Son iki gün içinde İran güçlerinden uyarı alan 5 tanker ve enerji gemisi, Hürmüz Boğazı’nın güney kesimindeki seyrüseferlerinden vazgeçti. Bu gelişme, İran’ın uyarısının doğrudan bir çatışmaya gerek kalmaksızın gemi trafiği üzerinde etkili olduğunu gösteriyor.
Son iki gün içerisinde Hürmüz Boğazı’nın güney koridorunu kullanmak isteyen en az 5 tanker ve enerji taşıyan deniz aracı, İran güçlerinden uyarı aldıktan sonra rotalarını değiştirerek ilerlemekten vazgeçti.
Son olayda, iki petrol tankeri ve bir LNG taşıyıcı gemisinden oluşan üç deniz aracı, Pazar günü Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri’nin güney güzergahının kapalı olduğuna dair uyarısının ardından rotalarını değiştirip geri döndü.
Bu gelişme, İran’ın daha önce duyurulan kuralların aksine yasaklı koridorlardan geçen gemileri tespit edeceğini ve ihlal yapan gemiler listesine kaydedeceğini açıklamasının ardından yaşandı. Söz konusu liste, bu gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan bir sonraki geçişlerinde işleme alınmak üzere kullanılabilir.
Dikkat çekici nokta, gemilerin uyarı aldıktan sonraki davranış değişikliğidir: Henüz doğrudan bir saldırının hedefi olmayan gemiler, uyarı mesajını alır almaz geri dönmektedir.
Bu süreç, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki güç kullanma yönteminde bir strateji değişikliğine işaret ediyor olabilir. Buna göre Tahran, her deniz aracıyla doğrudan sıcak çatışmaya girmek yerine önce gemiyi tespit ediyor, geçişin sonuçları hakkında uyarıda bulunuyor ve neticede seyrüsefere devam etme kararını denizcilik şirketlerinin risk analizine bırakıyor.
Aynı zamanda denizcilik verileri de Hürmüz Boğazı’ndaki trafikte sert bir düşüş olduğunu doğruluyor. Reuters’ın Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Pazartesi günü boğazdan yalnızca 7 yük gemisi geçti; bu gemilerin tamamının ya İran menşeili olduğu ya da İran’ın belirlediği düzenlemelere uyduğu belirtildi.
Güncel denklemde ihlal yapan gemilerin tespiti, uyarılması ve sicil kaydı tutulması, bu stratejik su yolundaki seyrüsefer trafiğinin ana bileşenlerinden biri haline gelmiştir.
Bu durum, İran’ın önümüzdeki günlerde Fars Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda kısıtlanmış bir deniz sahasının ve yeni bir seyrüsefer koridorunun detaylarını açıklayacağını duyurduğu bir dönemde yaşanıyor. Söz konusu adımın hayata geçmesi halinde, gemi trafiğinin yönetimi için tamamen yeni bir hukuki ve operasyonel çerçeve oluşacaktır.
