Nicolas Maduro’nun kaçırılarak ABD’ye götürülmesinin üzerinden 10 ay geçmesinin ardından, Washington Post’un aktardığına göre Venezuela fiilen ABD kontrolü altına girmiş durumda; ancak halkın yaşam koşulları iyileşmediği gibi kamu hizmetlerindeki kriz daha da derinleşti ve ülke halkı şu an ne suya ne de elektriğe erişebiliyor.
Venezuela’da rejim değişikliği yaşanması ve ülke yönetiminin ABD’nin eline geçmesi halinde her şeyin güllük gülistanlık olacağını ve halkın ekonomik durumunun düzeleceğini düşünenlerin aksine; Nicolas Maduro ve eşinin Trump yönetimi tarafından alıkonulmasından bu yana geçen 10 aylık süreçteki gelişmeler, halkın durumunun iyileşmediğini ortaya koyuyor. Washington Post’a göre tablo son derece içler acısı ve ABD hâkimiyeti altındaki Venezuela halkı elektrik ve su kesintileriyle boğuşuyor.
ABD yönetiminin Maduro’yu kaçırarak Venezuela halkının yardımına koştuğu yönündeki algılara rağmen, ülkenin petrol kaynaklarının yağmalanması da dahil olmak üzere son 10 ayda yaşananlar, Washington’ın bu süreçte yalnızca ülkenin doğal kaynaklarını sömürmeye odaklandığını ve Venezuela halkına en ufak bir önem vermediğini gösteriyor. “Venezuela halkı daha iyi bir yaşamı hak ediyor” sloganıyla saldırıya uğrayan ve devlet başkanı kaçırılan bu ülkenin geldiği nokta, tüm dünya için ibretlik bir tablo niteliğinde. Nitekim New York Times da Maduro’nun kaçırılmasının ardından Venezuela’da yaşanan gelişmelerin, sömürgeciliğin, emperyalizmin ve devletlerin egemenlik haklarının ortadan kaldırılmasının yeni bir örneğine dönüştüğünü yazdı. Gazete ayrıca yakın tarihli bir haberinde, Venezuela’nın petrol gelirlerinden en az 12 milyar doların ABD Hazine Bakanlığına aktarıldığını ve bu kaynakların akıbetinin belirsiz olduğunu bildirdi. Politico’ya göre ise Venezuela halkı geniş çaplı sorunlarla boğuşurken, Amerikalı diplomatlar ve askerler bu halkın petrolünü yağmalamakla meşguldü.
Günlük 24 Saate Varan Elektrik Kesintileri ve Protesto Dalgası
Washington Post yayımladığı yeni raporda ülkedeki düzensiz duruma dikkat çekerek şu bilgilere yer verdi: 10 ayın ardından Venezuela huzur ve refah yüzü görmediği gibi; bazı bölgelerde günde 16 saati bulan elektrik kesintileri, baş döndürücü üç haneli enflasyon ve gece protestoları dalgasıyla karşı karşıya. Bu durum, Delcy Rodriguez liderliğindeki geçici hükümeti Noel sezonunu erken başlatmaya zorladı; ancak bölge sakinlerine göre bu adım evlerdeki karanlığı gidermedi ve bazı şehirlerde geceleri tek ışık kaynağı yalnızca Noel süslemeleri oldu.
Venezuela halkının en temel şikâyeti sık sık yaşanan elektrik kesintileri. Bazı bölgelerde 24 saate kadar uzayan kesintiler su, internet ve cep telefonu şebekelerini de felç ediyor. Washington Post raporunda, Karakas’ta Washington destekli hükümetin iş başına gelmesiyle protestoların keskin biçimde arttığını ekliyor. ABD her zaman Venezuela’daki sol hükümetlerin halkın yoksulluğundan sorumlu olduğunu iddia etmişti; ancak Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun tutuklanması durumu daha da kötüleştirdi. Eylül ayında günde ortalama 37 vakaya denk gelen 1.100’den fazla protesto kaydedildi ki bu, 2008 yılından bu yana eylül ayları için kaydedilen en yüksek rakam. Protestoların yaklaşık yarısı elektrik kesintilerinden kaynaklanırken, gösterilerin birçoğu geceleri ve ailelerin katılımıyla gerçekleştiriliyor.
Yüzde 376,9 Enflasyon ve Çöken Alım Gücü
ISNA’nın Washington Post’tan aktardığına göre, Venezuela’da geçim koşulları son derece ağır ve enflasyon geçtiğimiz ekim ayında yüzde 376,9 seviyesine ulaşarak küresel ölçekte en yüksek düzeye çıktı. Emekli maaşları oldukça erimiş durumda ve halkın büyük bir kısmı devlet yardımlarına bağımlı hale geldi. Vatandaşlar raflarda ürün bulunduğunu ancak bunları satın alacak paranın olmadığını ifade ediyor. Elektrik krizi, Venezuela’daki petrol üretimini artırma planlarını bile sekteye uğratmış durumda; elektrik şebekesinin onarımı için GE Vernova şirketi, çalışmalara başlamayı Venezuela’nın ön ödeme yapması şartına bağladı.
Raporda, Nicolas Maduro’nun ABD askeri operasyonuyla alıkonulmasından on ay sonra Venezuela’nın yeni bir halk protestosu dalgasıyla karşı karşıya olduğu belirtiliyor. Maduro döneminin aksine bu kez gösteriler siyasi taleplerden ziyade uzun süreli elektrik kesintileri, enerji kıtlığı, dizginlenemeyen enflasyon ve yaşam koşullarının ağırlaşmasından kaynaklanıyor. Başta Karakas olmak üzere ülke genelindeki protestolar ağırlıklı olarak barışçıl seyretse de sayıları hızla artıyor; halk lastik yakarak yolları kapatıyor. Muhalefet ise devlet başkanlığı seçimleri için tarih belirlenmesini talep ederken, muhalif adaylardan Maria Corina Machado seçim kampanyasını yürütmek üzere Venezuela’ya geri döndü.
Rapora göre Maduro’nun tutuklanmasının ardından protestoların niteliği de değişti. Ocak ayında kaydedilen gösterilerin yüzde 88’i siyasi tutukluların serbest bırakılması ve hükümet destekçilerinin Maduro’nun iadesini talep ettiği yürüyüşler gibi sivil ve siyasi haklara odaklanmıştı. Ancak mart ayından itibaren hükümet yanlısı güçlerin seferberliğinin azalmasıyla birlikte kamu hizmetleri ve geçim koşullarına dair talepler protestoların ana ekseni haline geldi. Bu değişim, Venezuela halkının bir kesiminin ABD müdahalesinin ardından koşullarda hızlı bir iyileşme beklediği bir dönemde yaşandı; ancak bölge sakinlerine göre günlük yaşam iyileşmediği gibi bazı durumlarda daha da zorlaştı. Raporun sonunda, elektrik ve geçim krizinin Venezuela’daki siyasi yapı değişikliğinin tek başına ülkenin birikmiş sorunlarını çözmeye yetmediğini gösterdiği; Washington petrol sanayisini canlandırmaya odaklanırken vatandaşların hâlâ en temel kamu hizmetlerini ve devlet kurumlarının hesap verebilirliğini talep ettiği vurgulanıyor.
