zorlaştırılmasını da içeren bir “reform planı”nın üye ülkelere
sunulduğu bildirildi. Türkiye’nin bazı önerileri veto etmesine kesin gözüyle
bakılıyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un bir yıl önce yaptığı
“NATO’nun beyin ölümü gerçekleşmiştir” çıkışının başlatılan planın
hazır olduğu ve üye ülkelere gönderildiği bildirildi.
Alman dpa ajansı haberine göre, Almanya Dışişleri Bakanı
Heiko Maas’ın girişimiyle oluşturulan uzmanlar komisyonu tarafından hazırlanan
rapor 140 öneri içeriyor.
Öneriler arasında, NATO üyesi olmayan AB ülkelerin devlet ve
hükümet başkanlarının NATO zirveleri çerçevesinde yapılan görüşmelere davet
edilmesi de yer alıyor. Bu öneriyle NATO ile AB arasında işbirliğinin daha da
güçlendirilmesinin hedeflendiği belirtiliyor.
NATO üyesi Türkiye’nin AB üyesi Kıbrıs Cumhuriyeti’ni
tanımadığı için bu tür bir planı reddetmesine kesin gözüyle bakılıyor.
DW Türkçe’nin aktardığına göre NATO-AB yakınlaşmasına AB’den
ayrılan Britanya’nın da sıcak bakmadığı belirtiliyor.
AB ülkeleri arasında NATO’ya üye olmayan ülkeler Kıbrıs’ın
yanı sıra Avusturya, Finlandiya, İrlanda, Malta ve İsveç.
Vetoları zorlaştırma planı
NATO gündemine gelen raporda yer alan öneriler arasında üye
ülkelerin ittifak kararlarını veto etmesinin zorlaştırılması da yer alıyor.
Ancak bu planın da Türkiye’nin yanı sıra Macaristan’ın da direnişiyle
karşılaşması bekleniyor.
Raporda, İttifak içindeki karar alma süreçlerini
hızlandırmak üzere üst düzey siyasi görüşmelerin artırılması ve bu görüşmelerin
sadece Brüksel’deki NATO merkezinde değil, bakanlar düzeyinde üye ülkelerde de
gerçekleştirilmesi tavsiye ediliyor. Raporda örnek olarak dışişleri
bakanlarının ek toplantılar yapabileceği ya da “terörle mücadele” konusunda
içişleri bakanlarının toplanabileceği belirtiliyor.
Çin’e odaklanma önerisi
Raporda “güvenlik politikaları” açısından önem
taşıyan konularda daha hızlı siyasi tepki verilebilmesi için de bir mekanizma
oluşturulmasını önerilirken, “Çin’den gelebilecek tehditlere çok daha
güçlü bir şekilde odaklanılması” önerisi de yer alıyor.
Komisyonun önerilerinin önümüzdeki hafta Salı günü yapılacak
NATO dışişleri bakanlarının toplantısında ilk kez üst düzeyde görüşülmesi
bekleniyor. Ardından NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in üye ülkelerle
somut bir eylem konsepti oluşturması ve çalışmaların bir sonraki NATO zirvesine
kadar tamamlanması hedefleniyor. Bir sonraki zirvenin önümüzdeki yıl bahar
aylarında düzenlenmesi ve ABD’nin yeni başkanı Joe Biden ile tanışma toplantısı
işlevi de görmesi planlanıyor.
NATO merkezinden dpa’ya yapılan açıklamada raporun merkeze
teslim edildiği teyit edildi ancak raporda yer alan tavsiyelere dair ayrıntı
verilmedi. Raporun, dışişleri bakanları toplantısındaki resmi istişarelerin
ardından kamuoyuyla paylaşılması öngörülüyor.
On kişiden oluşan komisyonun eş başkanlığını Almanya’nın
eski savunma ve içişleri bakanlarından Thomas de Maizière ile ABD’li eski
diplomat Wess Mitchell yaptı. Fransa’nın eski dışişleri bakanlarından Hubert
Védrine de komisyonda yer aldı.
