ton buğday ve arpa ithalatı” başlıklı bir yazı kaleme aldı.
Yıldırım, buğday ve arpa hasadı sürerken Toprak Mahsulleri
Ofisi (TMO) yaklaşık 400 bin ton kırmızı ekmeklik buğday ve 320 bin ton arpa
ithalatı için düğmeye bastığını duyurdu. Kuraklık nedeniyle buğday ve arpa
üretiminde ciddi düşüş beklenirken, iç piyasada artan fiyatları frenlemek için
ithalat seçeneği gündeme getirildi.
395 bin ton buğday ithalatı için 30 Haziran’da ihale
yapılacak. Hangi limana ne kadar buğday teslim edileceği belirlenirken,
teslimat tarihi 19 Temmuz – 21 Ağustos 2021 olarak belirlendi.
Buna göre Derince, İskenderun, Mersin, İzmir, Bandırma,
Tekirdağ ve Samsun olmak üzere her bir limana 2 X 25.000 ton olmak üzere toplam
350 bin ton, Trabzon limanına 20 bin ton, Sakarya Karasu limanına da 25 bin ton
olmak üzere 395 bin ton (+/- % 5 opsiyonlu)kırmızı ekmeklik buğday ithalatı
yapılacak.
Toprak Mahsulleri Ofisi’nden konuyla ilgili yapılan
açıklamada kuraklık nedeniyle üretimin azalacağı ve henüz hasadın başında
olunmasına rağmen fiyatların arttığı ve bununda gıda enflasyonu için ciddi risk
oluşturduğu ifade edildi. Açıklamada şöyle denildi:
“Toprak Mahsulleri Ofisi alım fiyatı, sayın
Cumhurbaşkanımız tarafından 17 Mayıs 2021 tarihinde ekmeklik buğdayda %36
artışla 2.250 TL/ton, Makarnalık buğdayda %36 artışla 2.450 TL/ton ve arpada
%37 artışla 1.750 TL/ton olarak açıklanmış ve üreticilerimiz tarafından
memnuniyetle karşılanmıştır. Ancak ülkemizde bu yıl ciddi boyutlara varan
tarımsal kuraklık, hububat ekili alanlarda verim kaybına neden olmuş, hasat
ilerledikçe kuraklığın etkisi belirgin hale gelmiş ve öngörülen arz açığı
nedeniyle, hasadın henüz başı olmasına rağmen hububat piyasa fiyatları artışa
geçmiştir. Hasat döneminde piyasada oluşan yüksek fiyatlar, hububatı hammadde
olarak kullanan besici, yetiştirici ve yem üreticilerinin maliyetlerini
arttırmakta, hayvansal ürünlerin tüketiciler aleyhine yüksek fiyatlara ulaşması
ve gıda enflasyonu riskini taşımaktadır.
TMO’nun stoklarındaki ürünler ve ilgili sektörlere uygun
fiyatla ürün tedarik etmesi, fiyat istikrarının sigortası niteliğindedir. Bu
nedenle TMO stoklarının takviyesi zorunluluk arz etmektedir. TMO olarak 2020/21
sezonunda 1,8 milyon ton yem hammaddesi, besici ve yetiştiricilere uygun
fiyatlarla tahsis edilerek, yem maliyetlerinin düşürülmesine katkı
sağlanmıştır. Son olarak Haziran ayında 160 bin ton mısır, yetiştiricilerimize
1.950 TL/ton fiyatla satışı gerçekleştirilmiştir. Haziran ayına kadar yapılan
satışlarımıza, Temmuz ayından itibaren devam edilecektir.
Ancak kuraklık nedeniyle içinde bulunduğumuz olağanüstü
dönem, olağanüstü önlemleri gerekli kılmaktadır. Bu nedenle kuruluşumuz
tarafından, hububat ve yem piyasalarında istikrarı sağlamak ve ürün arzında
oluşan açığı kapatmak üzere ihtiyacımız olan hammaddenin bir kısmı dış alımla
tedarik edilerek uygun fiyatla piyasaya arz edilmesi ve gıda enflasyonu
riskinin önüne geçilmesi planlanmaktadır. Bu doğrultuda ilk etapta 320 bin ton
arpa ve yaklaşık 400 bin ton buğday ithalat ihaleleri için iş ve işlemler
başlatılmıştır.
TMO, her koşulda üreticilerimizin yanında olmaya devam
etmektedir. Yem hammaddelerine yönelik gerçekleştirdiğimiz son hamlelerimizin
temelinde hayvansal üretimin bel kemiği olan besici ve yetiştiricilerimizin
ihtiyacını gidermek ve hayvancılıkla uğraşan çiftçilerimizin yem maliyetlerinin
azaltılmasına katkı sağlamak yer almaktadır. Kuruluşumuz piyasaları anlık takip
etmektedir. Üretici ve tüketicilerimizi koruyan her türlü tedbir zamanında
alınmaya devam edilecektir.”
Yapılacak ithalata üreticiler tepki gösteriyor. Buğday ve
arpa üreticileri hasada daha yeni başladıklarını, hasat devam ederken ithalat
yapmanın gelecek senenin üretimini olumsuz etkileyeceğini ifade ediyor.
Kuraklığın yeni ortaya çıkmadığını geçen seneden beri yağışların azaldığını
belirten üreticiler, “Mayıs’ta fiyatlar açıklanırken kuraklık nedeniyle
ürünün az, fiyatın yükseleceği belliydi. O zaman yüksek fiyat açıklayıp ürünü
alsalardı ithalata gerek kalmazdı. Verilen fiyat enflasyona göre yüksek ama
ülke ve dünya piyasalarında fiyat yükseliyor. Üretici olarak bizim de girdi
fiyatlarımız başta gübre olmak üzere yüzde 100’den fazla arttı. Neden buna
müdahale edilmiyor da buğday arpa fiyatına müdahale ediliyor. Kuraklık bu kadar
zarar verdiyse kuraklık için verilen dekar başına en fazla 100 lira neden
artırılmıyor.” bilgisini verdi.
Hayvancılık yapanlar ise yem fiyatlarındaki aşırı
yükselmenin önlenmesi için buğday, arpa, mısır, kaba yem fiyatlarının
düşürülmesini veya müdahale edilerek yem desteği verilmesini istiyor. Yem
fiyatlarındaki artışı et, süt ve yumurtaya yansıtamadıklarını belirten
yetiştiriciler 31 Aralık’a kadar çiğ süt referans fiyatının litre başına 3.2
lira ile sabitlendiğini bu 6 ayda yapılacak zamların yetiştiricinin sırtına
yüklendiğini dile getiriyor.
Geçen sene üreticiye verilen fiyattan daha yüksek bir fiyata
ithalat yaptığı için çok eleştirilen TMO, bu yıl çiftçiden 2021 ürünü ekmeklik
buğday alımı için ton başına 2250 lira fiyat açıkladı. Şimdi 30 Haziran’da
yapılacak ekmeklik buğday ihalesinde fiyatın ne olacağı merak ediliyor.
