müzakerelerinin başarısız olması halinde İran’ın bu ülkenin Çin’e yaptığı
petrol satışına yönelik daha sıkı yaptırımlar getirmeyi planladığı belirtildi.
Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı
haberinde, Tahran yönetimini devam eden müzakereleri neticelendirmek veya
başarısız olması halinde cezalandırmak için yeni alternatifler üzerinde
çalışıldığı ifade edildi.
Haberde, düşünülen planlardan birinin, Çin’e yönelik günde
tahmini 1 milyon varil ham petrol ihracatını sağlayan nakliye ağlarını hedef
alacak yeni yaptırımlar getirerek, İran’ın kritik gelir kaynağını kesmek olduğu
bildirildi.
Bir yetkilinin, “İran ekonomisine uygulanacak çok fazla
yaptırım kalmadı. İran’ın Çin’e petrol satışı tek ödül” ifadesine yer
verilen haberde, müzakerelerin neticesiz kalması halinde mevcut yaptırımların
sürmesinin üstüne ek olarak düşünülen bu alternatifin şu an için kenarda bekletildiğine
dikkat çekildi.
Müzakereler çıkmaza girmişti
Avrupalı tarafların da katıldığı Avusturya’nın başkenti
Viyana’da yaklaşık 3 aydır devam eden müzakereler, 19 Haziran’da İran’da
yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerini muhafazakar aday İbrahim Reisi’nin kazanmasıyla
çıkmaza girmişti.
Seçilmiş başkan Reisi, ABD yaptırımları kapsamlı bir şekilde
kaldırılmadıkça Tahran’ın Nükleer anlaşmaya yanaşmayacağını açıklamıştı.
Washington da bu ön şartın kabul edilemez olduğunu
belirterek, ‘müzakerelerin sonsuza kadar devam edemeyeceği’ uyarısında
bulunmuştu.
İran ile ABD, Çin, Fransa, Almanya, Rusya ve İngiltere
arasında 2015’te uluslararası yaptırımların kaldırılması karşılığında Tahran’ın
nükleer faaliyetlerinin düzenlendiği ve denetim altına alındığı bir anlaşma
imzalanmıştı.
Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve gelmesinin ardından Washington,
8 Mayıs 2018’de nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilerek, İran’a yeniden
yaptırım uygulamaya başlamıştı.
Anlaşmanın tarafı Avrupa ülkelerinden beklediği desteği
alamayan İran, 8 Mayıs 2019’da anlaşmadaki çıkarları sağlanıncaya dek, 2 aylık
sürelerle, taahhütlerini azaltma sürecine gideceğini açıklamıştı.
Tahran, 5 Ocak 2020’de anlaşmadaki taahhütlerini tamamen
durdurmuş ve yüksek düzeyde uranyum zenginleştirme işlemine imkan tanıyacak
gelişmiş santrifüjleri kullanmak dahil bir dizi adım atmıştı.
Viyana’da yaklaşık 3 aydır İran nükleer anlaşmasının tam
olarak uygulanması ve ABD’nin anlaşmaya dönüşünün ele alındığı görüşmelerde,
İran ile ABD arasında dolaylı müzakereler yürütülüyor.
