artışı rafta süt ürünlerine yansımaya başladı. Markalı süt ürünlerinde yüzde
40’a varan artışlar yaşandı.
Ulusal Süt Konseyi (USK) çiğ süt fiyatını 15 Mayıs’tan
itibaren geçerli olmak üzere litresinin 7,50 TL olarak belirlenmesinin ardından
zamlı ürünler raflarda yer almaya başladı. Süt, ayran ve yoğurt gibi pastörize
ürünlere hemen yansıyan fiyatlar, olgunlaştırılmış peynir grubunda ise
etiketlere yeni yeni yansıyor. Markalı süt ürünlerinde ürününe göre değişkenlik
göstermekle beraber yüzde 40’a varan artışlar yaşanırken, özel markalı (private
label) ürünlerde ise fiyat artışı yüzde 18,5 olarak hesaplandı.
Dünya gazetesinin haberine göre, süt zammıyla beraber sıvı
grubunda fiyatın geçerli olduğu tarihten itibaren birkaç gün içinde yansıdığını
kaydeden Ambalajlı Süt ve Süt Ürünleri Sanayicileri Derneği (ASÜD) Denetleme
Kurulu Üyesi Hakan Kazancıgil, peynir grubunun ise biraz arkadan takip ettiğini
söyledi. Bunun nedenin olgunlaştırma durumundan kaynaklandığını belirten Kazancıgil,
“Klasik peynir ve eski kaşar ürünlere zincir marketlerde yaklaşık 2 ay sonra
zamlı olarak yansır. Burada fiyatın geç yansıması eski süt fiyatından alınmış
olmasından kaynaklanıyor. Bunlarda bile artık süreler bir aya düşürülmüş
durumda. 15 Haziran’dan sonra hemen hemen bütün eski ürünler bitmiş olur ve
yeni fiyatlar yansımaya başlayacak” dedi.
Yemin üretimdeki payı yüzde 70’e dayandı
Süt ve süt ürünlerinin maliyetlerinin enerji, yem ve
işçilikten oluştuğunu aktaran Kazancıgil, resmi hesaplara göre yem maliyetinin
yüzde 65 olduğunu, çiftlik hesaplarına göre ise yüzde 70’i bulduğunu ifade
edildiğini söyledi. Bu oranın hiç bu kadar yüksek olmadığını ve eskiden yarı
yarıya olduğunu ifade eden Kazancıgil, 1 kilogram sütün maliyetinde diğer
unsurlar azaldığını, yemin toplam maliyetteki payının çok arttığını söyledi.
İşletmelerin işçilik maliyetleri diğer maliyetlere göre çok düşük kaldığını
bildiren Kazancıgil, “1 ürünün kilogram maliyeti hesaplandığında en düşük
girdilerden bir tanesi işçilik yer alıyor. Sektörde bazı firmaların
çalışanlarına zam yapmaya başladı. Çalışanlara temmuz ayında yüzde 20 zam
yapmak lazım” diye konuştu.
Üretici yem, sanayici enerji maliyeti baskısı altında
Süt üreticisinin yem, sanayicinin ise enerji maliyeti
baskısı altında olduğuna dikkat çeken Kazancıgil, bunun ikisinin altını
incelendiğinde dövize endeksli hammaddeler olan doğalgaz ve elektriğe gelen
zamların da ürünün fiyatını doğrudan etkilediğini söyledi. Yem girdisinin çiğ
sütü etkilediğini, enerji girdisinin ise sanayicinin üretim maliyetini
etkilediğini dile getiren Hakan Kazancıgil, “Söz konusu girdilere gelen zamlar
en son tüketiciye yansıyor. Son elektrik zammından önce klasik peynir üretimi
yapanların 1 tenekesinin 50 lira enerji maliyeti vardı. Yine ambalaj olarak boş
tenekenin fiyatı da 50 liraya çıkmış bulunuyor. Boş tenekeye 1 gram ürün
koymadan eneji ve ambalaj maliyetiyle 100 liraya mal oluyor. Diğer yandan
günlük 30 ile 50 ton süt işleyen küçük ve orta işletmelere aylık 1 milyon TL
faturalar gelmeye başladı” dedi.
