Rasthaber – Sahih
ve muteber bir hadiste İbn Mehran diyor ki: “Bir gün İmam Cafer Sadık’ın (a.s)
huzuruna vardım; hazretin bazı dostları da huzurunda bulunuyordu. Akıl ve
cehaletten konu açılınca hazret şöyle buyurdu:
“Akıl ile ordularını ve cehalet ile ordularını
tanıyınız ki hidayete erebilesiniz. Elbette aklın ordularından maksadın, aklın
getirileri, aklın yaptıkları ve cehaletin ordularından maksat ise, cehaletin getirileri,
cehaletin yaptırdıklarıdır. Allah-u Teâlâ aklı kendi nurundan arşın sağ
tarafında, cehaleti ise karanlık ve acı bir denizden yarattı.”
Hazret, sözlerinin devamında şöyle buyurdu:
Aklın orduları, insandan
hayır işler yapmayı, iman sahibi, kanaatkâr ve yakîn ehlinden olmayı, geleceğe
ümitle bakmayı, her konuda adaletli davranmayı, Allah’ın mukedderatına rıza
göstermeyi, İlahî nimetler için şükürde bulunmayı, Allah-u Teâlâ’nın şefkatine
sığınmayı, mahlûklara karşı mihriban, merhametli, anlayışlı, alçakgönüllü,
yumuşak huylu, affedici, vefalı, insaflı, hoş kelamlı, hayâlı, zararsız,
vakarlı, cömert, şen ve canayakın olmayı; hilelere karşı cesaretli, gözüaçık
ve bilgili olmayı, Allah-u Teâlâ’nın muhabbetinden ayrı kalmaktan korkmayı, itaatkâr,
doğru, dürüst ve ihlaslı olmayı, sabırlı, emaneti koruyan, kusur gizleyen, sır
saklayan, marifetli, idare eden, namaz kılan, oruç tutan, cihad eden, haccı yapan,
ana-babaya iyilik eden, haktan ayrılmayan ve iyiliğe davet eden salih kullardan
olmayı istemekte ve o istikamete yönlendirmektedir.
Cehaletin orduları, ise insandan kötü işler, zorbalık, riya, dedikodu,
tembellik, zulüm, haset, ihanet ve itaatsizlik yapmayı; gazapnâk, bilgisiz,
ümitsiz, aldatıcı, ahdi bozan, sinirli ve heva perest olmayı, inkâr etneyi ve
küfre düşmeyi, katı kalpli, yalancı, kibirli, sorumsuz, kırılgan, karamsar ve
günahlarda ısrarcı olmayı, hayâsızlık yapmayı, şeytana yardımcı olmayı
istemekte ve o istikamete yönlendirmektedir.”
