İbadet Edilmesi” hakkında 81 il valiliğine genelge gönderdi.
Genelgede, yeni tip koronavirüs (Covid- 19) salgınının
Türkiye’de yayılmasına engel olmak amacıyla Diyanet İşleri Başkanlığı
tarafından alınan tedbirler kapsamında, 16 Mart’tan itibaren salgın kontrol
altına alınıncaya kadar ülke genelindeki bütün cami ve mescitlerde cemaatle vakit
ve cuma namazlarının kılınmasına ara verildiği hatırlatıldı.
Gelinen aşamada, pazartesi günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
Erdoğan başkanlığındaki Kabine Toplantısında, cami ve mescitlerin cemaatle
ibadete açılmasına yönelik alınacak tedbirlerin değerlendirildiği belirtilen
genelgede, Bilim Kurulunun önerileri doğrultusunda, 29 Mayıs Cuma günü
belirlenecek kurallar çerçevesinde öğle, ikindi ve cuma namazlarının camilerde
cemaatle kılınabileceği kararı alındığı ifade edildi.
Genelge kapsamında, cami ve mescitlerde cemaatle birlikte
yalnızca öğle, ikindi ve cuma namazları kılınacak. Diğer vakitlerde münferiden
namaz kılmak isteyenler için cami ve mescitler açık tutulacak.
Sokağa çıkma kısıtlaması kapsamında olan vatandaşlar ile
hastalık belirtileri taşıyanlara evlerinde kalmaları konusunda gerekli uyarı ve
bilgilendirmeler yapılacak.
Öncelik cami bahçesi/avlusu, açık alanlar olmak üzere
meteorolojik/mevsimsel şartlara göre öğle ve ikindi namazları cami içinde
kılınabilecek. Cuma namazları ise cami içerisinde kılınamayacak.
Temizliğe her
zamankinden fazla özen gösterilecek
Cemaatle ibadete başlanan cami ve mescitlerin bütün
bölümlerinin uygun yöntemlerle her gün temizlenmesine her zamankinden daha
fazla özen gösterilecek. Temizlik işlemlerinde kapı kolları gibi el temasının
yoğun olduğu yerler özellikle dezenfektan maddelerle silinecek.
Cami ve mescit içerisinde bulunan klima ve havalandırmalar
çalıştırılmayacak, kapı ve camlar açık tutularak cami ve mescitlerin sürekli
havalandırılması sağlanacak.
Ortak kullanım alanlarını asgaride tutabilmek için
abdesthane, şadırvan ve tuvaletler kapalı tutulacak. Abdest ve benzeri
ihtiyaçların evlerde veya iş yerlerinde giderilerek cami ve mescitlere
gelinmesi konusunda cemaate gerekli bilgilendirmeler ve uyarılar yapılacak.
Cemaatle öğle, ikindi ve cuma namazı kılacak herkesin tıbbi
bez maske kullanması zorunlu olacak. Maskesi olmayan kişi/kişilerin cemaatle
namaz kılmasına müsaade edilmeyecek.
Cami ve mescit içinde bireysel namaz kılacakların da maske
takması zorunlu olacak.
Koronavirüsle ilgili
uyarıcı afişler asılacak
Cami ve mescitlerde genellikle ortak olarak kullanılan ve
salgın/bulaş riskini artırabileceği değerlendirilen tesbih, rahle, ayakkabı
çekeceği ve benzeri malzemelerin bulundurulmasına müsaade edilmeyecek.
Koronavirüs ile ilgili alınacak tedbirler ile cami ve
mescitlerde cemaatle namaz kılmak için uyulması gereken kuralları içeren
uyarıcı afişler (il ve ilçe sağlık müdürlükleri, müftülüklerden temin edilerek)
hızlı bir şekilde bastırılarak bütün cami ve mescitlere asılacak.
Cami ve mescitlere gelecek kişilerin yanlarında şahsi seccadelerini
getirmeleri sağlanacak veya imkanlar dahilinde müftülükler tarafından tek
kullanımlık seccade temin edilerek kullanıma sunulacak. Cami avlusunda namaz
kılındığında vatandaşlara seccadelerini yıkamaları tavsiye edilecek.
Namaz kılınacak tüm alanlarda hastalığın bulaşması açısından
risk teşkil eden ve dezenfekte edilmesi mümkün olmayan koli, karton, çuval ve
hasır gibi yaygılar kullanılmayacak.
Cami ve mescit girişlerinde ve cami/ibadet alanı olarak
belirlenen yerlere girecek herkesin ellerini mutlaka dezenfekte etmesi sağlanacak.
Türbelerin iç
mekanları ziyarete açılmayacak
Cami ve mescitlerde topluca geçirilecek sürenin mümkün
olduğunca kısa tutulması amacıyla, namazların sünnetlerinin evde kılınabileceği
ve tesbihatın evde yapılabileceği hususunda cemaatin bilgilendirilmesi
sağlanacak.
Cemaatin fiziksel temastan kaçınması (el sıkışma, musafaha,
kucaklaşma gibi) ve sosyal mesafe kuralına uyması yönünde gerekli uyarılar
sıklıkla tekrarlanacak.
Cami yerleşkesi içerisinde bulunan türbelerin iç mekanları
ziyarete açılmayacak, türbelerin dış yüzeylerine teması önlemek için en az bir
metre mesafe olacak şekilde şerit çekilecek.
Camilerde sosyal mesafenin korunmasını zorlaştıracak
nitelikte mevlit, toplu yemek gibi etkinlikler ile cami çıkışlarında ikram
yapılmasına izin verilmeyecek.
Cami önlerinde dilencilere karşı alınan tedbirler en üst
seviyeye çıkarılacak ve özellikle cuma namazı sonrasında sergi olarak tabir
edilen sebze, meyve, giyim eşyası, oyuncak gibi ürün satışına izin
verilmeyecek.
Zeminde işaretleme
yapılacak
Cami ve mescitlerde sosyal mesafe kuralına uygun bir şekilde
cemaatle namaz kılınabilmesi için vali/kaymakamların koordinesinde namaz
kılacaklar arasında sosyal mesafenin sağlanmasını teminen camilerin kapalı
alanlarında/avlusunda/bahçesinde ve namaz kılmak için belirlenecek diğer
alanlarda, bir kişinin en az 60×110 santimetrelik bir alanı (seccadenin
kaplayacağı alan) kullanacağı göz önünde bulundurularak, her namaz kılınacak
alanın en uç noktalarından her yönden birer metre mesafe olacak şekilde zeminde
işaretleme yapılacak.
Cami içi, bahçesi/avlusu ile namaz kılınacak açık alanların
azami kapasiteleri, herkes tarafından görülebilecek bir şekilde anılan
alanların girişine asılacak. İçerideki kişi sayısı yeterli noktaya ulaştığında
ise bu durum giriş için bekleyen cemaate uygun şekilde duyurulacak.
Cuma namazı, valilik ve kaymakamlıklarca belirlenecek
(il/ilçe müftülüklerinin tespitleri kapsamında) yeterli bahçesi/avlusu/açık
alanı bulunan camilerde kılınabilecek.
Cami bahçesi/avlularının yeterli olmadığı yerleşim
yerlerinde il/ilçe müftülerinin teklifi ilçelerde kaymakamlar, illerde
valilerin onayı ile uygun görülen açık alanlarda, alınacak tedbirler çerçevesinde
cuma namazı kılınabilecek.
26 Mayıs’a kadar
kamuoyuna duyurulacak
Cuma namazı kılınacak alanların belirlenmesinde mevsimsel
şartlar ile alanın genişlik ve giriş-çıkış kolaylığı gibi faktörler göz önünde
bulundurulacak.
Valilik ve kaymakamlıklarca cuma namazı kılmak için
belirlenecek camiler (avlu/bahçeleri) ile açık alanlar en geç 26 Mayıs tarihine
kadar çeşitli iletişim kanalları kullanılarak kamuoyuna duyurulacak.
Camilerin kapalı alanları cuma vaktinde kapalı tutulacak.
Cuma namazı kılınacak alanda sesin rahat duyulması ve hutbe
okunurken hatibin cemaat tarafından görülebilmesi için gerekli tedbirler
alınacak.
Cuma heyeti
oluşturulacak
Cuma namazı kılmak için belirlenen açık alanların namaz
öncesi ve sonrası, belediyelerle iş birliği içerisinde temizlenmesi/dezenfekte
edilmesi sağlanacak.
Cuma namazlarında ilk saftan başlamak üzere oturmaya
başlanacak ve son saf dolana kadar bu sıra takip edilecek. Namaz bitiminde ise
en son saftan başlamak üzere sırasıyla cemaatin namaz kılınan alandan ayrılması
için gerekli tedbirler alınacak. Bu düzenin sağlanması için vali/kaymakamlarca
il/ilçe müftülerinin önerileri doğrultusunda her namaz kılınacak cami ve açık
alanlar için en az 5 kişiden müteşekkil “cuma heyeti” oluşturulacak
ve kolluk personeli görevlendirilecek.
Cuma heyeti, öncelikli olarak cuma namazı kılınmayan camilerin
din görevlileri, erkek Kur’an kursu öğreticileri, müftülük personelinden
oluşturulacak. Bu kapsamda yeterli personel bulunmaması durumunda diğer kamu
görevlilerinden görevlendirme yapılabilecek. Ayrıca ihtiyaç bulunması halinde
cami dernekleri üyeleri de bu amaçla görevlendirilebilecek.
Cuma heyeti görevlendirilecek kolluk personeli ile
koordineli şekilde cemaatin bu genelgede belirtilen şartlar dahilinde namaz
kılınacak alanlara girmesi (ellerin dezenfekte edilmesi, maske ile girilmesi,
seccade getirilmesi gibi), saf tutması, içeriye girecek kişi sayısı belirlenen
sayıya ulaştığında bu durumun giriş için bekleyen cemaate uygun şekilde
anlatılması ve namaz sonrası cemaatin sosyal mesafeyi koruyarak çıkmalarının
sağlanması konusunda görev yapacak.
Cuma namazlarında
vaaz yapılmayacak
Valilik ve kaymakamlıklarca bu genelgede belirtilen
kuralların uygulanması, özellikle de cemaatin namaz kılınacak yerlere sosyal
mesafeyi sağlayacak bir düzen dahilinde alınması, namaz kılınacak alanlara
belirlenen kapasite üzerinde cemaatin girmemesi, içerideki kapasite dolduğu
zaman dışarıdaki cemaatin bilgilendirilmesi, sosyal mesafeyi ihlal edecek
şekilde kalabalık oluşmaması konularında doğrudan sorumlu olacak kolluk
personeli görevlendirilecek. Kolluk birimleri görevlerini cuma heyetleri ile
koordineli olarak yerine getirecek.
Kolluk birimlerince cuma namazı kılınacak alanlarda cemaatin
giriş/çıkışlarının kontrollü şekilde sağlanması için gerektiğinde akordeon
bariyer, bariyer, renkli kordon/şerit, plastik duba benzeri fiziki engellerden
yararlanılacak.
Cuma namazlarında vaaz yapılmayacak, Diyanet İşleri
Başkanlığınca gönderilecek hutbeler hiçbir ilave ve çıkartma yapılmadan
okunacak, namazların mümkün olduğunca kısa sürede kılınmasına çalışılacak.
Bu kapsamda valilik/kaymakamlıklarca, uygulamanın eksiksiz
bir şekilde yerine getirilmesi için başta yerel yönetimler ve ilgili kurumlarla
koordinasyon sağlanarak planlamalar ve görevlendirmeler yapılacak.
Vatandaşlara gerekli duyurular yapılarak, uygulamada
herhangi bir aksaklığa meydan verilmeyecek.
