Suudi Arabistan destekli güçlerin 6 haftanın ardından Zubab’tan geri çekilmesi, «Yemen Şafağı» operasyonunun başarısızlığını ve Babülmendep’teki askeri denklemlerin değişimini gözler önüne serdi.
5 Ekim 2026 tarihinde Yemen’deki Suudi Arabistan destekli güçler, kıyı bölgelerini geri almak ve Ensarullah’ı püskürtmek amacıyla «Yemen Şafağı» adıyla bilinen operasyonu başlattı. İlk günlerde Zubab Havalimanı ve Babülmendep çevresindeki mevzilerin ele geçirildiği duyuruldu; ancak bu ilerleyiş askeri konumun kalıcı hale getirilmesiyle sonuçlanmadı. Nihayet yaklaşık 6 hafta sonra Suudi paralı askerleri bu bölgelerden geri çekildi; bu gelişme, operasyonun en önemli ilk kazanımını fiilen tartışmaya açtı ve geçici olarak bir askeri mevziyi ele geçirmenin, onu koruyabilme yeteneği anlamına gelmediğini ortaya koydu.
İlk kazanımların kalıcı hale getirilememesi
Bu gelişmedeki önemli nokta, bir mevziyi ele geçirmek ile karşı tarafın askeri baskısı karşısında onu koruyabilme yeteneği arasındaki farktır. Suudi paralı askerleri ekim ayı başlarında Zubab bölgesinde ilerleme kaydetti; ancak bu konumu sürdürülebilir bir savunma hattına dönüştüremedi. Buna karşılık Ensarullah, bölgenin coğrafyasından yararlanarak dağlık bölgelerdeki ve ulaşım güzergâhlarındaki mevzilerini tahkim etti ve baskıyı birden fazla eksenden artırdı.
Yayımlanan raporlara göre Ensarullah güçleri; El-Vaziye, Kehbub ve Lahic vilayetine uzanan bölgelerdeki eksenlerde hareketliliğini artırdı. Bu hareketlilik, Suudi paralı askerlerinin ikmal hatlarını tehlikeye düşürdü ve Zubab’ta konuşlu birliklerin kuzey ve güney eksenleri arasında sıkışma ihtimalini yükseltti.
Askeri ve stratejik meseleler araştırmacısı Dr. Ali Ez-Zeheb, Suudi paralı askerlerinin Zubab’taki ilerleyişin durmasının ardından Ensarullah’a, bu bölgenin kuzeyinde sağlam savunma hatları kurması ve Babülmendep çevresindeki mevzilerini koruması için gerekli fırsatı verdiğini savunuyor. Ona göre Ensarullah güçleri, rakip güçler üzerindeki baskıyı artırmak için bölgenin coğrafi ve dağlık derinliğinden yararlandı; bu baskı, hükümet güçlerinin kuzeyde Muha güzergâhında ve güneyde Re’sülare ile Babülmendep ekseninde kuşatılmasıyla sonuçlanabilirdi.
Bu açıdan bakıldığında, Zubab’tan geri çekilme, savaş alanındaki daha geniş gelişmelerle bağlantılı olarak incelenmelidir. Ensarullah’ın baskısı yalnızca bir havalimanı veya birkaç kıyı mevzisiyle sınırlı kalmadı; aynı zamanda rakip güçlerin ulaşım güzergâhlarını ve savunma derinliğini de etkiledi.
Ensarullah karşıtı kamptaki anlaşmazlık
«Yemen Şafağı» operasyonunun başarısızlığa uğramasının en önemli nedenlerinden biri, Ensarullah karşısındaki güçlerin parçalı yapısına dayanıyor. Suudi paralı askerlerine bağlı güçler, zorunlu olarak tek bir komuta, ortak öncelikler ve operasyonel koordinasyona sahip olmayan farklı askeri yapılardan ve gruplardan oluşuyor. Başkanlık Konseyi ve hükümet yapısındaki siyasi anlaşmazlıklar da bu parçalanmışlığı artırdı.
Ali Ez-Zeheb, son geri çekilmeye ilişkin analizinde, hükümet kampında operasyonu sürdürmeye yönelik tek bir iradenin bulunmadığını vurguluyor. Ona göre askeri yapının ıslah edilmesi, güçlerin birleştirilmesi ve mali, idari, istihbari ile operasyonel alanlarda koordinasyon sağlanması sonuçsuz kaldı. Ez-Zeheb ayrıca Suudi paralı askerlerinin Marib ve Cevf cephelerindeki ilerleyişlerinin, nüfuz coğrafyasında temel bir değişime yol açmadığı görüşünde.
Bu durum yapısal bir zayıflığı ortaya koyuyor: Dış desteğe, teçhizata ve hava saldırılarına sahip olmak, tek başına bir kara savaşında zafer kazanmak için yeterli değildir. Bir askeri operasyon ancak uyumlu bir komuta, güvenilir ikmal hatları, siyasi koordinasyon ve ortak hedefe sahip bir kara gücüyle kalıcı kazanımlar elde edebilir. Son tecrübe, Ensarullah karşıtı kampta bu unsurların ciddi sınamalarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Nitekim Ensarullah karşıtı koalisyonun temel çelişkilerinden biri, dış desteğe sahip olmalarına karşın bünyesindeki farklı grupların siyasi ve askeri önceliklerini belirlemede birbirleriyle anlaşmazlık yaşamasıdır. Bu güçlerin bir kısmı önceliği Ensarullah ile mücadeleye verirken, diğer bir kısmı güney bölgelerinin güvenliğini ve kendi siyasi ile askeri nüfuzunu korumayı önceliklendirdi. Tam da bu çelişki, tutarlı bir askeri stratejinin şekillenmesini zorlaştırdı.
Babülmendep; yerel bir zaferin ötesinde
Bu gelişmenin önemi, Babülmendep’in küresel ticaretteki konumu dikkate alındığında daha da artıyor. Bu boğaz, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan geçiş güzergâhıdır ve Asya ile Avrupa arasındaki deniz ticaretinin önemli bir bölümü bu rotadan geçer.
Bu nedenle Ensarullah’ın Babülmendep çevresindeki bölgelerde askeri nüfuzunu artırması, yalnızca Yemen’de yaşanan bir iç gelişme değildir; aynı zamanda bölgesel ve bölge dışı güçlerin güvenlik hesaplarını da etkileyebilir. İran ile ABD arasındaki gerilimin Hürmüz Boğazı’nda sürdüğü koşullarda, Babülmendep’teki gelişmeler daha fazla önem kazanıyor. Bu iki stratejik coğrafyanın eş zamanlılığı, bölgedeki deniz güzergâhlarının güvenliğinin Batı Asya’daki siyasi ve askeri gelişmelere ne denli bağlı olduğunu gösteriyor.
Aden; önemi artan cephe
Suudi paralı askerlerine bağlı güneyli güçler, son geri çekilmeyi güçlerin yeniden konuşlandırılması ve Aden’in güvenliğinin sağlanması gerekliliğiyle gerekçelendirdi. Mevcut koşullarda geçici başkentin ve komşu vilayetlerin güvenliğine odaklanmanın daha öncelikli olduğunu öne sürüyorlar.
Ancak tam da bu açıklama, karşı tarafın askeri hesaplarının değiştiğini gösteriyor. Operasyona batı kıyısında ilerleme hedefiyle başlayan güçler, kapasitelerinin bir kısmını güney bölgelerini ve Aden çevresini savunmaya ayırmak zorunda kaldıklarında, Ensarullah’ın sahadaki baskısının daha geniş bir coğrafyaya etki ettiği anlaşılabilir.
Bu süreçte Lahic vilayeti özel bir önem taşıyor; zira Aden’in kuzey ve batı kapısı sayılıyor. Bu vilayetteki askeri hareketlilik, farklı cepheler arasındaki bağı etkileyebilir ve Suudi paralı askerleri için Aden’i savunmanın maliyetini artırabilir. Bununla birlikte, Lahic eksenlerindeki ilerleyiş Aden’in yakın zamanda düşeceği şeklinde yorumlanmamalıdır; böyle bir sonuç, sahadaki gelişmelere ve güneyde konuşlu güçlerin savunma kapasitesine bağlıdır.
