Tahran’a ziyarette bulundu. Şeyh Tamim bu ziyaretinde İslam İnkılabı Lideri
Ayetullah Seyyid Ali Hamanei ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile görüştü.
Katar Emiri’nin Tahran ziyareti farklı boyutlardan önem
taşıyordu. İlk olarak bu ziyaret önemliydi çünkü Şeyh Tamim’in 2013 yılında
iktidara gelişinden beri ilk resmi İran ziyaretiydi. İran İslam Cumhuriyeti ve
Katar iki komşu ülke olmasının yanı sıra ortak doğalgaz sahalarına da sahip
enerji zengini ülkelerdirler. Bu açıdan her iki komşu ülke için de siyasi ve
ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Aslında bu iki
taraflı ilişkilerin güçlendirilmesi ve durumun daha da iyileşmesi, Şeyh Tamim’in İran’a yaptığı ziyaretin ana
hedeflerinden biri idi. Bu doğrultuda İslami İran cumhurbaşkanı Hasan Ruhani
gelecek aylarda iki ülke arasında ortak komisyonun oluşturulacağını bildirdi.
Bu ziyaretin öneminin ikinci boyutu ise Batı Asya bölgesinde
gerilimlerin iyice artması ve kriz aşamasına ulaşmasıdır. İran İslam
Cumhuriyeti Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Kuvvetleri Komutanı Korgeneral
Kasım Süleymani’nin terörist Amerikan hükümeti tarafından şehit düşürülmesinin
ardından ve de sonrasında İslam İnkılabı Muhafızlar Ordusu’nun misillemede
bulunarak Amerika’nın Irak’taki üslerini özellikle de Aynel Esed üssünü tam
isabetli bir şekilde hedef alması ile İran ve Amerika ilişkileri genel olarak
da Batı Asya’daki ortam iyice gerginleşti ve gerilimler had safhaya ulaştı.
Korgeneral Kasım Süleymani’nin şehadetinden bir gün sonra ise Katar dışişleri
bakanı Muhammed bin Abdürrahman Al Sani İran’a bir ziyaret gerçekleştirip İran
dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif ile bölgede gerilimlerin azaltılması ile
ilgili konuştu.
Katar Emiri Şeyh Tamim Tahran ziyaretinde bir yandan da Fars
Körfezi ve Hürmüz Boğazı güvenliğini konuşmalarının ana eksenlerinden biri
olarak müzakere etti. Görünen o ki bu hususta Katar Emiri Amerika tarafından
mesajları da İranlı makamlara iletti. Geçen Cuma günü İran ve Amerika arasında
asıl arabulucu görevini üstlenen Umman kralı Sultan Kabus’un ölümünün ardından
analistler de Doha’nın Washington ve Tahran arasında arabuluculuk yapmak
görevini üstlenmek istediğini bu çerçevede Maskat’ın yerine geçmek istediğini
belirtmektedirler.
Bu ziyaretin önemli olan üçünü boyutu ise Katar Emiri Şeyh
Tamim’in İran İslam Cumhuriyeti’ne Katar’ın Suudi Arabistan, Birleşik Arap
Emirlikleri, Bahreyn ve Mısır ile yaşadığı gerilim sırasında Doha’ya verdiği
destek dolayısı ile teşekkürlerini bildirmesi idi. Haziran 2017’de
Katar’ın ve dört Arap ülkesi ile
ilişkilerinin kesildiğinde, Suudi Arabistan ve ortaklarının Katar’ı
kuşattığında İran İslam Cumhuriyeti ve Türkiye Doha’yı bu baskı karşısında
destekledi. Özellikle de İran Katar’a yardım etmek için semalarını Katar’a
açtı. Tabii İran yardımları olmasaydı Katar’ın kuşatılması bu ülke için çok
ciddi sorunlar yaratabilirdi. Buna esasen Katar Emiri Şeyh Tamim İran İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Seyyid Ali
Hamanei ve Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile görüşmesinde bu destekleri
unutmayacağını belirtti.
Tüm bunlara rağmen bir başka önemli husus da son aylarda
Katar ile anılan dört Arap ülkesinin ilişkilerinin yeniden iyileşmesi
söylentileridir. Bu çerçevede Doha ve Riyad arasında görüşmelerin de yapıldığı
söylenmelidir. Daha önce Suudi Arabistan Katar ile ilişkilerini yeniden
normalleştirmek için Doha’nın İran ile ilişkilerini kısıtlamak gibi şartlar
belirlemişti. Ancak Şeyh Tamim İran ziyareti ve iki ülkenin ekonomik ve siyasal
ilişkilerinin geliştirilmesinin zaruretine vurgu yaparak pratikte Suudi
Arabistan ile ilişkilerin normalleştirilmesinin Tahran ve Doha arasındaki
ilişkileri etkileyemeyeceğini göstermiş oldu.
