İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bu akşam yaptığı açıklamada, ABD ile üzerinde çalışılan mutabakat metniyle ilgili olarak ülke içinde değerlendirme ve sonuçlandırma sürecinin devam ettiğini belirterek, konuların büyük bölümünde uzlaşma sağlandığını ve iç istişarelerin son aşamasına gelindiğini söyledi.
Bekayi, “Şu anda konuların büyük çoğunluğunda mutabakat sağlanmış durumda ve içeride nihai değerlendirme aşamasındayız. Ancak buna rağmen karşı tarafın İran’ı güvenilmez göstermek için sürdürdüğü alışılmış tutumla karşı karşıyayız” dedi.
Bekayi, her diplomatik süreçte ve her müzakerede tarafların kendi anlatılarını ortaya koymasının doğal olduğunu, ancak İran’ın her zaman gerçeklere dayalı bir yaklaşım izlemeye çalıştığını ifade etti.
Sözcü, “Başlangıçtan itibaren halkımıza tutumumuzu açık şekilde anlattık. Pakistan’ın arabuluculuğunda başlayan müzakere sürecinden bu yana hangi konuların bizim için temel önemde olduğu ve hangi hususların kırmızı çizgimiz sayıldığı konusunda görüşlerimizi ortaya koyduk. Bu konudaki tutumumuz da değişmemiştir” dedi.
Bekayi ayrıca, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin daha önce dile getirdiği “anlaşmaya çok yakınız” değerlendirmesinin yeni bir açıklama olmadığını belirterek, “Bunu daha önce de söyledik. Hatta birkaç hafta önce anlaşmaya varılması mümkündü. Ancak bu süreçte yaşanan sorun, karşı tarafın sürekli değişen tutumları, çelişkili açıklamaları ve sonradan yeni talepler eklemesiydi. Bu durum diplomatik sürecin uzamasına yol açtı” ifadelerini kullandı.
İran’ı iyi niyet göstermemekle suçlamanın gerçeği yansıtmadığını söyleyen Bekayi, hangi tarafın iyi niyetli davrandığının herkes tarafından görüldüğünü belirtti.
Dışişleri Sözcüsü, iki-üç hafta önce Pakistan heyetinin Tahran’a yaptığı ziyaret ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in temasları sırasında da sürecin hem çok yakın hem de çok uzak olduğunu ifade ettiğini hatırlattı.
Bekayi, “Bir süre önce bu müzakerelerin, Amerikan tarafının öngörülemez ve alışılmadık davranışları nedeniyle adeta bir yılan-merdiven oyununa dönüştüğünü söylemiştim. Birçok kez anlaşma noktasına geliyoruz, ancak karşı tarafın tutumu nedeniyle yeniden başlangıç seviyelerine dönmek zorunda kalıyoruz” dedi.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, şu anda konuların büyük bölümünde uzlaşmaya varıldığını ve ülke içinde nihai değerlendirme aşamasına geçildiğini belirterek, Erakçi’nin anlaşmaya yakın olunduğu yönündeki açıklamasının doğru ve önemli olduğunu söyledi.
Bununla birlikte karşı tarafın İran’ı güvenilmez göstermek için aynı yöntemi sürdürdüğünü kaydeden Bekayi, “Bizim görevimiz, geçmişte yaşanan taahhüt ihlallerini göz önünde bulundurarak ve gerçekçi davranarak, İran’ın milli çıkarlarını diplomasi yoluyla korumaktır” dedi.
Üst düzey İranlı diplomat, “Bir müzakere sürecine girdiğimizde yaklaşımımız her zaman sonuç odaklı olmuştur. Geçmiş deneyimlerden ders çıkarıyoruz ancak sürekli aynı söylemleri tekrar etmek zorunda değiliz” ifadelerini kullandı.
Bekayi, müzakerelerin seyrini ve karşı tarafın tutumunu yakından takip ettiklerini, gelişmelere göre gerekli açıklamaların yapılacağını söyledi.
“Bu konuda elimiz kolumuz bağlı değil” diyen Bekayi, karşı tarafın pozisyonlarını dikkatle izlediklerini ve şartlara göre kendi tutumlarını açıklayacaklarını belirtti.
Açıklamasında, ilgili kurumların toplantılarının halen devam ettiğini kaydeden Bekayi, “Bu sürekli işleyen bir süreçtir. Karşı tarafın tutumu ve yaklaşımını dikkate almadan kendi yol haritamızı belirleyemeyiz” dedi.
Bekayi, sürecin nihai bir kararla sonuçlanması gerektiğini belirterek, “Bu süreç anlaşmayla sonuçlanabilir ve gerekli onaylar alınabilir, ancak aksi de mümkündür” ifadelerini kullandı.
İran’daki karar alma mekanizmasının açık ve net olduğunu vurgulayan Dışişleri Sözcüsü, “Kesin ve nihai bir sonuca ulaşılabilmesi için ilgili kurumlar ve karar verici merciler arasında mutabakat sağlanmalıdır. Bu tamamen doğal ve mantıklı bir süreçtir. Ayrıca geçmişte ABD ile yürütülen müzakerelerde yaşanan tecrübeler ve karşı tarafın tutumu da sonraki adımları etkilemektedir” dedi.
Bekayi, medyada yer alan müzakere haberlerinin doğruluğuna ilişkin bir soruya ise şu yanıtı verdi:
“Konunun hassasiyeti nedeniyle gazetecilerin ve medya kuruluşlarının profesyonel yöntemlerle bilgi edinmeye çalışması son derece doğaldır. Bu durum ne Batı medyası ne de bizim medya ortamımız açısından şaşırtıcıdır. Ülkemizde canlı ve dinamik bir medya yapısının bulunması memnuniyet vericidir.”
Ancak şu ana kadar yayımlanan haberlerin hiçbirini resmen doğrulayamayacağını söyleyen Bekayi, “Nihai sonuca ulaşıldığında gerekli bilgilendirme mutlaka yapılacaktır” dedi.
Bekayi, bunun halkın süreçten dışlandığı anlamına gelmediğini de vurgulayarak şunları söyledi:
“Bazı çevreler, Dışişleri Bakanlığı’nın ayrıntıları paylaşmamasını halkı muhatap almamak şeklinde yorumluyor. Bu tamamen yanlış bir değerlendirmedir. Diplomatik süreçlerin kendine özgü hassasiyetleri ve uyulması gereken kuralları vardır.”
Dışişleri Sözcüsü, mutabakatın hafta sonu ya da pazartesi günü imzalanacağı yönündeki iddiaların sorulması üzerine ise şu değerlendirmeyi yaptı:
“Şu aşamada bu konuda kesin bir görüş bildirmem mümkün değil. Tüm bu hususlar müzakerelerin nasıl ilerleyeceğine bağlıdır. Zamanı, yeri ve nihai sürecin nasıl şekilleneceği konusunda son kararların alınmasını beklemek gerekir. Gerekli karar verildiği anda resmi açıklama yapılacaktır.”
