Rasthaber – “Dünya hayatında onların
geçimliklerini (maddî ve manevî rızklarını) aralarında biz taksim ettik.”(1)
Rızk: Maddî ve manevî rızk olmak
üzere iki kısımdır. Fakat burada sadece maddî rızk ve maddî rızkın insanın
elinden çıkmasına neden olan bazı unsurlar üzerine, ayet ve hadislerden yardım
alarak kısa bir açıklama yapmakla yetineceğiz. Azık, yenilen, içilen ve
faydalanılan şey anlamına gelen rızk, Allah-u Teâlâ’nın canlılara yiyip içmek
ve yararlanmak için verdiği her şey demektir. Buna göre rızk, helal olabileceği
gibi, haram da olabilir. Ayrıca rızk üzerine Kur’an’da yaklaşık 108 ayet bulunmaktadır
ki onlardan bazılarını açıklayacağız.
Rızkı yaratan ve veren ancak Yüce
Allah’tır. Allah Kur’an’da, “Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki, rızkı
Allah’a ait olmasın…”(2) diye buyurmaktadır. Kul, Allah-u Teâlâ’nın
yeryüzünde geçerli olan tabiî kanunlarını gözeterek çalışır, çabalar, sebeplere
sarılır ve helal rızkı kazanmak için uğraşır. Allah-u Teâlâ’da onun bu çabasına
göre rızkını yaratır. Bilmeliyiz ki, haram olan kazanım da rızk kapsamındadır.
Fakat Allah-u Teâlâ’nın haram olan
rızkı kulun ele geçirmesine, zimmetine geçirmesine rızası yoktur. Kur’an’da, “Artık
Allah’ın size helal ve temiz olarak verdiği rızklardan yiyin…”(3) buyrulmuş,
helal rızk yenilmesi emredilmiş ve haram ise yasaklanmıştır.
İmam Muhammed Bâkır (a.s)
buyuruyor ki:
“Kulun günaha meyletmesi sebebiyle
onun rızkı elinden alınır.”
İmam Cafer Sadık (a.s) buyuruyor
ki:
“Haram (kazanç) yemek helal rızkı
ortadan kaldırır.”
Hz. Muhammed (s.a.a) buyuruyor ki:
“Her kim Müslüman kardeşinin
haklarından birini zayi ederse, tövbe etmedikçe Allah-u Teâlâ onun rızkının
bereketini ona haram kılar.”(4)
——————————————–
1- Zuhruf, 32.
2- Hud, 6.
3- Nahl, 114.
4- Mizanu’l-Hikme, c. 5.
