düzenlenen Astana formatındaki Suriye konulu görüşmelerin ardından garantör
ülkelerin yaptığı ortak açıklamada, İran, Rusya ve Türkiye’nin İsrail’in Suriye
topraklarına yönelik saldırılarını kınadığı, saldırıların uluslararası hukuku
ihlal ettiği ve bölgedeki güvenliği tehdit ettiği ifade edildi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Suriye Özel
Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev’in genel toplantıda okuduğu ortak açıklamanın
metninde, “Rusya, Türkiye ve İran, İsrail’in Suriye’de devam eden, uluslararası
hukuku ve uluslararası beşeri hukuku ihlal eden, Suriye ve komşu ülkelerin
egemenliğini baltalayan, ayrıca bölgedeki istikrar ve güvenliği tehdit eden
askeri saldırılarını kınadı ve sona erdirilmesi çağrısında bulundu” ifadelerine
yer verildi.
Tarafların IŞİD, el-Nusra ve diğer terörist grupların nihai
olarak ortadan kaldırılması için etkileşime devam etme konusunda anlaştıklarına
dikkat çekilen açıklamada üç garantör ülkenin ayrıca İdlib’deki gerilimi
azaltma bölgesindeki durumu görüştüğü, ‘İdlib ile ilgili mevcut tüm anlaşmaları
eksiksiz uygulayarak ‘sahada’ barışı koruma ihtiyacını vurguladığı’ kaydedildi.
“Taraflar, İdlib’deki gerilimi azaltma bölgesi ve ötesinde
sivilleri tehdit eden, BM Güvenlik Konseyi tarafından terör örgütü olarak
tanınan Heyet Tahrir Şam (HTŞ) ve buna bağlı diğer terörist grupların artan
varlığı ve terör faaliyetlerine ilişkin ciddi endişelerini dile getirdi”
ifadelerinin kullanıldığı belge, şöyle devam etti:
“Garantör ülkeler, tutukluların/rehinelerin serbest
bırakılması, cenazelerin teslim edilmesi ve kayıp kişilerin aranması ile ilgili
çalışma grubu çerçevesinde işbirliğini geliştirme ve genişletme konusundaki
kararlılıklarını yeniden teyit etti.”
Açıklama metninde, “Taraflar terörün her türlü şekli ve
tezahürü ile mücadele etme, Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne zarar
verme ve komşu ülkelerin ulusal güvenliğini tehdit etme amaçlı ayrılıkçı
planlara karşı koyma kararlılıklarını yineledi” denildi.
Suriye’deki insani durum ve yeni tip koronavirüs (Kovid-19)
salgınının etkisi konusunda duydukları derin endişeyi yineleyen taraflar,
Birleşmiş Milletler’e (BM) ve Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) COVAX girişimi
kapsamında Suriye halkının koronavirüs aşılamasına öncelik vermeleri çağrısında
bulundu.
Rusya, Türkiye ve İran’ın Suriye’nin kuzeydoğusundaki petrol
yataklarına el konulmasını ve satış gelirlerinin transferini kınadıkları
belirtilen açıklamada şöyle denildi:
“Suriye Arap Cumhuriyeti’ne ait olan petrolün yasadışı
olarak ele geçirilmesinin ve satışından elde edilen gelirlerin transferinin
kabul edilemez olduğu ifade edildi.”
Garantör ülkelerin Suriye’nin kuzeydoğusunda uzun vadeli
güvenlik ve istikrarın ‘yalnızca ülkenin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün
korunması temelinde’ mümkün olduğu konusunda hemfikir oldukları kaydedilen
açıklamada, şu ifadeler yer aldı:
“Terörle mücadele bahanesiyle özyönetim için yasadışı
girişimler de dahil olmak üzere ‘sahada’ yeni gerçeklikler yaratma girişimleri
reddedildi, Fırat’ın doğusunda Suriye’nin birliğini baltalamayı ve komşu
ülkelerin ulusal güvenliği tehdit etmeyi amaçlayan ayrılıkçı planlara karşı
çıkma kararlılığı ifade edildi. Bu bağlamda, sivil nüfusa yönelik saldırıların
yoğunlaşması konusundaki endişeler dile getirildi.”
Lavrentyev, tarafların Astana formatında Suriye konulu bir
sonraki toplantının 2021 ortalarında Kazakistan’ın başkenti Nur-Sultan’da
düzenlenmesini kararlaştırdıklarını sözlerine ekledi.
