İsrail’in diğer ülkelerle “bağları normalleştirme” anlaşmaları
karşılığında beşinci nesil savaş uçağı F-35’in Eylül 2020’de Abu Dabi’ye
satışını onayladı. Ancak Ortadoğu’da F-35’i kullanan tek ülke olan İsrail,
jetin satışına itiraz etti ve ardından barış anlaşmasının arkasında başka
faktörlerin olduğu konusunda ısrar etti.
Eski ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, F-35’lerin Birleşik
Arap Emirlikleri’ne (BAE) satışını, Tel Aviv ile Abu Dabi arasındaki ilişkileri
normalleştiren Abraham Anlaşmalarının “kilit bir parçası” olarak
övdü.
Pompeo, Perşembe günü yayınlanan Ynetnews’e verdiği bir
söyleşisinde “Uçakları satma anlaşması Emirliklere onlara güvendiğimizi
kanıtladı.” dedi. Eski ABD dışişleri bakanına göre, “Emirliklere
sağladığı olanakların ötesinde” F-35 satışı, “İsrailliler ve
Amerikalıların Emirlikler’in güvenlik kavramlarını paylaşabileceğine inandıklarına
dair bir işaret” oldu.
Trump’ın Dışişleri Bakanı’nın yorumları, F-35’in normalleşmenin
bir parçası olmadığı konusunda ısrar eden İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu
ve diğer İsrailli yetkililerin konuyla ilgili önceki açıklamalarıyla çelişiyor.
Netanyahu, kabinesinin F-35’lerin Abu Dabi’ye satışına izin
verdiğini defalarca reddetti, ancak diğer raporlar hükümetinin ABD tarafından
İsrail’in askeri avantajına meydan okunmayacağına dair güvence verildikten
sonra satışı zımnen onayladığını belirtti.
Bibi ayrıca anlaşmaların “barış için barış” ile
ilgili olduğunu söyledi ve Arap uluslarının Tel Aviv ile ilişkiler kurmak için
rüşvet alması gerekmediğini öne sürdü.
Bu yılın başlarında, BAE’nin ABD Büyükelçisi Yusuf
el-Otaiba, Abu Dabi’nin İsrail’in Batı Şeria’nın geniş bölgelerini yasadışı bir
şekilde ele geçirmesini durdurma karşılığını anlaşmayı kabul ettiğini öne
sürdü.
Trump’ın İsrail
rüşvetleri
BAE ve Bahreyn, Trump yetkililerinin arabuluculuğunda geçen
Eylül ayında Washington’da Abraham Anlaşmalarını imzalayarak İsrail ile
ilişkileri “normalleştiren” üçüncü ve dördüncü Arap ülkeleri oldular.
Bunu Ekim ve Aralık aylarında Sudan ve Fas izledi.
BAE’nin aldığı rüşvet gibi, Washington Hartum’u teröre
destek veren devletler listesinden çıkarmış ve Rabat’ın Batı Sahra üzerindeki
işgalini tanımıştı.
BAE yetkilileri de F-35 rüşvetinin İsrail’le bağları
normalleştirme kararlarında kilit rol oynadığını inkâr etti.
Biden yönetimi, göreve başladıktan sonra BAE ile 23 milyar
dolarlık ABD silah anlaşmasını kısaca dondurdu, ancak teknik bir incelemenin
ardından Nisan ayında anlaşmaya onay verdi.
Lockheed Martin F-35 programı, insanlık tarihindeki en
pahalı silah projesi. Söz konusu silahların toplam beklenen yaşam boyu maliyeti
1,7 trilyon doları aşıyor.
