faaliyetlerinden dolayı endişesini aktardı. Hizbullah ve İsrail arasında artan
gerilimin, ABD’li Bakan’da savaşın genişleyeceği tedirginliği yarattığı
belirtildi
Amerikan Axios sitesinde çıkan bir habere göre Washington’un
Tel Aviv’i Hizbullah’la olan çatışmalardan dolayı uyardığı belirtildi. Görüşme
hakkında bilgi sahibi üç İsrailli ve ABD’li kaynağa göre, ABD Savunma Bakanı
Lloyd Austin cumartesi günü İsrailli mevkidaşı Yoav Gallant ile yaptığı telefon
görüşmesinde İsrail’in İsrail-Lübnan sınırındaki gerilimin tırmanmasında
oynadığı rolden duyduğu endişeyi dile getirdi. Austin’in Gallant’a gönderdiği
mesajın, Beyaz Saray’da İsrail’in Lübnan’daki askeri harekatının sınır boyunca
gerilimi tırmandırdığı ve bunun da bölgesel bir savaşa yol açabileceği yönünde
artan tedirginliği yansıttığı vurgulandı.
İSRAİL REDDEDİYOR
Konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara göre, Biden
yönetimindeki bazı kişiler İsrail’in Hizbullah’ı kışkırtmaya ve Lübnan’da ABD
ve diğer ülkeleri çatışmanın içine çekebilecek daha geniş bir savaş için bahane
yaratmaya çalıştığından endişe ediyor. İsrailli yetkililer ise bunu kesin bir
dille reddediyor. Hizbullah sınır boyunca İsrail karakollarına tanksavar
füzeleri ateşledi, İsrail Hizbullah mevzilerine hava saldırıları düzenledi ve
Lübnan’dan İsrail’in kuzeyindeki kasabalara Hizbullah roketleri fırlatıldı. On
İsrail askeri ve sivili öldürülürken 60’tan fazla Hizbullah mensubu ve çok
sayıda Lübnanlı sivil de hayatını kaybetti. İsrail, HAMAS’ın 7 Ekim’de
yaptığına benzer bir Hizbullah operasyonuna karşı önlem olarak sınıra yakın
İsrail köy ve kasabalarından on binlerce sivili tahliye etti.
‘ÇATIŞMAYI GAZZE İLE
SINIRLI TUT’
Bir ABD’li kaynak Beyaz Saray’ın Austin’den Gallant’a
İsrail’in Lübnan’daki askeri eylemlerinin tırmanmasından duyduğu endişeyi dile
getirmesini istediğini söyledi. Görüşmenin kamuoyuna açıklanan metninde
Pentagon, Austin’in Lübnan’dan özellikle bahsetmeden “çatışmanın Gazze ile
sınırlı tutulması ve bölgesel tırmanıştan kaçınılması gerektiğini
vurguladığını” söyledi.
Ancak görüşme hakkında bilgi sahibi olan ABD’li ve İsrailli
kaynaklar bunun çok doğrudan ve samimi bir görüşme olduğunu ve Austin’in
İsrail’in Lübnan’daki askeri eylemleriyle ilgili endişelerini özellikle dile
getirdiğini söyledi. İsrailli bir kaynak Austin’in Gallant’tan İsrail’in
Lübnan’daki hava saldırıları konusunda açıklama istediğini ve İsrail ile
Hizbullah arasında topyekün bir savaşa yol açabilecek adımlardan kaçınılmasını
istediğini söyledi. İsrailli kaynağa göre Gallant Austin’e İsrail politikasının
Lübnan’da ikinci bir cephe açmak olmadığını söyledi ve böyle bir senaryonun
gerçekleşeceğini düşünmediğini vurguladı. Gallant ayrıca Austin’e Hizbullah’ın
saldırılarını arttırdığını ve Suriye’den 350 mil ötedeki Eilat şehrine bir
insansız hava aracı saldırısı düzenlediğini söyledi. Gallant Austin’e “Hizbullah
ateşle oynuyor” dedi.
YORUM YAPMADILAR
Pentagon Austin-Gallant görüşmesiyle ilgili sorulara hemen
yanıt vermedi. İsrail Savunma Bakanlığı ise yorum yapmayı reddetti. Biden
yönetimi Lübnan hükümetine ve diğer bölgesel güçlere Hizbullah’ın savaşa
katılmasını engellemek için ellerinden geleni yapmaları konusunda baskı
yapıyor. Konuyla ilgili doğrudan bilgi sahibi bir kaynak, Başkan Biden’ın
kıdemli danışmanı Amos Hochstein’ın geçen hafta Lübnan’a gittiğini ve Lübnan
Meclis Başkanı Nebih Berri ve diğer Lübnanlı yetkililer aracılığıyla
Hizbullah’a durumu tırmandırmaması yönünde güçlü bir uyarıda bulunduğunu
söyledi. Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsünün Axios’a verdiği bilgiye göre
Hochstein ziyaret sırasında “ABD’nin Gazze’deki çatışmanın Lübnan’a
sıçramasını istemediğini ve İsrail-Lübnan sınırında sükûnetin yeniden tesis
edilmesinin hem Lübnan hem de İsrail için en yüksek öncelik olması gerektiğini”
yineledi. Konuyla ilgili bilgi sahibi iki kaynak, Biden yönetiminin
Hochstein’ın ziyareti sırasında ve sonrasında edindiği izlenimin, Lübnan
hükümeti ve halkının yanı sıra Hizbullah’ın da İsrail’le bir savaşla ilgilenmediği
yönünde olduğunu söyledi.
ALARMA GEÇTİLER
İsrailli kaynağa göre Biden yönetimi, Hizbullah’ı İsrail ile
çatışmayı önemli ölçüde genişletebilecek bir şekilde karşılık vermeye itme
potansiyeli yüksek olan iki olaydan dolayı alarma geçti. Birinci olay İsrail’in
hava saldırısı Güney Lübnan’da bir arabaya isabet etti ve yaşlı bir kadınla üç
torunu öldü. İsrail ordusunun bunu kabul etmesi günler sürdü. İkinci olay ise cumartesi
günü Austin ve Gallant arasındaki telefon görüşmesinden önce, İsrail ordusunun
sınırın yaklaşık 25 mil kuzeyinde bir insansız hava aracı saldırısı
yapılmasıyla yaşandı. Bu saldırı savaşın başlamasından bu yana Lübnan’da
yapılan en uzun menzilli saldırı oldu. İsrailli kaynak, Biden yönetimi
yetkililerinin de Gallant’ın Hizbullah’a yönelik tehditlerinden endişe
duyduklarını söyledi. İsrail basını savaşın başlamasından birkaç gün sonra
Gallant ve bazı üst düzey ordu komutanlarının Lübnan’da Hizbullah’a karşı geniş
çaplı bir önleyici saldırı düzenlemek istediklerini yazmıştı.
‘SAVAŞ GENİŞLEDİ’
İsrail saldırılarına açıktan destek veren ABD’nin, zaman
zaman İran’a yönelik kullandığı tehdit sözlerine İran Devrim Muhafızları Ordusu
Komutanı Tuğgeneral Emir Ali Hacızade yanıt verdi. “Bugün savaş genişledi ve
bugün Lübnan da işin içine girdi. Çatışmaların boyutlarının daha da artması
mümkün, gelecek çok belirsiz ama İran her türlü koşula hazır.” diyen Hacızade,
“Amerikalılar İran’ı tehdit etmiyor. Bazen bir gecede İran’la üç aşamalı
yazışmalar yapıyorlar ve bu yazışmaların tamamı dilek ve rica dilinde oluyor.
İran kimsenin tehdit etmek isteyeceği bir durumda değil, gücümüzün
zirvesindeyiz ve kendimizi her duruma hazırladık.” ifadelerini kullandı.
7 Ekim’de başlayan Aksa Tufanı Operasyonu’nu da
değerlendiren Hacızade, “Filistinli savaşçıların zaferi büyük bir stratejik
zaferdir. Bu zafer, taktiksel tedbirlerle, suç operasyonlarıyla ve çocukları
şehit ederek yok edilemez. İran İslam Cumhuriyeti’nin 40 yılı aşkındır
söylediği suçlar tüm kıtalardaki milletler tarafından fark edilmiştir. Belki
geçmişte İran İslam Cumhuriyeti yetkilileri Siyonist rejim hakkında neden bu
şekilde konuştukları konusunda eleştirilmişti. Ama artık bunların çocuk katili
olduğu ve rejimin işlediği suçların derinliği herkes tarafından açıkça
anlaşılmıştır.” diye konuştu./aydınlık
