(Kovid-19) dünyanın dört bir yanına yayılması, çok sayıda ülkeyi çeşitli
tedbirler almaya itti.
Pek çok ülkede binlerce can kaybına neden olan salgın
nedeniyle başta sokağa çıkma yasağı gibi çeşitli önlem ve uygulamalar hayata
geçirildi.
Devletlerin, bu kapsamda aldıkları tedbirler arasında iş
yerleri, okullar ve ibadethanelerin kapatılmasının yanı sıra toplu taşımanın
durdurulması da bulunuyor.
Bazı ülkeler, spor müsabakalarının da aralarında bulunduğu
toplu etkinlikleri iptal etti.
Dünyanın çeşitli ülkelerinde koronavirüse karşı alınan
tedbirler şöyle:
ABD
ABD, 100 bini geçen vaka sayısıyla Çin’i geride bırakarak
dünyada salgının en fazla görüldüğü ülke haline geldi. New York ve Kaliforniya
başta olmak üzere ABD’deki 50 eyaletten 48’i acil durum ilan etti. ABD Başkanı
Trump salgın nedeniyle 13 Mart’ta ‘ulusal acil durum’ ilan edildiğini duyurdu.
Trump, salgında zarara uğrayan kişi ve işletmelerin desteklenmesi için 2.2
trilyon dolarlık ekonomik teşvik paketine onay verdi. ABD Kongresi de ücretsiz
Kovid-19 testi imkanı sağlayan tasarıyı geçirdi.
ABD’de salgının merkezi haline gelen New York eyaleti Valisi
Andrew Cuomo, eyalette eczane, market gibi açık olması gereken yerler dışında
tüm iş yerlerinin kapatılması kararı aldı. ABD genelinde tüm okullarda eğitime
ara verildi. ABD’nin 40 milyon nüfuslu en kalabalık eyaleti California ve New
York başta olmak üzere 24 eyaletinde, zorunlu olmadıkça evden çıkılmaması
çağrısı yapıldı. New York’un en büyük kongre merkezi Javits Center hastaneye
dönüştürüldü. New York’ta bazı sokaklar araç trafiğine kapatıldı. Trump, ABD
donanmasına ait Comfort isimli hastane gemisini New York’a gönderdi.
Pentagon, tüm yurt dışı personel sevkiyatlarını 90 günlüğüne
askıya aldı. Pasifik bölgesinde görevde bulunan ABD’nin “USS Theodore
Roosevelt” adlı uçak gemisinde Kovid-19 vakalarının artması üzerine gemi
içinde görevli 5 bin askerle Guam Adası’nda karantinaya alındı. ABD, Meksika
sınırı zorunlu olmayan geçişlere kapatıldı, küresel seyahat uyarısı 4’üncü seviyeye
çıkarıldı.
İtalya
Ülkede Kovid-19’dan ilk ölüm haberinin geldiği 21 Şubat’ta
10 belde kırmızı bölge ilan edildi. 25 Şubat’ta karantina uygulaması 10
beldeden 5 bölgeye genişletildi. Ülkede 4 Mart’ta eğitim-öğretim faaliyetlerine
ara verildi, sinema, tiyatrolar 3 Nisan’a kadar kapatıldı.
İtalya Birinci Futbol Ligi maçları 3 Nisan’a kadar
durduruldu. 7 Mart’ta Lombardiya Bölgesi ve 14 vilayeti karantinaya alındı. 9
Mart’ta ülke geneli karantinaya alındı ve serbest dolaşım yasaklandı. 11
Mart’ta üretim faaliyetleri dışında tüm ticari faaliyetler durduruldu.
İspanya
İspanya’da Kovid-19 ile mücadelede ilan edilen olağanüstü
hal (OHAL) gereği halkın sadece iş, market, eczane veya hastaneye gitmek, köpek
gezdirmek, gazete almak, bankadan para çekmek ve çöp atmak için sokağa çıkışına
izin veriliyor. İşe gidişlerde iş yerlerinden çalışma saatleriyle ilgili belge
alınması, alışveriş ve eczane gibi diğer ihtiyaçlar için sokağa tek başına
çıkılması ve yaşanılan bölgede olması şartı koşuluyor.
Kentlerde toplu taşıma yaklaşık yüzde 30 kapasiteyle hizmet
veriyor. Ülke genelinde eczane, hastane, market dışında tüm alışveriş
merkezleri, restoran, sinema ve tiyatro gibi kültür sanat merkezleri ve
dükkanlar kapalı durumda. Polis ve asker ülke sınırlarında sadece İspanyol
vatandaşlarının giriş ve çıkışına sınırlı şekilde izin veriyor. OHAL
kararlarını ihlal edenlere 100 avrodan 30 bin avroya kadar para ve 1 yıla kadar
hapis cezası verilebiliyor. İspanya’da 14 Mart akşamı yürürlüğe giren OHAL
kararlarını ihlal eden 110 bin fazla kişiye para cezası kesildi, 100’den fazla
kişi de gözaltına alındı.
Fransa
Ülke genelinde serbest dolaşıma zorunlu haller dışında 15
Nisan’a kadar kısıtlama getirildi. Buna
göre, sadece işe gitmek, zaruri market ihtiyaçlarını karşılamak, acil
durumlarda eczane veya hastaneye gitmek, evin 1 kilometre etrafında 1 saat
süreyle yürüyüşe izin veriliyor. Fransızların, dışarı çıktıklarında, İçişleri
Bakanlığının sitesinden edindikleri ve mazeretlerini bildiren belgeyi
yanlarında bulundurmaları, kontrol durumunda polise teslim etmeleri gerekiyor.
Bu kurala uymayanlara 150 avro para cezası kesiliyor. Bu kuralı 15 günde iki
kez ihlal edenlere 1500 avro, bir ayda 4 kez ihlal edenlere ise 3 bin 700 avro
ve 6 ay hapis cezası veriliyor.
Ülkede tüm okul, kafe, restoran, bar, gece kulübü, sinema ve
ticari işletmeler kapatıldı, sadece market, eczane, banka ve benzin
istasyonları hizmet veriyor. Fransa 1. ve 2. Futbol Liglerinde maçlar, yeni bir
duyuruya kadar askıya alındı. 22 Mart’ta yapılması planlanan yerel seçimlerin
ikinci turu da ileri bir tarihe ertelendi. Ülkede birçok önemli etkinlik iptal
edildi.
İngiltere
Başta toplumsal bağışıklık kazanılması için virüsün
kontrollü şekilde yayılması stratejisini izleyen ancak ölü sayısının 250-300
bini bulabileceğine yönelik raporların ardından politika değişikliğine giden
İngiliz hükümeti, bu hafta halkın evden çıkmasına sınırlama getirirken, market
ve eczaneler hariç tüm ticari işletmelerin kapatılması emri verdi.
Başbakan Boris Johnson 23 Mart’ta yaptığı açıklamayla,
halkın ancak gerekli alışverişler, ihtiyacı olanlara yardım, tek başına spor ve
tıbbi ihtiyaç için evlerinden çıkmalarına müsaade edileceği, işe gitmek için
yapılacak seyahatlere de ancak işin evde yapılamayacağı durumlarda izin
verileceğini duyurdu. Barlar, restoranlar, kafeler ve sinema salonlarının yanı
sıra giyim ve elektronik mağazaları, kütüphaneler, oyun bahçeleri, spor
salonları ve ibadethaneler ile hayati öneme sahip olmayan ürünleri satan
işletmelerin kapatılmasına karar
verildi.
Ev halkı hariç ikiden fazla kişinin katılacağı toplantılar
yasaklandı. Cenaze törenleri hariç düğün ve vaftiz törenlerinin de aralarında
olduğu tüm sosyal etkinlikler durduruldu. Ülkede okullar, ikinci bir duyuraya
kadar tatil edildi, başkent Londra’da 40 metro istasyonu kapatıldı ve bazı
hatlarda seferler azaltıldı.
İsviçre
İsviçre hükümeti, Kovid-19’un ülkede hızla yayılması üzerine
16 Mart’ta OHAL ilan etti. Ülkede okullar, restoranlar, gece kulüpleri,
mağazalar, eğlence mekanları, sinemalar, müzeler, spor salonları, kayak
merkezleri, yüzme havuzları, kuaför salonları, kütüphaneler, güzellik salonları,
alışveriş merkezleri, hayvanat bahçeleri kapatıldı.
Komşu ülkelerle sınırlar kapatıldı, uçuşlar durduruldu.
Sadece market, banka, eczane ve postaneler faaliyetlerine devam edebiliyor.
Ayrıca, hastaneler ve yaşlı bakım evlerine ziyaretler yasaklandı ya da
kısıtlandı. İsviçre’de sokağa çıkma yasağı olmasa da beşten fazla kişinin bir
araya gelmesi yasaklandı. Yasağa uymayanlar 100 İsviçre frangı cezaya
çarptırılıyor.
İran
İlk Kovid-19 vakasının 19 Şubat’ta Kum kentinde tespit
edildiği ve ardından da tüm eyaletlere yayıldığı İran, ilk günlerde gerekli
tedbirleri almamakla eleştirilirken, daha sonra sert önlemleri hayata geçirdi.
5 Mart’ta ülke genelinde 300 bin kişilik ekiple sağlık taramasına başlandı ve
şüpheli kişiler sağlık merkezlerine yönlendirildi. İlk başta kentlerin
girişlerinde halkın seyahatlerini kısıtlamak amacıyla kontrol noktaları
oluşturulurken, 25 Mart’ta yasağın boyutunun genişletilmesiyle seyahat yasağı
getirildi.
Ülke genelindeki ilk ve orta dereceli okullar ile
üniversitelerde eğitime ara verilirken, sportif ve sanatsal faaliyetler de
iptal edildi. Halkın temel ihtiyaçlarının karşılandığı market, manav ve
eczaneler dışındaki alışveriş noktaları da 3 Nisan’a kadar kapatıldı. Aynı
tarihe kadar devlet memurlarının üçte birine izin verildi.
Hollanda
Hollanda’da 3 ve daha fazla kişinin bir araya gelmesi veya
birbirlerine 1,5 metreden fazla yaklaşması yasaklandı. Yasağı ihlal eden
kişilere 400 avroya kadar, iş yerlerine ise 4 bin avroya kadar ceza kesiliyor.
Orman, park ve sahiller kapatılırken, planlanmış tüm etkinlikler ve toplantılar
iptal edildi. Huzur evlerine ziyaretçi yasağı getirildi. Hastaların sokağa
çıkması veya işe gitmesi de yasaklandı.
Yunanistan
Yunanistan’da 23 Mart’tan itibaren kısmi sokağa çıkma yasağı
uygulanıyor. Yasağa uymayanlara 150 avro ceza kesiliyor. Eczane, market, banka,
benzin istasyonu, paket servisi yapan işletmeler dışında tüm dükkan ve iş
yerleri kapatıldı.
Almanya
Almanya’da Kovid-19 salgınına karşı mücadele kapsamında
ikiden fazla kişinin bir araya gelmesi iki hafta süresince yasaklandı.
Restoran, otel, berber, güzellik ve masaj salonları ve benzeri işletmeler
kapatılırken, eve servis yapan işletmeler bu yasağın dışında tutuldu. Ülkede
okullar kapatıldı ve sınırlarda kontroller başladı.
Hükümet, salgınının ekonomik etkisini hafifletmek için 750
milyar avroluk yardım paketini devreye soktu. Kamuya açık alanlarda kişiler
arası 1,5-2 metre sosyal mesafe
zorunluluğu getirildi. Kamusal alan, ev
yada özel kurumlarda grup halinde eğlence düzenlenmesi yasaklandı.
Avusturya
Avusturya’da Kovid-19 salgını nedeniyle sokağa çıkma yasağı
başlatıldı. Alışveriş merkezleri, restoran, kafe, bar, iş yerleri, park ve
bahçeler kapatıldı. Yalnızca eczane ve markete gitmek için evden çıkılmasına
izin verilirken, aynı evi paylaşan kişiler de kısa süreli dışarı çıkabiliyor.
Belçika
Kısmi tecrit uygulanan Belçika’da halkın sadece gıda
alışverişi, ilaç gibi temel ihtiyaçlarını karşılaması için dışarı çıkmasına
izin veriliyor.
Mısır
Mısır’da salgınla mücadele kapsamında ülke genelinde
19.00-06.00 saatlerinde sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Yasağı ihlal edenler
hakkında 4 bin cüneyhe (yaklaşık 1600 TL) kadar para ve hapis cezası verilebiliyor.
Tüm camiler ve ek binaları kapatıldı, vakit ve cuma namazlarının kılınmasına
ara verildi. Tüm kiliseler kapatıldı ve ayinler 2 hafta süreyle askıya alındı.
Okullarda eğitime 2 hafta ara verildi. Üniversitelerdeki 2.
dönem sınavları 30 Mayıs’tan sonraya ertelendi. Ülke genelindeki tüm müze ve
ören yerleri 23 Mart’tan itibaren 31 Mart’a kadar kapatıldı. Uluslararası tüm
uçuşlar durduruldu.
İsrail
İsrail’in hava yolu şirketi El-Al, Kovid-19 nedeniyle tüm
yurt dışı uçuşlarını askıya aldı. Tüm okullarda eğitime ara verilirken, kapalı
ve açık alanlarda 10 kişiden fazla katılımcının bulunduğu toplantı ve
etkinlikler yasaklandı. Ülkede ayrıca market, eczane, benzin istasyonları ve
bankalar dışında birçok ticari işletmenin 15 Mart’tan itibaren kapatılmasına karar
verildi.
Tel Aviv yönetimi, virüs nedeniyle İsrail’de ikamet edenler
hariç tüm yabancıların ülkeye girişine de yasak getirdi. Yurt dışından ülkeye
dönenlere 14 gün karantinada kalma zorunluluğu getirildi. Karantinadan
ayrılanlara 1200 dolara kadar ceza kesilebiliyor.
Filistin
Bir ay süreyle OHAL ilan eden Filistin 3 Mart’tan itibaren
işgal altındaki tüm Batı Şeria’da akşam saatlerinde sokağa çıkma yasağı ilan
etti. Batı Şeria’daki birçok kentin giriş ve çıkışlarına beton bariyerlerle
askeri kontrol noktaları kuruldu. Şehirler arası trafik kısıtlanırken,
okulların kapatılması, şehirler arasında dolaşım ve kısmi sokağa çıkma yasağı
gibi bir dizi önlem alındı.
Filistin yönetimi, salgınla mücadele kapsamında Ürdün ile
kara sınırını da kapattı. Abluka altındaki Gazze Şeridi’nde Kovid-19 ile
mücadele kapsamında kısa sürede kurulması planlanan 1000 karantina odası
inşasında son aşamalara gelindi
Suudi Arabistan
Suudi Arabistan, 23 Mart’ta en az 21 gün süreyle 19.00-06.00
saatlerinde sokağa çıkma yasağı başlattı. Yasağı ihlal edenlere 2 bin 700
dolara kadar para ve tekrarı durumunda hapis cezası verilebileceği duyuruldu.
Suudi Arabistan, 2 Mart’tan itibaren dünya genelinden umre ziyaretlerini 20
Mart’tan itibaren de kutsal mekanlar Harem-i Şerif ve Mescid-i Nebevi’ye her
türlü ziyareti durdurdu.
Bosna Hersek
Bosna Hersek’te eğitime ara verildi, sınırlar yabancılara
kapatıldı, afet durumu ve OHAL ilan edildi.
Camilerde cemaatle namazın yasaklandığı ülkede, toplu taşıma durduruldu,
18 yaş altı ve 65 yaş üstü kişilerin sokağa çıkması yasaklandı. Akşam
saatlerinde kısmi sokağa çıkma yasağı uygulanmaya başlandı.
