Katar merkezli yayın organı Al Jazeera, ABD’nin aylarca süren İran kuşatmasının ardından, bu ülkenin Çin’den gelen tren seferlerini 3 katına çıkararak doğu kara koridorunu güçlendirdiğini gördüğünü bildirdi. Washington’ı öfkelendiren bu gelişme, koridor savaşlarında Gülistan demiryolu hattına saldırılmasına yol açtı.
Katar’ın Al Jazeera haber ağı bugün (Cumartesi) yayınladığı raporda, ABD’nin İran’a yönelik 17 ve 18 Tir (8 ve 9 Temmuz) tarihlerinde gerçekleşen son askeri tecavüz dalgasında, İran’ın kuzeydoğusundaki en önemli kara ve demiryolu koridorlarından birinin hedef alındığını bildirdi. Katarlı kanal, bu saldırının amacını “Washington’ın, Tahran’ın büyük Asyalı ortaklarıyla olan ticari bağlarını kesme girişimi” olarak değerlendirdi ve bunu İran’ı ekonomik olarak izole etme çabası olarak nitelendirdi.
Doğu Koridoruna Saldırı: ABD’nin Deniz Baskılarının Başarısız Olmasından Duyduğu Hayal Kırıklığının Zirvesi
Al Jazeera’nin saha raporuna göre bu saldırılar Hürmüz Boğazı ve ülkenin güneyiyle sınırlı kalmadı; ilk kez Gülistan eyaletindeki “Ak Teke Han” (Ağ-Teke Han) demiryolu köprüsü vuruldu. Bu köprü, Gülistan’dan başlayıp Türkmenistan ve Kazakistan üzerinden Çin’in Sincan bölgesindeki Horgos şehrine bağlanan stratejik demiryolu hattının bir parçasını oluşturuyor.
Al Jazeera analizinde, ABD’nin deniz yaptırımlarını ve liman ablukalarını baypas etmek için İran’ın Çin’e yapılan tren sefer sayısını haftada birden, her 3 ila 4 günde bire çıkardığını bilerek bu kritik altyapıyı hedef aldığını belirtti. Saldırının amacı “kara koridorlarının meşruiyetini” sorgulatmaktı. Al Jazeera’ye göre bu eylem, ABD’nin İran’ın lojistik becerileri ve coğrafi kapasitesini kullanarak ticari alışverişlerini sürdürmenin bir yolunu bulduğunu çok iyi anladığını gösteriyor. Dolayısıyla bu saldırı, aslında Tahran’ın tedarik zincirini kara yoluyla koruma konusundaki başarısına bir tepki niteliği taşıyor.
Demiryolu Hattının Ticari Değeri ve Washington’ın Amacı
Çin’in İran’ın en büyük ticari ortağı olduğuna dikkat çeken Al Jazeera, İran’ın geçen yıl Pekin’e yaptığı 31,3 milyar dolarlık petrol ihracatına ve 10 milyar dolarlık petrol dışı ticarete atıfta bulunarak, bu köprünün vurulmasının İran’ın doğu ticaretinin dinamizmine ağır maliyetler yükleme girişimi olduğunu vurguladı. Katarlı medya organı, uzmanların analizlerine dayanarak ABD’nin nihai amacının uluslararası yatırımcıları ve şirketleri “Kuzey-Güney Koridoru”nda yer almaktan “korkutmak” olduğunu belirtti. Uzmanlara göre İran, bu koridorun köşe taşı konumunda bulunuyor ve ABD, koridorun bir kısmını tahrip ederek deniz yollarına alternatif olan bu rotaların güvensiz olduğunu göstermeyi amaçlıyor.
Buna karşılık İranlı yetkililer, kriz yönetimi sergileyerek ve hızlı bir yeniden inşa süreci ilan ederek herhangi bir zayıflık algısını ortadan kaldırdı. Gülistan Valisinin Ekonomik İşlerden Sorumlu Yardımcısı Abdülali Kiyanmehr, saldırının hemen ardından ilk saatlerden itibaren operasyon ekiplerinin olay yerine intikal ettiğini ve Ak Teke köprüsünün yeniden inşa çalışmalarının başladığını bildirdi.
Raporun bir bölümünde Al Jazeera, ekonomi uzmanı “Peyman Molevi” ile yaptığı röportaja yer verdi. İran’ın ABD ile Çin arasındaki rekabetin tam ortasında kaldığına işaret eden Molevi, koridorların artık birer savaş alanına dönüştüğünü belirtti.
İran’ın bu alandaki yüksek konumunu öne çıkaran Molevi, Hindistan’ın Mumbai kentinden başlayıp Bender Abbas ve Çabahar limanları üzerinden Avrupa’ya bağlanan 7200 kilometrelik “Kuzey-Güney” koridorunu dünyadaki en önemli projelerden biri olarak nitelendirdi. Molevi, “İran, bu hayati koridorun ana köşe taşıdır” vurgusunu yaparak, burayı kaybetmenin ülke ekonomisi için ciddi bir tehdit oluşturacağını, ancak Tahran’ın jeopolitik ve coğrafi yeteneklerini kullanarak bu tehdidi uluslararası yatırımları çekmek için bir fırsata dönüştürebileceğini ifade etti.
Molevi, doğru bir yönetim uygulanması halinde İran’ın kuzey ile güney arasındaki en güvenilir geçiş noktası haline gelebileceğine ve küresel transit taşımacılığında parlak bir gelecek yazabileceğine inanıyor.
