim. Bayağı sinirlendi, bana bağırdı ve “İnsan hakları konusunda ders dinleyeceğim son ülke Amerika Birleşik Devletleri” dedi.
– Geçmişe baktığınızda, sizce kişisel hatalarınız neydi?
Çok büyük bir analitik hata yaptım. Rusya ve İran’ın Suriye’ye bu kadar askeri güç gönderebileceğini hesaplayamadım. Bir başka hatam; Obama “Esad meşruiyetini yitirdi, görevi bırakmalı” dediğinde onu durdurmalıydım, “Esad gitmeli” demekten vazgeçirmeliydim. Esad’ı sevdiğim için değil, Obama’nın Esad’a karşı asla asker göndermeyeceğini bildiğim için. Esad’ın askeri güç olmadan çekilmeyeceğini biliyordum.
