temsilcisi Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme dönüş toplantıları kapsamında 6.
kez bir araya geldi.
Yürütme ve yargı başlıklarının ele alındığı toplantıda
yapıcı güvensizlik oyu, Hakim ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) ikiye ayrılması ile
OHAL Kararnamesi uygulamasının kaldırılması konularında mutabakata varıldı.
“Yürütme” başlığının görüşüldüğü toplantıda
Başbakanlık makamı ve bakanlar kurulu konuşuldu. Buna göre hükümet kurma görevi
Cumhurbaşkanı tarafından en fazla oy alan partiye verilecek. O partinin hükümet
kurmaması halinde sırasıyla en fazla oy alan 2. ve 3. partiye bu defa görev
verilmek zorunda.
Habertürk’e konuşan kaynaklar Süleyman Demirel’in 1998’de
Muğla bağımsız milletvekili Yalım Erez’e hükümet kurma yetkisi vermesi ve 2015
yılında dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu’nun hükümet kuramaması neticesinde
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın en çok oy alan ikinci partinin lideri olarak Kemal
Kılıçdaroğlu’na hükümet kurma yetkisini vermemesi örneğini hatırlattı. Bu
düzenleme ile keyfi uygulamaların önlenmesinin hedeflendiği belirtildi..
Üzerinde uzlaşıya varılan bir diğer başlık ise gensoru ve
yeniden hükümet kurma süreci oldu. Buna göre gensoru ile bir hükümetin
düşürülmesi veya güven oyu alamaması halinde hükümet kurmaya aday olan
muhalefet hükümetin alternatifini ortaya koymak zorunda. Meclis’te çoğunluğu
sağladığına ve Başbakan olarak kimi görmek istediğine dair bir protokol
hazırlayacak altına imza koyacak. Yani hükümet düşürülürken mutlak alternatifi
ortaya konulacak. Bu madde ile “yönetimde istikrarın” hedeflendiği
kaydedildi.
Koalisyon hükümetleri için ise basit çoğunlukla kurulması,
yıkılırken de nitelikle çoğunlukla yanı üye tam sayısının bir fazlasıyla
yıkılması noktasında mutabakat sağlandı. Başbakan ve bakanlar kurulu
güçlendirilecek ve Meclis’e karşı sorumlu olacaklar.
Toplantıda OHAL kararnamelerinin tamamen anayasal sistemden
çıkarılması konusunda da fıkır birliği sağlandı. Buna göre deprem sel gibi
doğal afetler için OHAL ilan edilebilecek ancak bu yetki alınırken sınırları
çerçevesi net olacak. Örneğin sel felaketi için OHAL yetkisi alınması halinde
başka bir amaç için yetki kullanımım söz konusu olmayacak. OHAL süreleri de
kısaltılacak.
“Yürütme” başlığı bitirildikten sonra
“yargı” başlığı görüşülmeye başlandı. Buna göre Hakimler Savcılar
Kurulu ikiye ayrılacak. Adalet Bakanı ve müsteşarı Hakimler Kurulu’nda yer
alamayacak. Hakimler Kurulu ve Savcılar Kurulu kararları yargıya tabi olacak.
Ayrıca varılan mutabakat çerçevesinde artık mahkemelerde
savunma ve iddia makamı aynı seviyede olacak. Mevcut durumda savcı da mahkeme
heyeti ile aynı yükseklikte yan yana bulunuyor. Ancak 6 partinin mutabakatına
göre hakim ve avukat aynı seviyede bulunacak.
Sulh ceza mahkemelerine yapılan itirazlar mevcut durumda bir
üst sulh ceza mahkemesine yapılıyordu. Ancak varılan uzlaşma sonucu sulh ceza
mahkemesine yapılan itirazların asliye ceza mahkemelerine yapılması
kararlaştırıldı. Ayrıca hakimler için coğrafi teminat getirilecek, hukuk
eğitiminin daha nitelikli hale getirilmesi için adımlar atılacak.
