bulunduğu Tahran’da, İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ile ortak
basın toplantısı düzenledi.
Bakan Çavuşoğlu, İranlı mevkidaşı Abdullahiyan’a sıcak
karşılama için teşekkür etti.
Ülkenin güneyindeki Hürmüzgan eyaletindeki depremde yaşamını
kaybedenler için başsağlığı dileğinde bulunan Çavuşoğlu, Türkiye’nin kardeş
İran’a yaraların sarılması konusunda gereken desteği vermeye hazır olduğunu
söyledi.
Ziyareti sırasında Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi 7.
Toplantısı’nın hazırlıklarını gözden geçirdiklerini aktaran Çavuşoğlu,
“İran’ın teklifi üzerine uzun vadeli kapsamlı bir iş birliği için yol
haritası belirlemek üzere heyetlerimiz çalışacak. Yetiştirebilirsek bu zirve
marjında bunları imzalamak istiyoruz.” ifadesini kullandı.
Çavuşoğlu, İranlı mevkidaşıyla terör, göç, insan kaçakçılığı
gibi güvenlik konularını ele aldıklarını ve bu konudaki dayanışmayı artırmak
istediklerini aktardı.
“İran’a yönelik tek taraflı yaptırımların da
kalkması gerekiyor”
İkili ticaret hacminin yeni tip koronavirüs (Kovid-19)
sürecinde düştüğünü ancak bu yıl, geçen yıla göre, ilk 9 ayda görülen yüzde 71
artışın sevindirici olduğunu vurgulayan Çavuşoğlu, buna rağmen iki ülkenin
hedeflerinin çok gerisinde olduğunu dile getirdi.
Çavuşoğlu, hedeflere ulaşmak için daha çok çalışmak
gerektiğinin altını çizerek “Özellikle tercihli ticaret anlaşmasının
kapsamının genişletilmesi konusunda 6 yıldır müzakere yapıyoruz. Bunu da artık
tamamlamak istiyoruz ki, ticaretimiz daha da artsın.” değerlendirmesinde
bulundu.
Türkiye’nin, İran’a yönelik tek taraflı yaptırımların yanlış
olduğunu tüm platformlarda dile getirdiğine işaret eden Çavuşoğlu, şöyle devam
etti:
“Bu vesileyle Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın (KOEP)
yeniden işler hale gelmesi için tüm tarafların gerekli adımları atması
gerektiğini düşünüyoruz. Özellikle bu anlaşmadan çekilenlerin gerekli adımları
atması gerekiyor. İran’a yönelik tek taraflı yaptırımların da kalkması
gerekiyor. Viyana’da görüşmelerin tekrar başlayacak olmasından da mutluluk
duyduğumuzu vurgulamak isterim. Bu görüşmelerin olumlu neticelenmesi sadece ekonomik
ilişkilerimiz bakımından değil bölgenin istikrarı bakımından da önemli
olacaktır.”
Çavuşoğlu, iki ülkenin bölgesinde önemli gelişmeler olduğunu
belirterek bölgesel konularda diyalog ve iş birliğinin sürdürülmesinin her
zamankinden daha fazla önem arz ettiğini söyledi.
Afganistan’ın bu konulardan biri olduğunu belirten
Çavuşoğlu, “Suriye’de siyasi çözüm için çalışmaya devam etmemiz lazım.
Irak, ikimizin de komşusu. Körfez’de gelişmeler var. Yemen’deki problem devam
ediyor. Güney Kafkasya’nın istikrarı için başta 3+3 formatı olmak üzere bu
konularda İran’la yakın çalışma arzusu içindeyiz.” diye konuştu.
Çavuşoğlu, Irak’ın istikrarı için İran ve Türkiye’nin önemli
katkı sağlayabileceğine işaret ederek “Suriye’de Astana formatında iş
birliğimizi sürdüreceğiz. Önümüzdeki süreçte hem liderler hem de dışişleri
bakanları düzeyinde toplantı gerçekleştirmeyi arzu ediyoruz.” ifadesini
kullandı.
Afganistan’ın kalıcı barışı ve istikrarı için birçok konuda
Türkiye ve İran’ın görüşlerinin örtüştüğüne dikkati çekerek
“Afganistan’daki şu anki durumdan endişe duyuyoruz. İnsani kriz bir
taraftan ekonomik sıkıntı diğer taraftan zorluklar var. Kapsayıcı, herkesi
kucaklayan bir hükümetin kurulması arzumuz.” dedi
Çavuşoğlu, son zamanlarda DEAŞ terör örgütünün toplumun
değişik kesimlerine yönelik terör saldırılarını kınayarak Afganistan’ın
istikrarı için İran’la çalışmaya hazır olduklarını kaydetti.
Ziyaretinin son derece faydalı geçtiğini belirten Çavuşoğlu,
“İran’la köklü ilişkilerimizi, bölgemizin yanı sıra diğer küresel
konularda da iş birliğimizi geliştirmek istiyoruz.” ifadesini kullandı.
Çavuşoğlu, İranlı şair Sohrab Sepehri’nin “Dostumun evi
nerede?” dizesini hatırlatarak “Her zaman olduğu gibi Tahran’da
kendimi dostumun evinde hissettim. Bu sıcak misafirperverlik için bir kere daha
teşekkür ediyorum.” dedi.
“Bölgemizde bağlantıları güçlendirecek her türlü
projenin içinde oluyoruz”
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran ve Türkiye arasındaki
transit yola ilişkin bir soru üzerine Çavuşoğlu, “Türkiye olarak
bölgemizde ticareti artıracak ve ülkeler arasındaki bağlantıları güçlendirecek
her türlü projenin içinde oluyoruz, destekliyoruz.” ifadesini kullandı.
Çavuşoğlu, Türkiye’nin, İran’ın da içinde olduğu birçok üçlü
ve dörtlü mekanizmaya dahil olduğunu hatırlatarak “Bunun da amacı budur.
Tabii bunu sadece dörtlü değil, başta Körfez ülkeleri, Pakistan ve Orta Asya
ülkeleri olmak üzere bu tür projeleri biz olumlu buluyoruz ve
destekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Lübnan’a yarın yapacağı ziyaret hakkındaki bir soru üzerine
Çavuşoğlu, ülkede yeni hükümetin kurulduğunu hatırlatarak “Sayın
Başbakan’la ve Dışişleri Bakanı’yla telefon görüşmemde kendileri beni davet
etmişlerdi. Yaklaşık iki ay önce bu ziyaretin kararını almıştık.” dedi.
Çavuşoğlu, Lübnan’ı Tahran’ın ardından ziyaret edecek
olmasının güzel bir tesadüf olduğunu belirtti.
“Bu sene gerçekleştirmeyi arzu ediyoruz”
Çavuşoğlu, Türkiye-İran Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi’nin
7. Toplantısı’nın ne zaman düzenleneceğine ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
Erdoğan’ın İran’ı ziyaret edip etmeyeceğine ilişkin soruya, İranlı mevkidaşıyla
toplantıya ilişkin bir tarih belirlemek için fikir alışverişinde bulunduklarını
belirterek “Bu sene içinde gerçekleştirmeyi arzu ediyoruz.” yanıtını
verdi.
Toplantının sonuç odaklı olabilmesi için hazırlıkların
tamamlanması gerektiğini vurgulayan Çavuşoğlu, “Sadece bir araya gelmek
için değil ilişkilerimize yeniden bir ivme kazandırmak için bu ziyareti ve
Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi Toplantısı’nı gerçekleştirmek istiyoruz.”
diye konuştu.
Çavuşoğlu, iki ülkenin imzalaması gereken anlaşmalar
olduğunu ve daha önce alınan bazı karar ve imzalanan anlaşmaların da gözden
geçirilmesi gerektiğini belirterek şunları kaydetti:
“Geleceğe yönelik yol haritamızı, ilişkilerimizi
istediğimiz hedefe götürmek için belirlememiz gerekiyor. İki tarafta da
tecrübeli diplomatlar var. Bizler de iki dışişleri bakanları olarak zaten
hazırlığı yapmakla mükellefiz. Sorumluluk bizde. İnşallah en kısa zamanda
tarihi belirleyip, Sayın Cumhurbaşkanımız da uygun görürlerse, bu yılın sonuna
kadar yapma önerisi de geldi. Bu ziyareti ve Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi
Toplantısı’nı inşallah gerçekleştiririz.”
