Kongre’de dış politikayı şekillendirecek Demokratlar, İran savaşından İsrail ve Ukrayna’ya yardıma kadar bir dizi başlıkta Donald Trump ile hesaplaşmak istiyor.
The Hill’e göre Kongre Demokratları, “yıkıcı” olarak gördükleri politikaları tersine çevirmeye odaklanmış durumdalar.
Bunlar arasında, “Amerika’nın diplomatik kadrosunu zayıflatmak, dış yardımı kesintiye uğratmak ve Kongre’nin onayı olmadan keyfi harcamalar yapmak” da var.
Demokratlar, Trump yönetimi genelindeki yolsuzluk iddialarını soruşturmak ve ABD ulusal güvenliğine yönelik algılanan diğer tehditlerle yüzleşmek için muhtemelen celp yetkilerini kullanacaklar.
İşte Demokratların dış politika alanındaki en önemli beş önceliği:
Elon Musk, Ukrayna’ya Starlink erişimini kestiği suçlamasıyla hedefte
Demokrat Senatör Chris Coons, Senato Dış İlişkiler Komitesi’nin muhtemel başkanı olarak görülüyor ve teknoloji milyarderi, Cumhuriyetçilerin en büyük bağışçısı ve Trump’ın yakın müttefiki olan Elon Musk’a mahkeme celbi gönderileceğinin sinyalini verdi.
Musk’ın Ekim ayında Ukrayna’daki Starlink ve Starshield uydu iletişim sistemlerini kapatma konusundaki rolü Coons’un tehdidinin odak noktası.
Öte andan Musk, Trump’ın görev süresinin ilk birkaç ayında, Amerika’nın insani yardım bürosu olan ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı’nın (USAID) lağvedilmesini de yönetti.
Demokratlar, USAID’in kapatılması nedeniyle “kaybedilen canların” hesabının sorulmasını istiyor.
Araştırmacılar, yüzbinlerce kişinin ölümünü küresel sağlık harcamalarındaki kesintilere bağlıyor; bu ölümlerin yaklaşık üçte ikisi çocuklardan oluşuyor.
Demokratlara göre bunun ABD ulusal güvenliği üzerindeki etkisi de tam olarak anlaşılamamış durumda ve soruşturulmaya muhtaç.
Örneğin Temsilciler Meclisi Dışişleri Operasyonları Bütçe Alt Komitesi’nin muhtemel yeni başkanı Demokrat Temsilci Lois Frankel şunları söyledi:
“Ülkemizi güvenli ve müreffeh tutmak istiyorsanız, bunu bombalarla değil, yumuşak güçle yapmalısınız.”
Frankel’in oğlu da eski bir USAID çalışanı.
Frankel, bir diğer odak noktasının, yönetimin Kongre’nin talimatları dışında nasıl para harcadığını ortaya çıkarmak olacağını belirtti.
Yönetimin, Trump’ın politikalarıyla çeliştiği için vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edilen milyonlarca dolar değerindeki doğum kontrol araçlarını imha etmeyi tercih etmesini örnek olarak gösterdi.
İran savaşını bitirme planı
Demokratlar, Kongre’nin ordu üzerindeki otoritesini ortaya koymanın bir yolu olarak, Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü savaşa yönelik fonları kesmek istediklerini açıkça belirttiler.
Senato Dış İlişkiler Komitesi ve Bütçe Komitesi üyesi Chris Van Hollen, geçen ay The Federal Effect’e verdiği röportajda, “Vietnam Savaşı, Kongre’nin nihayet savaşın finansmanını kesmesiyle sona erdi. İran’daki bu anlamsız, yasadışı savaşa hiçbir fon sağlamamalıyız,” demişti.
Amerikan İlerleme Merkezi’nde (Center for American Progress) Ulusal Güvenlik ve Uluslararası Politika’dan sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Damian Murphy, harcama tasarılarının fonlamayı sonlandırmak için bir araç sağladığını fakat bunun bir yıl sürebilecek bir süreç olabileceğini belirtti.
Murphy, 2021 ile 2025 yılları arasında Senato Dış İlişkiler Komitesi’nde Demokrat Parti personel direktörü olarak görev yapmıştı.
Murphy, “Bu mükemmel bir araç değil ama birçok üyenin bu yolu izlemeye büyük ilgi göstereceğini düşünüyorum,” dedi.
Senato Dış İlişkiler Komitesi ve Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi, savaşa ilişkin soruşturmalara neredeyse kesin olarak büyük önem verecek.
Coons, 15 Ekim’de X’te paylaştığı bir gönderide, “Amerikan halkı, İran’daki eylemlerimizle ilgili cevapları ŞİMDİ hak ediyor. Pentagon neden gerçeklerden korkuyor?” diye sormüştu.
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi başkanlığı için aday olan Temsilci Gregory Meeks, İran’la savaşı sona erdirmek için “derhal” karar tasarılarını meclis gündemine getirmeyi planladığını söyledi.
Öte yandan bu, “kusurlu bir çözüm” gibi görünüyor çünkü başkanın vetosuyla karşı karşıya ve Senato’da bunu aşacak yeterli oy bulunmuyor.
Diplomatik kadronun korunması
Meeks’in diğer öncelikleri arasında, Trump yönetiminin büyük çaplı işten çıkarmaları, siyasi atamaların artan kullanımı ve üst düzey görevler için yapılan mülakatlar sırasında uygulanan sadakat testleri iddiaları karşısında, Dışişleri Bakanlığı’nın tarafsız dışişleri ve kamu hizmet kadrosunu korumak yer alıyor.
Geçen ay The Hill’e verdiği kısa röportajda Meeks, ABD dış politikasını yönlendiren Trump’ın “iki emlakçısını” eleştirdi.
Bburada başkanın damadı Jared Kushner ile iş ortağı ve yakın arkadaşı Steve Witkoff’u ima ediyordu:
“Dışişleri Bakanlığı, işleyişi ya da işleyişsizliği, komitenin incelemesi ve bu konuda bazı kararlar alması gereken bir konu.”
Başkanlık adaylığını duyuran meslektaşlarına yazdığı mektupta Meeks, bir sonraki Kongre döneminde, finansman önceliklerini belirleyen bir Dışişleri Bakanlığı yetki yenileme tasarısını geçirmek istediğini belirtti.
Amaç, “yönetimin kanunsuzluğuna sınırlar koymak”, diplomatik ve kariyer personelini korumak ve “diplomatik kapasitemizin Amerikan halkı adına tam olarak kullanılmasını” sağlamak.
Meeks, HFAC’ın önceliklerin örtüştüğü alanlarda Temsilciler Meclisi komiteleriyle koordinasyon içinde çalışacağını da ekledi: Silahlı Kuvvetler Komitesi, İstihbarat Komitesi ve Gelir Komitesi.
Ukrayna’ya askeri yardıma devam; İsrail ile ortak teknoloji fonuna evet
Meeks, Ukrayna’ya verilen desteğin başkanlığı döneminde bir öncelik olacağını da ekledi.
Meslektaşlarına gönderdiği mektupta, “Rusya’nın saldırganlığına karşı Ukrayna’ya verilen destek de dahil olmak üzere, değerlerimize dayalı ilkeli bir dış politika izlemeye devam edeceğim,” diye yazdı.
Demokratlar için daha fazla bölünmeye yol açan bir konu ise İsrail’e askeri yardım. “İlerici” Kongre üyelerinden oluşan bir dalga, gelecekteki ABD-İsrail ilişkileri konusunda parti grubu içindeki bölünmeleri daha da alevlendirebilir.
Frankel, İsrail’e yönelik ABD askeri yardımını ve alt komitenin Temmuz ayında Temsilciler Meclisi’nden geçen 2027 mali yılı tasarısını denetliyor.
Bu tasarı, İsrail devletine yönelik yıllık 3,8 milyar dolarlık fonu içeriyor.
Trump, seçim gününde ABD’nin İsrail’e sağladığı fonun yıl sonuna kadar kademeli olarak sonlandırılacağını duyurmuş olsa da, hem başkanın eleştirmenleri hem de destekçileri, bu paranın tartışmalı bir ABD-İsrail ortak savunma teknolojisi işbirliği programına aktarıldığına dikkat çekti.
Frankel, Ulusal Savunma Yetki Yasası’nın 219. maddesinde yer alan programı desteklediğini söyledi:
“Elbette İsrail karşıtı duygular çok yaygın; fakat şunu da akılda tutmak gerekir ki, ABD ve İsrail ordularının o bölgenin güvenliğini sağlama konusundaki uyumluluğu, bence pek anlaşılmayan ve üzerinde yeterince konuşulmayan bir konudur.”
İnsan hakları grupları, 219. Madde’ye karşı çıkarak, bu maddenin İsrail’e ABD savunma sanayisi üzerinde “tehlikeli” bir etki sağladığını ve bunun, ABD’nin çıkarlarının İsrail’den “ayrıştığı” ve kamuoyunun daha derin bağlara karşı tavrının giderek güçlendiği bir dönemde gerçekleştiğini belirttiler.
Gümrük vergilerine hücum
Demokratların, Trump’ın gümrük vergilerine karşı koymak için araçları var.
Bu vergilerin çoğu, Yüksek Mahkeme’nin daha önceki bir gümrük vergisi rejimi için sunduğu hukuki gerekçeyi reddetmesinin ardından yürürlüğe girmişti.
Vergi Politikası Merkezi’ne göre, tüm ithalat üzerindeki ortalama gümrük vergisi oranı şu anda yüzde 9,6.
Ulusal Güvenlik Enstitüsü’nden Sajery, Senato Maliye Komitesi’nin muhtemelen başkanın gümrük vergilerini dizginlemenin ana mekanı olacağını ve Senato Dış İlişkiler Komitesi’nin denetim yetkilerini kullanarak daha fazla hesap verebilirlik için baskı yapabileceğini söyledi.
Sajery, Coons’un sadece denetim uğruna denetim yapmak yerine somut sonuçlar elde etmeye çalışan bir Kongre üyesi olduğunu ve başarılı bir iki partili işbirliği uzmanı olarak tanındığını belirtti:
“Trump’ın başarısız dış politikalarının ekonomik etkisini hafifletmek için sağduyulu çözümler bulmak isteyen kesimlere gerçekten hitap edeceğini düşünüyorum. Dış politikanın, Amerikan halkının çıkarlarını gerçekten göz önünde bulunduracak şekilde yürütüldüğüne ve iktisadi güvenliğin dış politika gündeminin merkezinde olduğuna dair güveni nasıl yeniden tesis edeceğini hemen ele alacağını düşünüyorum.”
harici
