Rasthaber – Ailede din eğitimi devamı… 4- Kötü ahlak ve şiddetten
kaçınılmalıdır. İmam Ali (a.s) bu hususta şöyle buyuruyor: “Kötü ahlak dost ve yakınları insandan
uzaklaştırır ve yabancıyı itinasızlık ve önemsememeye sevk eder.”[1]
5- Evlatların bazı hatalarına yönelik
görmezlikte bulunmak ve onun yanlışlarından haberdar olunmadığını aksettirmek
lazımdır; çünkü aksi takdirde onun size yönelik hayâ ve edebi azalır. İmam Ali
(a.s) şöyle buyuruyor:
“Akıllı şahsın (şahsiyetinin) yarısı
sabır ve tahammül ve diğer yarısı da görmezlikten gelmedir.”[2]
6- Edebildiğince direkt nasihat vermeden
sakınılmalı ve istekler endirekt yoldan belirtilmelidir. İmam Rıza (a.s) şöyle
buyuruyor: “Babamın şöyle söylediğini duydum: Nasihat serttir ve diğerlerine
zor gelmektedir.”[3]
7- Aile ortamının şefkat ve samimiyet
kazanmasına neden olan özellikle tüm aile bireylerinin hazır bulunduğu
saatlerde (özellikle aile reisinin) ailenin yanında fazla ve samimice bulunmaya
özen göstermek gerekir.
8- Anne ve babanın ve de eğitmenlerin
söz ve davranışlarında intibak olmalıdır; zira başkalarından istediğimiz
hususlara ideal bir şekilde kendimiz bağlı olmalıyız. İmam Sadık (a.s) şöyle
buyurmuştur:
“İnsanları dil kullanmaksızın (amel ile)
hayra davet edin.”[4]
9- Tahakküm, zor ve tehdit dilinden
sakınmak ve tahlil, kavratma ve hükümlerin hikmetini açıklama dilinden istifade
etmek. Zira İslam’ın mantıklı açıklanmaması, Müslüman gençlerin dinden
uzaklaşmasına neden olabilecek bir hasar doğurabilir. Nitekim Hıristiyanların
Hıristiyanlıktan el çekmesi ve İslam dinine yönelişin sebebi, onların dinleri
hakkında mantıkî anlamda ikna olmamalarıdır.[5]
10- Onun (hurafe ve mantık dışı
konulardan arı olan) dinî mekân ve meclislerde bulunmasının altyapısını
oluşturmaya dönük mantıklıca çalışmak ve başarılı dindar şahıslarla tanışması
kendisinin dinsel öğretilere yönelik bağlılık derecesini takviye edecektir.
Eğer dinsel münasebetlerde böyle oturumları evinizde düzenler ve bu oturumda
kendisine de bir sorumluluk verirseniz etkisiz olmayacaktır.
11- En son ilaç dağlamaktır.[6] Eğer
yumuşak yöntemler uzun bir süreden sonra cevap vermezse, o zaman sert
yöntemlerden istifade edilebilir. Ama bu yöntemde de diğer yöntemlerde olduğu
gibi aşırılığa kaçmamaya özen gösterilmelidir. Öte taraftan bu yöntemin faydalı
olacağından emin olmayıncaya dek ondan istifade etmek tavsiye edilmemektedir.
Bu nedenle evladı evden dışarı atmak ve kovmak iyi bir olarak davranış
gözükmemektedir. Her halükarda eğer eğitmen ve özellikle de anne ve baba
uhdelerine bırakılan evlatlarının eğitim sorumluluğuna yönelik özensizlik ve kusurda
bulunmamışlarsa ve bununla birlikte etkili olmamışlarsa, kendilerini kınamamalı
ve sitemde bulunmamalıdırlar; çünkü insan özgür yaratılmıştır, kararlarında
özgürdür[7] ve herkes kendi amellerinden sorumlu
olmalıdır.
[1] Ğurerü’l-Hikem, 435.
[2] Muhammed Reyşehrî, Mizanu’l-Hikme,
hadis. 14915.
[3] Keşfü’l-Ğumme, c. 3, s. 84.
[4] Muhaddis Nuri, Müstedrekü’l-Vesail,
c. 8, s. 456.
[5] Dr. Sacidi, Din Gorizi Çıra, Din
Gerayi Çe San? s. 226.
[6] Allame Meclisî, Biharü’l-Envar, c.
31, s. 503.
[7] İnsan, 3. “Biz ona yolu gösterdik.
Artık ister şükreder isterse nankör olur.”
