politika konularını içeren sonuç bildirisi yayınlandı.
Bildiride, AB’nin, Doğu Akdeniz’deki istikrar ve güven
ortamı ile Türkiye’yle iş birliği ve karşılıklı fayda edinmeye dayalı ilişki geliştirilmesinde
çıkarı bulunduğu vurgulandı. Bunun için uluslararası hukuk ve AB üyelerinin
egemen haklarına aykırı düşecek eylemlerden kaçınmanın mutlak gereklilik olduğu
savunulan bildiride, Yunanistan ve Kıbrıs ile dayanışma vurgusu yinelendi.
Bildiride, Türkiye ile Yunanistan arasında güven artırıcı
adımların, istikşafi görüşmelerin yeniden başlayacağına yönelik açıklamaların
memnuniyetle karşılandığı belirtilerek, Kıbrıs’ın egemenliğinin ihlal edildiği
ileri sürüldü ve ‘bunların durması gerektiği’ kaydedildi.
Kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge
sınırlandırmalarının diyalog yoluyla ele alınması gerektiği belirtilen
bildiride, Türkiye’ye ‘Kıbrıs ile diyalog kurması’ çağrısı yer aldı. Bildiride
AB’nin, Kıbrıs müzakerelerinin BM himayesinde yeniden başlamasını desteklediği,
‘Türkiye’den de bu yönde bir beklenti içinde’ olduğu belirtildi.
Pozitif gündem konuları
Bildiride, Yunanistan ve Kıbrıs’a yönelik yasa dışı olduğu
iddia edilen faaliyetlerin durması için yapıcı çabalar olması halinde,
Türkiye-AB pozitif siyasi gündeminin başlatılması için AB liderlerinin mutabık
olduğu ifade edildi.
Pozitif gündemde özel olarak Gümrük Birliği’nin
güncellenmesi, ticaretin kolaylaştırılması, halklar arasındaki temasın
artırılması, yüksek düzeyli diyaloğun geliştirilmesi, 2016’daki Türkiye-AB
açıklaması uyarınca göç konularında iş birliğinin devamına vurgu yapıldı.
Liderler, AB Konseyi ve AB Komisyonunu, AB-Türkiye gündemini
yeniden canlandırmak için teklif geliştirmeye davet etti.
AB antlaşmalarına atıf
Bildiride Türkiye’nin, tek taraflı olduğu iddia edilen
adımları atması halinde, AB’nin ‘elindeki tüm enstrümanları ve seçenekleri
kullanacağı’, bunların AB Antlaşması’nın 29. maddesiyle AB’nin İşleyişi
Hakkındaki Antlaşma’nın 215. maddesi uyarınca yapılacağı ifadesi yer aldı.
215. madde, AB’nin üçüncü ülkelere tedbir uygulamasını
içeriyor. 29. madde ise üye ülkelerin, ulusal politikalarını AB’nin tutumuyla
uyumlu hale getirmesini öngörüyor.
Bildiride, AB Konseyinin gelişmeleri yakından takip etmeyi
sürdüreceği, en geç aralık ayındaki toplantısında bunlara uygun kararlar
alacağı kaydedildi.
Çok taraflı konferans çağrısı
Doğu Akdeniz konulu çok taraflı bir konferans çağrısı
yapılan bildiride ayrıca, konferansın düzenlenmesi konusunda, AB Dış İlişkiler
ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell’in çalışma yürütmesi
istendi.
Konferansın modaliteleri, katılımcıları, çerçevesi ve
takvimi üzerinde mutabakat ihtiyacı bulunduğu, konferansta deniz yetki
alanlarının sınırlandırılması, güvenlik, enerji, göç ve ekonomik iş birliği
gibi konuların ele alınabileceği aktarıldı.
Dağlık Karabağ konusunda Azerbaycan ile Ermenistan’a ateşkes
ve müzakere çağrısı yapılan bildiride, dış müdahalelerin, sorunun çözümüne
katkı sağlamayacağı belirtildi. Rus muhalif Aleksey Navalnıy’nin zehirlendiği
yönündeki iddiaya değinilen bildiride, ‘kimyasal silah kullanımının
uluslararası hukuk ihlali olduğu’ ve ‘Rusya’nın acilen uluslararası soruşturma
için iş birliği yapması gerektiği’ ifade edildi. AB Konseyi’nin 15-16 Ekim’deki
toplantısında bu konunun yeniden ele alınacağı bildirildi.
