düzenleyen Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın (KOEP) Avrupalı katılımcılarını
gerilimi tırmandırmamaya ve anlaşmanın geleceğine ilişkin beklentileri
sorgulatacak olan adımlardan vazgeçmeye çağırdı.
İran’ın nükleer anlaşmadan kaynaklanan yükümlüklerini yerine
getirmediği gerekçesiyle İhtilaf Çözüm Mekanizması’nı işletme kararı alan
İngiltere, Almanya ve Fransa’ya seslenen Rusya Dışişleri Bakanlığı, E3’e
gerilimi tırmandırmama ve anlaşmanın geleceğine ilişkin beklentileri
sorgulatacak olan adımlardan vazgeçme çağrısı yaptı.
Açıklamada, “E3’ü gerilimi tırmandırmamaya ve ‘nükleer
anlaşmanın’ geleceğine ilişkin beklentileri sorgulatacak olan adımlardan
vazgeçmeye çağırıyoruz. Tüm meydan okumalara rağmen KOEP güncelliğini yitirmiş
değil. KOEP’in 2015’te yapılan anlaşmaların sonucunda üzerinde mutabık kalınan
ve BM Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 2231 sayılı kararında yer alan parametrelere
uygun olarak sistemli ve çok yönlü şekilde uygulanması tarafındayız” denildi.
KOEP’in uygulanmasındaki zorluklara yol açan nedenlerin iyi
bilindiğini ve İran ile ilgili olmadığını vurgulayan bakanlık, “Mekanizma
geliştirilirken hiç kimse ABD’nin KOEP’i tek taraflı olarak feshedeceğini
beklemiyordu. Maalesef, Washington’un Mayıs 2018’de ‘nükleer anlaşmadan’
çekildiği andan itibaren tarafların gösterdiği ciddi çabalara rağmen anlaşmalar
eski istikrarına kavuşturulamadı” ifadelerini kullandı.
“Tahran’ın KOEP kapsamındaki gönüllü taahhütlerini askıya
alma kararı bir karşılık olup, ABD’nin anlaşmaları ve BMGK’nın 2231 sayılı
kararını kaba bir şekilde ihlal etmesine verilen tepkidir. Bununla birlikte
İran’ın nükleer programı, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun (IAEA) eşi
görülmemiş ve sürekli kontrolü altındadır. İran’ın nükleer faaliyetlerinin
şeffaflığı, tüm ‘nükleer anlaşmanın’ kilit noktasıdır” denilen açıklamada,
E3’ün Washington’un oluşturduğu engelleri aşmak için güvenli ve etkili yolları
oluşturmak üzere çalışmaya hazır olduğunu göstermesine rağmen aslında bunu
yapmaya hazır olmadığı ya da bunu göze alamadığı ifade edildi.
Sputnikin verdiği haberde Rus Dışişleri, ‘E3’ün yapılan
kapsamlı anlaşmaların uygulanmasında ciddi eksiklerin olduğuna’ da dikkat
çekti.
