Altılı Masa’nın 10’uncu toplantısı, kamuoyunun merak ettiği
sorulara şimdilik cevap vermese de takvim netleşti. Masa, 30 Ocak’ta hem ülkeyi
nasıl yöneteceğini açıklayacak hem de vaatlerini.
ANKARA – Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, DEVA
Partisi, Gelecek Partisi, İYİ Parti ve Saadet Partisi liderlerinin oluşturduğu
Altılı Masa, 6 Ocak’ta en uzun toplantısını gerçekleştirdi. Merak edilen birçok
konunun görüşüldüğü toplantıda cumhurbaşkanı adayının ismi netleşmedi ancak
aday belirlemenin şartı olarak ortaya konulan hükümet programı ve ortak yönetim
konularında büyük ilerleme kaydedilerek bunların kamuoyuna ilan tarihi
netleştirildi. Buna göre Altılı Masa liderleri, İYİ Parti’nin ev sahipliğinde
26 Ocak’ta yapacağı 11’inci toplantının ardından 30 Ocak’ta kamuoyunun önüne
çıkacak. Altı lider bu tarihteki lansmanda seçmenlerin merak ettiği birçok
soruya cevap niteliğinde “Ortak Politikalar Metni” ve “Geçiş
Sürecinin Yol Haritası”nı açıklayacak.
200 SAYFALIK METİNDE 2 BİNİN ÜZERİNDE VAAT
Altı partinin kurmaylarından edinilen bilgiye göre liderler
“Cumhurbaşkanı adayının seçim beyannamesi” ya da “Hükümet
Programı” olarak tanımlanan Ortak Politikalar Metni’nde tam uzlaşı
sağladı.
30 Ocak’ta açıklanacak metin için ilk etapta her parti kendi
çalışmasını yaptı, daha sonra bu çalışmalar bir araya getirildi. Yaklaşık 700 –
800 sayfa üzerinde çalışan ilgili komisyon, yapılan toplantılar sonucunda 9 ana
başlık içeren 200 sayfalık bir metin ortaya çıkardı. Altılı Masa’nın
vaatlerinin sıralandığı Hükümet Programı niteliğindeki metinde eğitimden
tarıma, ulaştırmadan sağlığa, basının sorunlarından kadın haklarına 9 başlıkta
2 binin üzerinde vaat sıralandı.
UZLAŞILAMAYAN KONULAR METİNDE YER ALMADI
Altılı Masa’nın İstanbul Sözleşmesi gibi bazı başlıklarda
uzlaşamadığı 10’uncu toplantıdan önce gündeme gelmişti. Siyasi partilerin
üzerinde uzlaşamadığı konular hazırlanan ortak metinde yer almadı. Partilerin
kurmayları uzlaşılamayan başlıklara ilişkin, “Bir siyasi partinin önerisi kabul
edilmedi ve metinde yer almadıysa, bu, o partinin bu önerisinden vazgeçtiği
anlamına gelmiyor. Önerisi kabul edilmeyen parti ilgili konuya ilişkin kendi
özelinde elbette siyaset yürütmeye devam edecek. Bu büyük bir sorun teşkil
etmiyor. Önemli olan masada mutabakatı sağlamak ve ülkeyi ilgilendiren, acil
tüm konularda bu mutabakat sağlandı” değerlendirmesini yaptı.
‘SEÇİMDEN BİR GÜN SONRA ‘ÜLKEYİ NASIL YÖNETECEĞİZ?’
SORUSUNUN CEVABI’
Altı siyasi partinin üzerinde uzun süredir çalıştığı ve 30
Ocak’ta açıklayacağı bir diğer metin “Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme
Geçişin Yol Haritası” olacak. Altı siyasi partinin kurmaylarına göre bu metin,
“Seçimden bir gün sonra, saat 9’dan itibaren ülkeyi nasıl yöneteceğiz”
sorusunun cevabını verecek.
Altılı Masa’yı temsil eden siyasi partilerden bir kurmay, bu
çalışmanın gerekçesini, “Türkiye’de şu anda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi
var. Cumhurbaşkanı’nın yetkilerinin artırıldığı, Meclis’in yetkilerinin
azaltıldığı bir rejim. Parlamentoda çoğunluğu sağlayıp Anayasa değişikliği ile
Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’e geçene kadar ülkeyi bu sistemle ve mevcut
Anayasa ile yönetmek zorundayız. Bu yüzden seçimin ertesi günü bu sistemi nasıl
işleteceğimizin kurallarını belirlememiz gerekiyor. Bu, seçimden sonra hiçbir
aksaklık olmaması için hazırladığımız bir yol haritası” ifadeleriyle
açıkladı.
‘ÜLKE YÖNETİMİNDE TÜM LİDERLER SORUMLULUK ALACAK’
Altılı Masa’nın hazırladığı yol haritasının bir ayağının da
altı liderin yönetim sisteminde nasıl konumlanacağı olduğunu belirten
kurmaylar, liderlerin bu sorunun cevabının kendilerine bırakılmasını istediğini
kaydetti. Altılı Masa’dan bir yetkili, altı liderden birinin cumhurbaşkanı
olması durumunda diğerlerinin cumhurbaşkanı yardımcısı olması yönünde uzlaşı
sağlandığını ifade ederken, “Liderler yürütme sisteminin içinde yer alacak.
Bakan olmayacaklar. Karar mekanizmalarında yer alacaklar. Ülke yönetiminde tüm
liderler sorumluluk alacak” ifadelerini kullandı.
HEDEF EN AZ 360 VEKİL, İDEAL 400 VEKİL
Seçim ittifakının nasıl kurgulanacağı da Altılı Masa’nın bir
başka önemli gündem maddesi oldu. İttifaklar konusunda çalışma yürütecek bir
komisyon kurulması kararını alan Altılı Masa’nın kurmayları, seçim ittifakları konusunda
her partinin kendi çalışmasını yaptığını, bu çalışmaların ortaklaşacağını
belirtti. Hedeflerinin en az 360 milletvekili çıkarmak olduğunu belirten
yetkililer, bazı illerde ittifak olarak, bazı illerde parti olarak seçime
girilmesi yönünde farklı senaryoların, 81 il bazında, çok sayıda simülasyon
üzerinde incelendiğini belirtti. Yetkililer, en çok sandalye sayısı sağlayacak
olan seçeneklere liderlerin ve siyasi partilerin rızası ile karar verileceğini
ifade etti. Seçimin erken yapılması durumunda bu çalışmanın yetişmemesi yönünde
bir endişeleri olmadığını belirten partililer, olabilecek en erken tarihte bile
önlerinde neredeyse 120 gün olduğunu ve bu sürenin çalışmayı tamamlamak için
yeterli olduğunu ifade etti.
ADAY BELİRLEMEDE ÜÇ KRİTER: MÜZAKERE, İKNA, TAM MUTABAKAT
Altılı Masa 10’uncu toplantısında “Ortak cumhurbaşkanı
adayının tespiti için istişarelere başlanması” kararı da aldı. 26 Ocak’ta İYİ
Parti ev sahipliğinde gerçekleşecek 11’inci toplantıda gerçekleşecek bu
istişarelere başlamadan önce liderler arasında ikili, üçlü görüşmeler
olabileceğini ifade eden kurmaylar, liderlerin kendi partileriyle yaptığı ve
yapacağı ön değerlendirmeler ışığında görüşmeye gideceğini ifade etti.
Kurmaylar, gelecek toplantının ev sahibi Meral Akşener’in de
26 Ocak öncesi yürütmesi muhtemel diplomasi ile bu istişarelerin kolaylaşmasını
sağlayacak görüşmeler gerçekleştirebileceğini söyledi. Adayın, altı partinin de
‘evet’ diyerek arkasında duracağı bir isim olması gerektiğini ifade eden
kurmaylar, aday belirlemede üç kriter sıraladı: “Müzakere, ikna, tam
mutabakat”.
26 Ocak’ta yapılacak toplantıdan 15 ya da 20 gün sonra
Saadet Partisi’nde yapılacak toplantıda adayın kim olacağının netleşebileceğini
ifade eden kurmaylar, şubat ayı ortasına kadar adayın açıklanabileceğini
belirtti.
‘BUNDAN SONRASI ÇOK DAHA KOLAY İLERLEYECEK’
Altılı Masa’nın yürüttüğü çalışmanın Türkiye tarihinde bir
ilk olduğunu ifade eden yetkililer, çalışmaların büyük oranda tamamlandığını,
tüm metinlerin hazırlandığını, bundan sonrasının çok daha kolay ilerleyeceğini
ve her şeyin yolunda gittiğini söyledi / gazeteduvar
