Hürmüz Kılıcı Suudi Arabistan ve Çin’in Kükürdünü Vurdu

Betul

Hürmüz Boğazı’ndan kükürt geçişindeki aksamalar, fosfatlı gübre hammaddelerinin tedarik zincirini baskı altına aldı; aynı dönemde, 2026 yılının ilk yarısında Çin’in fosfatlı gübre ihracatı 454 bin ton, Suudi Arabistan’ın ihracatı ise 362 bin ton azaldı.

Hürmüz Boğazı üzerinden kükürt sevkiyatında yaşanan kesintiler, fosfatlı gübrelerin hammadde tedarik zincirinde ciddi bir baskı oluşturdu. Öyle ki, Fas merkezli OCP Group’un 2026 yılı ilk yarı faaliyet raporuna göre, bu dönemde küresel kükürt fiyatları neredeyse üç katına çıkarken, küresel fosfatlı gübre ticareti aynı zaman diliminde yaklaşık yüzde 22 oranında geriledi.

Fosfatlı gübre üretiminde kilit hammaddelerden biri olan kükürt, fosfat kayasının işlenmesinde ve fosforik asit üretiminde kullanılan sülfürik asidin eldesinde temel rol oynuyor. Bu nedenle kükürt arzındaki herhangi bir aksama, fosfatlı gübrelerin üretim maliyetlerini artırarak bu ürünlerin tedarik zincirini kısıtlıyor. Bu kapsamda Itafos şirketinin CEO’su, Ağustos 2026’da (Mordad 1405) dünyada ticareti yapılan kükürdün yaklaşık yüzde 45’inin Hürmüz Boğazı’nın gerisinde mahsur kaldığı ve bu hammaddeye yönelik arz kısıtlamasının 2027 yılına kadar sürebileceği uyarısında bulunmuştu.

Çin, Fas ve Suudi Arabistan’da Fosfatlı Gübre İhracatındaki Düşüş

Bu gelişmelere paralel olarak Global Trade Atlas verileri, 2026 yılının ilk yarısında birçok önemli ülkede fosfatlı gübre ihracatının düştüğünü ortaya koyuyor. Ocak-Haziran 2026 dönemindeki ihracat değişimlerini bir önceki yılın aynı dönemiyle kıyaslayan verilere göre, en büyük düşüşü 454,2 bin ton ile Çin kaydetti. Çin’i 373,9 bin ton düşüşle Fas ve 362,5 bin ton düşüşle Suudi Arabistan izledi. Diğer ülkelerdeki ihracat kayıpları ise şu şekilde gerçekleşti:

  • Rusya: 182,1 bin ton düşüş
  • Mısır: 64,4 bin ton düşüş
  • Avustralya: 51,8 bin ton düşüş
  • Avrupa Birliği: 50,3 bin ton düşüş
  • Türkiye: 27,9 bin ton düşüş

Buna karşılık ABD’nin ihracatı 302,5 bin ton artarken, Hindistan ve Meksika da sırasıyla 53,6 bin ton ve 46,3 bin tonluk artış kaydetti. Seçili ülkelerdeki toplam ihracat düşüşü yaklaşık 1 milyon 567 bin tona ulaşırken, söz konusu üç ülkenin ihracat artışı yaklaşık 402,4 bin ton seviyesinde kaldı. Böylece bu ülkeler arasındaki net ihracat değişimi yaklaşık 1 milyon 165 bin tonluk bir daralmaya işaret etti.

Gübredeki Yüzde 20’lik Artışa Karşılık Üç Katına Çıkan Kükürt Fiyatları

Faslı OCP Group’un 2026 ilk yarı faaliyet raporu, gübre üretim zincirindeki maliyet baskısının bir başka boyutunu daha gözler önüne seriyor. Rapora göre bu dönemde kükürt fiyatları neredeyse üç katına çıkmasına rağmen, fosfatlı gübre fiyatları yaklaşık yüzde 20 oranında artış gösterdi.

Bu fark, hammadde maliyetlerindeki artışın nihai ürün fiyatlarına mutlaka aynı oranda yansıtılamadığını gösteriyor; ancak arz kısıtlamalarının sürmesi üreticilerin kâr marjlarını ve gübre tedarik maliyetlerini baskı altına alabilir. Tarım ürünlerinin ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin sağlanmasında hayati rol oynayan fosfatlı gübrelerin maliyetindeki artış veya bu gübrelere erişimdeki kısıtlamalar, çiftçilerin üretim maliyetlerini doğrudan yükseltme riski taşıyor.

 

Bu Haberi Paylaş
Yorum Bırakın