Buluşmada 2026’da bitecek olan 30 yıllık doğal gaz anlaşmasının yenilenmesi ele
alındı. İran Petrol Bakanı Ovci, Türk enerji şirketleriyle yakından
ilgilendiklerini açıkladı. Uzmanlar sürecin Irak’a da yansıyacağı görüşünde
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar,
Tahran’da İran Petrol Bakanı Cevad Ovci ile bir araya geldi. İkili ve heyetler
arası görüşmelerin ardından Bayraktar ve Ovci ortak basın toplantısı düzenledi.
Basın toplantısında konuşan Bayraktar, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin
ocak ayında yaptığı Türkiye ziyaretinde enerji sektöründe işbirliğine dair
mutabakat zaptı imzalandığını ve alınan kararların takibi için Tahran’da
bulunduklarını belirtti.
Söz konusu mutabakat zaptının, enerji alanındaki
işbirliğinin bir yol haritasını ortaya koyduğunu ifade eden Bayraktar,
“İki ülkenin Sayın Cumhurbaşkanları, Türkiye ile İran’ın ticaret hacmini
orta vadede 30 milyar dolara çıkarma hedefini koydular. Dolayısıyla bu ticaret
hacmine ulaşılması için özellikle enerji ve tabii kaynaklar alanında, petrol,
doğal gaz ve elektrik alanlarında iki ülkenin yapacakları birçok işbirliği
alanları var.” dedi.
YATIRIM KONULARI DA TARTIŞILDI
Bayraktar, iki ülke arasında 30 yıla yakın bir süredir doğal
gaz ticareti bulunduğuna işaret ederek “Dolayısıyla Türkiye’nin doğal gaz
arzını kesintisiz bir şekilde sağlaması için birçok farklı kaynaktan doğal gaz
ithalatı söz konusu. İran da bu anlamda bizim çok önemli bir tedarikçimiz.”
diye konuştu.
Bayraktar, iki ülke arasında 2026 yılında bitecek olan 30
yıllık doğal gaz anlaşmasının yeni dönemi için görüşmelerin devam ettiğini
aktararak, “İnşallah bundan sonraki dönemde bugün itibarıyla başladığımız
müzakereleri hızlı bir şekilde sonuçlandırıp bu gaz tedariki anlaşmamızı daha
da ileriye götürecek adımları atmış oluruz.” ifadelerini kullandı.
Görüşmede yatırım konularının da tartışıldığını aktaran Bayraktar, özel
sektörün doğal gaz üretiminin geliştirilmesi ve doğal gaz altyapı projelerine
yatırım yapılması konuları ile ilgilendiğini dile getirdi.
TÜRK ENERJİ ŞİRKETLERİ TANITILDI
İran Petrol Bakanı Ovci de Cumhurbaşkanı Reisi’nin Türkiye
ziyaretindeki görüşmelerde iki ülkenin enerji alanında işbirliğini artırmasının
kararlaştırıldığını ifade etti. Ovci, “Görüşmemizde Türkiye ile mevcut
doğal gaz anlaşmasının uzatılmasına ilişkin müzakerelerin yapılması
kararlaştırıldı. Söz konusu sözleşme 2026 yılında sona eriyor. Sözleşme
kapsamında bizim Türkiye’ye günlük 30 milyon metreküp doğal gaz göndermemiz
gerekiyor.” dedi.
İki ülkenin, gaz anlaşmasının uzatılması talebi
doğrultusunda bugün resmi olarak İran Milli Gaz Şirketi ile Türkiye’nin BOTAŞ
şirketi arasında müzakere yapılacağını belirten Ovci, “Öte yandan Türkiye
ile İran arasında enerji işbirliğini artırma, Türk şirketlerin İran’da enerji
alanına yatırım yapabilme konularını da ele aldık. Bu konuda Türkiye’nin önde
gelen şirketleri bize tanıtıldı ve biz de bugünden itibaren işbirliğini
artırmaya yönelik çalışmalarımıza başlayacağız.” bilgisini verdi. Ovci
ayrıca petrol ve doğal gaz sahalarının kalkındırılması, petrol tesisleri ve
petrokimya sektörlerinde işbirliğini artırmaya hazır olduklarını söyledi.
İran ile yapılan müzakere sürecini ve enerji alanındaki
işbirliğini artırma hedefini Aydınlık’a değerlendiren Eski BOTAŞ Gaz Alım
Dairesi Başkanı Ali Arif Aktürk, 2026’da bitecek olan sözleşmenin özellikle
teknik konularda iyileştirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Aktürk, şu
ifadeleri kullandı:
“İran ile 2026 yılında sonlanacak bir doğal gaz anlaşması
var. Onun teknik nedenlerle yenilenmesi gerekiyor. İranlılar yıllık ve günlük
sözleşme miktarını artırmak istiyorlar. Türkiye 2021’de Rusya ile anlaşmasını
yenilerken yaptığı hataları umarım yapmaz. İranlılarla müzakere zordur. İran,
Türkiye üzerinden Avrupa’ya gaz ihracatı talebi gelecektir. Rusya’dan açığa
çıkan boşluğu da doldurmak için. Türkiye’nin de bunun karşısında, İran
üzerinden Türkmenistan’dan gaz sevkiyatını mutlaka masada tutmalı. Uzun soluklu
ve sabırlı müzakere edilmeli gerekiyor.
“İran anlaşması 1996 yılında Refah-Yol Hükümeti yılında
imzalandığında kötü bir anlaşmaydı. Hem teknik olarak bir sürü açıkları vardı
hem de fiyatı kötüydü. Fakat 1996’dan sonra dünya gaz piyasasında çok şey
değişti. Fiyat olarak imzalandığı döneme göre kötü kalmadı. Bizim her kış
İran’dan gelen gaz kesilir, sanayinin gazı kesilir. Onların iyileştirilmesi
gerekiyor.”
‘GÖRÜŞMENİN SİYASİ HUSUSLARI DA VAR’
Görüşmelerin, Türkiye’nin Irak ile olan müzakerelerinin
önünün açılması için de önemli olduğuna dikkat çeken Aktürk, sözlerini şöyle
sürdürdü:
“İran ile Türkiye arasında siyasi hususlar da var. En
önemlisi; Türkiye şu anda Bağdat ile bir takım müzakereler yapıyor, İran’ın
Bağdat üzerindeki etkisi de kaçınılmaz. Ayrıca Kuzey Irak’taki Süleymaniye ile
PKK’ya destek verdiği söylemiyle tamamen kapıları kapadı. Süleymaniye’deki
Talabani yönetimi de İran ile yakınlaşmaya başladı. Bu siyasi meselelerle
birlikte daha topyekun değerlendirmekte fayda var. Bağdat ile biz henüz
uzlaşamadık. Irak-Türkiye petrol boru hattı, Irak’ın kendi içinde sıkıntıları,
Bağdat Fırat ve Dicle ile ilgili su garantisi istiyor bizden. Biz yeni bir tren
yolu ve kara yolu projesi önerdik, henüz havada. Bağdat ile görüşmelerin önünün
açılmasının yolu İran’dan geçiyor.”/aydınlık
