sivilin yaralandığı protesto gösterilerine sahne oluyor.
Bağdat’ın merkezi ve gösterilerin sembolü Tahrir Meydanı’nda
toplanan yüzlerce kişi, hükümeti reform yapmaya çağırdı.
Son bir kaç günde, eski başbakan Adil Abdul-Mahdi’nin
istifasına sebep olan 25 Ekim 2019 gösterilerinin yıldönümünde Irak tekrar
gösterilere sahne oldu, fakat bir yıl ara ile yapılan gösteriler arasında açık
farklar göze çarpıyor.
Geçen yıl yapılan gösterilere katılanlar ve bu yılkı
göstericilerin sayısı çok farklıdır. Bağdat’ta el-Cezire kanalı ofis başkanı
Velid İbrahim bu konuda şöyle yazdı:
“Irak’ta halk gösterilerinin birinci yıldönümünde ne
Tahrir meydanı eskisi gibiydi, ne de Ekim protesto hareketi bir yıl öncesi
gibiydi. Her şey değişmiş; kişiler ve sloganlar”
Aslında halkın korona salgınından duyduğu endişenin bu
konuya sebep olduğu söylenebilir. Buna ilaveten halkın gösterilerin
etkinliğinden umutsuzluğa kapıldıkları da gösterilere katılımın az olmasına
sebep olduğu söylenebilir.
Ulusal el-Hikme hareketi siyasi büro üyesi Belig ebu Gulel
bu bağlamda şöyle yazıyor:
“25 Ekim 2019 ve 25 Ekim 2020 arasında basit bir
karşılaşma ile gençlerin ekseriyetinin bu yılki gösterilere katılmadığı
rahatlıkla söylenebilir. Onlar, güvendikleri kişilerden umutlarını kesmişler.
Ne katiller belli oldu ve ne yolsuzluk yapanlar tutuklandı!”
Bu arada bir yıl ara ile yapılan gösterilerdeki diğer farklı
konu ise şiddet oranıdır. Geçen yıl 25 Ekim gösterilerinde şiddet düzeyi çok
yüksekti öyle ki gösteriler sırasında en az 7 bin kişi yaralandı veya hayatını
kaybetti. Fakat son bir kaç gün içinde yaşanan protesto gösterilerinde onlarca
sivil ve askeri güç yaralandı, üstelik muhtemel sivil veya askeri kayıpların
sayısı hakkında şimdiye kadar her hangi bir açıklama yapılmadı.
Irak’ta son gösterilerin aktörleri hakkında ise, bazı
göstericilerin geçen yılda olduğu gibi oldukları söylenebilir. Aktörlerden
bazıları kendi geçim sıkıntısı ve derdinde olan, korona salgını ve de
yolsuzlukla mücadele yapısındaki çaresizlik ve acziyeti protesto edenlerdir.
Aktörlerin bir diğer grubu ise kendi çıkarlarını Irak’ta
şiddet olaylarında gören ve esasen mevcut siyasi sistemler sorunu olan
kesimdir. Baas partisinin kalıntıları ve destekçileri ayrıca bazı sapkın
akımların destekçileri bu cümledendirler. Bu bağlamda Irak genelkurmay
başkanlığı sözcüsü tümgeneral Yahya Resul son gösteriler hakkında yaptığı
açıklamada, “tutuklananlar arasında güvenlik güçlerine saldırmak için
yanlarında 61 molotof kokteyl kutusu bulunanların olduğunu” duyurdu.
Irak’ta son günlerde gösterilere katılanlar ve geçen yılkı
protestocular arasındaki en önemli fark, hükümet karşıtı örgütlenmiş grupların
olmamasıdır. Son günlerdeki gösteriye bu kesimin katılmaması aslında dış
mihrakların Bağdat’ta Mustafa Kazımi yönetimini desteklemeleri içindir.
Bu yüzden Irak’ta son günlerde yapılan gösterilerde
protestocular hükümetin görevden çekilmesini talep etmediler.
Görünüşe göre geçen yıl Irak’ta yaşanan protesto
gösterilerine ve hatta şiddet olaylarına destek veren, başbakan Adil
Abdul-Mahdi’nin görevden çekilmesini ve hükümetinin düşmesini isteyen bazı iç
akımlar hali hazırda gelecek yıl düzenlenecek olan meclis seçimlerini düşünüyor
ve üzerine yatırım yapıyor, bu yüzden yaşanan protesto gösterileri ve şiddet
olaylarını kendi çıkarları ile uyumlu bulmuyorlar.
