Rasthaber – Anayasa Mahkemesi, özelleştirilen limanların işletme
hakkının 49 yıla uzatılmasını öngören yasal düzenlemeyi iptal etti.
Düzenleme özelleştirilen Denizcilik İşletmeleri AŞ (TDİ) ve
Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne (TCDD) ait bazı limanlardan 49 yıldan
az süreli işletme süresi olanlarının sözleşme süresinin ihalesiz olarak 49 yıla
uzatılmasını öngörüyordu.
Sözcünün haberine göre, CHP’li Engin Altay, Özgür Özel ve
Engin Özkoç öncülüğünde 133 milletvekili tarafından yapılan başvuruyu inceleyen
AYM’nin 20 Temmuz tarihli gerekçeli kararı Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında
yayımlandı.
DEVLETİ ZARARA UĞRATACAĞI BELİRTİLDİ
Kararın iptal talebinin gerekçesi bölümünde, söz konusu
yasal düzenleme ile kesinleşmiş yargı kararıyla iptal edilen sözleşmelerin
sürelerinin uzatılması yoluyla bu sözleşmelere yasal geçerlilik sağlandığı,
yeni ihaleler yapılmaksızın sözleşme sürelerinin uzatılmasının devleti zarara
uğratacağı belirtildi.
Bu durumun sözleşme özgürlüğünün kullanılması bakımından
eşitsizliğe yol açtığı, sözleşme tarafı olmayan kişilerin ihaleye katılma
imkanından mahrum bırakıldığı görüşlerine yer verildi.
ANAYASAYA AYKIRI OLDUĞUNA KARAR VERİLDİ
Başvuruyu inceleyen yüksek mahkeme, mevcut özelleştirme
sözleşmesinin tarafları dışında istekli olan başka kişilerin ek sözleşmeye
taraf olabilme imkanının engellenmesinin serbest rekabet ve eşitlik ilkeleriyle
bağdaşmadığını ve limanların gerçek özelleştirme değerlerine ulaşılmasını da
engelleyebilecek nitelikte olduğu yönünde görüş bildirdi
AYM ayrıca, söz konusu kuralın zaman kaybı yaşanmadan
yapılacak yatırımlar ile limanların rekabet güçlerinin korunması yönündeki
gerekçesi gözetildiğinde, farklı muamelenin objektif ve makul bir temele
dayandığının söylenemeyeceğini belirtti.
AYM, 7350 sayılı yasayla 4046 sayılı özelleştirme
uygulamaları hakkında kanuna eklenen geçici 30 maddenin bahse konu
düzenlemeleri içeren 1. 2. ve 3. fıkralarının anayasaya aykırı olduğuna ve
iptaline oybirliğiyle karar verdi.
‘KATAR’A PEŞKEŞ ÇEKİLECEK’ ELEŞTİRİSİ
Öte yandan, limanlarda sözleşme süresini ihalesiz 49 yıla
uzatıla uzatan kanun 2022 Ocak’ta yürürlüğe girmişti.
‘Katar’a peşkeş çekileceği’ eleştirisiyle yoğun tartışmalara
ve muhalefetin “Anayasa’ya uygun değil” uyarılarına rağmen, TDİ ve TCDD’ye ait
bazı limanların işletme hakkı süresini ihalesiz olarak 49 yıla uzatan kanun
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmişti.
SON KURBANI ANTALYA LİMANI
İktidarın Katar sevgisinin son kurbanı ise Antalya Limanı
olmuştu.
Global Yatırım Holding’in liman iştiraki Global Ports
Holding Antalya limanını işletme hakkını 2022 Ocak ayında 140 milyon dolar
karşılığında Katarlı QTerminals WLL’ye satmıştı.
KAP’a yapılan açıklamada, GPH’nin söz konusu satış işlemi
ile ilgili bütün ön şartları yerine getirdiği, gerekli yasal onayların alındığı
ve bunun sonucunda Port Akdeniz’in QTerminals’e, daha önceden kamuya duyurulmuş
olan 1.033.158.000 TL (140 milyon ABD Doları) şirket değeri üzerinden satışının
25.01.2021 tarihinde tamamlandığını bildirdiği duyuruldu.
Satış işlemine ilişkin açıklamada belirtilen TL cinsi
değerin 25 Ocak 2021 tarihli TCMB ABD Doları alış kuru olan 7,3797 üzerinden
hesaplandığı ifade edilmişti.
Yazılı açıklama yapan Global Ports YKB Mehmet Kutman ise,
satışla birlikte Kasım 2021’de vadesi dolacak 250 milyon dolarlık eurobondun
refinansmanının ciddi bir kısmının karşılandığını ifade etmişti.
