Amerikan gazetesi Washington Post bir raporda; ABD Hazine Bakanı’nın Trump’ın desteğiyle Çin’den, İran’a karşı başlattığı mütecaviz savaşı sona erdirmeye yardımcı olmak için nüfuzunu kullanmasını istediğini ve Pekin’in bu mesajı İran’a ilettiğini yazdı.
Washington Post yazarı David Ignatius, ABD Kongresi ara seçimlerinde Cumhuriyetçilerin yaşadığı seçim yenilgisinin sonuçlarına değindiği yazısında; Donald Trump hükümetinin İran ile savaştan çıkmak için yeni yollar aradığını belirterek, bu meseleyi Beyaz Saray’ın karşı karşıya olduğu en acil ve en zorlu meydan okuma olarak nitelendirdi.
Bu rapora göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu ülkenin Başkanı Donald Trump’ın desteğiyle Çin’den, savaşı sona erdirmeye yardımcı olması için İran üzerindeki nüfuzunu kullanmasını istedi. Bilgi sahibi Amerikalı bir yetkili de Pekin’in Washington’ın bu mesajını Tahran’a ilettiğini doğruladı.
Bu çerçevede, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump hükümetinin İran’a yönelik diplomasisini yürütme sorumluluğunu üstlenmiş ve geçen ay Ulusal Güvenlik Yüksek Konسی Sekreteri Muhsin Rızai’ye uzlaşmacı bir tona sahip bir mektup göndermiştir.
Bu durum, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Tümgeneral Muhsin Rızai’nin X sosyal medya platformunda Amerikalılara hitaben yayınladığı ve “Savaşı ve seçimleri birlikte kaybettiniz” ifadesine yer verdiği mesajının ardından gerçekleşti. Rızai mesajında şunları kaydetti: “Vance yenilgiyi kabul etti, Rubio çıkışa doğru ilerliyor, Hegseth görevden alınıyor ve CENTCOM Komutanı artık bir podcast yayıncısına dönüştü.”
Donald Trump’ın son dönemdeki abartılı söylemlerine göndermede bulunarak yanıt veren Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri, “Peki, mesajlarımızı tam olarak Washington’da kime göndermeliyiz?” ifadelerini kullandı. İran’a karşı yeniden bir savaş başlatma tehditlerine değinen Tümgeneral Rızai, “Savaşı başlatın, yıkıcı bir yanıtla karşılaşırsınız” dedi.
Tümgeneral Rızai daha önce, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ve ABD ile müzakere yapılmasını İran İslam Cumhuriyeti’nin yedi şartının eksiksiz ve açık bir şekilde uygulanmasına bağlamış ve şu vurguyu yapmıştı: Bu şartlar yerine getirilmediği sürece herhangi bir anlaşma söz konusu olmayacaktır.
Ayrıca İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konسی Sekreter Yardımcısı Ali Bageri Keni, Kasım ayının başlarında Pekin’de Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile bir araya geldi. Wang Yi bu görüşmede, diyaloğu Batı Asya krizlerinin çözüm yolu olarak nitelendirdi ve Çin’in İran’a verdiği destekten bahsetti.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun da Pekin’in Batı Asya‘daki çatışmalardan derin endişe duyduğunu ve gerilimi azaltmaya yardımcı olmak amacıyla yakında bölge ülkelerine özel bir temsilci göndereceğini duyurdu.
ISNA’nın haberine göre Trump, Eylül ayında Washington’da gerçekleşen bir görüşmede Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’den İran konusunda yardım talebinde bulunmuştu.
Washington Post, bu konunun büyük olasılıkla Trump ile Şi arasında 18 Kasım’da Çin’in Şenzen kentinde yapılması beklenen görüşmede yeniden ele alınacağını bildirdi.
Washington Post’un raporu, Trump hükümetinin Tahran ile iletişim kurmak için eş zamanlı olarak birkaç hat yürüttüğünü gösteriyor: Çin’den nüfuzunu kullanmasını istemek, Vance’in Rızai ile mektuplaşması ve Katar’ın arabuluculuğu.
