Muhammed Bakır Galibaf, Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’ye mektup göndererek,
İran’ın Şanghay İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) katılımıyla ilgili yasama çalışmaları
hakkında bilgi verdi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır
Galibaf dün Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’ye mektup göndererek, İran’ın Şanghay
İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) katılımıyla ilgili yasama çalışmaları hakkında bilgi
verdi ve mecliste onaylanan yasa tasarısını cumhurbaşkanının imzasına sundu.
Galibaf mektubunda yasama
aşamasındaki ilgili durumu aktardı. İran’ın ŞİÖ’ye katılımına ilişkin yasa
tasarısı cumhurbaşkanının imzalamasından sonra resmen yürürlüğe girecek.
İran Meclisinde Kasım 2022’de
yapılan açık oturumda ülkenin ŞİÖ’ye katılımına ilişkin tasarının ana
başlıkları ve detayları görüşülerek oylamaya sunuldu.
Oylamada 237 milletvekilinin yer
aldığı, İran’ın Şanghay İşbirliği Örgütü’ne katılımına ilişkin tasarının 203
kabul, 3 ret ve 4 çekimser oyla onaylandığı belirtildi.
Tasarıya göre, bölgesel
kuruluşlarla ekonomik, kültürel, güvenlik ve siyasi etkileşimleri ve
işbirliğini güçlendirmek amacıyla İran hükümetinin Şangay İşbirliği Örgütü’ne
üye devlet statüsü kazanması için örgütün kurulmasından bugüne kadar kabul
edilen 49 belgeyi imzalamasına onay verildi.
İran’ın ŞİÖ’ye Üyelik Süreci
2005 yılında ŞİÖ’ye gözlemci üye
olarak katılan İran’ın tam üyelik süreci Eylül 2021’de başlatılmıştı.
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir
Abdullahiyan, 14 Eylül’de Özbekistan’ın Semerkant kentinde, İran’ın ŞİÖ’ye tam
üyeliğine dair taahhüt belgesini örgütün Genel Sekreteri Zhang Ming ile
imzaladığını açıklamıştı.
Emir Abdullahiyan, “Bundan
sonra çeşitli ekonomik, ticari, transit, enerji gibi işbirliklerinde yeni bir
aşamaya girmiş bulunuyoruz.” ifadesini kullanmıştı.
Türkiye’nin “diyalog
ortağı” olarak yer aldığı ŞİÖ, ilk olarak “Şanghay Beşlisi”
adıyla 1996’da Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan
temsilcilerinin Çin’in Şanghay kentinde bir araya gelerek Sınır Bölgelerinde
Askeri Güvenin Derinleştirilmesi Anlaşması’nı imzalamasıyla kurulmuştu.
2001’de Özbekistan’ın da
katılımıyla üye sayısı 6’ya çıkan Şanghay Beşlisi’nin adı “Şanghay
İşbirliği Örgütü” olarak değiştirilmişti. Pakistan ve Hindistan da daha
sonra tam üye olarak örgüte kabul edilmişti./tesnim
